Sprzedaż podróbek na Allegro – co grozi sprzedawcy?

Stan prawny aktualny na 27 czerwca 2026 r. Sprzedaż internetowa zabawek, maskotek, figurek lub gadżetów przedstawiających znane postacie wymaga szczególnej ostrożności. W praktyce nie wystarczy, że towar został kupiony od zarejestrowanej firmy i że sprzedawca otrzymał fakturę. Kluczowe jest to, czy towar rzeczywiście pochodzi od uprawnionego, licencjobiorcy albo innego legalnego źródła dystrybucji.

Co zrobić od razu po informacji, że towar może być podróbką?

Jeżeli sprzedawca otrzymał telefon, e-mail albo pismo z informacją, że oferowane produkty są podróbkami, najbezpieczniej jest wstrzymać sprzedaż spornych aukcji do czasu wyjaśnienia sprawy. Dalsze oferowanie towaru po takim sygnale może być później oceniane znacznie surowiej, szczególnie gdy ostrzeżenie pochodzi od licencjonowanego dystrybutora, właściciela marki, kancelarii albo pełnomocnika uprawnionego.

W pierwszej kolejności warto zabezpieczyć pełną dokumentację: faktury zakupu, korespondencję z dostawcą, opisy aukcji, zdjęcia, historię sprzedaży, numery partii, informacje o importerze i dane kontrahenta. Nie należy niszczyć towaru ani usuwać dokumentów. Trzeba natomiast wezwać dostawcę do pisemnego potwierdzenia legalności pochodzenia produktów i okazania dokumentów licencyjnych albo dowodów legalnego wprowadzenia towaru do obrotu w Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Dlaczego faktura nie zawsze chroni sprzedawcę?

Faktura potwierdza nabycie towaru od określonego podmiotu, ale nie potwierdza jeszcze, że dostawca miał prawo sprzedawać produkty oznaczone cudzym znakiem towarowym albo przedstawiające cudzą postać. W sporze z właścicielem marki faktura jest dowodem istotnym, lecz zwykle niewystarczającym. Profesjonalny sprzedawca powinien zachować należytą staranność odpowiednią do rodzaju działalności, ceny towaru, renomy postaci lub marki oraz okoliczności transakcji.

Za sygnały ostrzegawcze można uznać zwłaszcza bardzo niską cenę, brak informacji o licencji, brak danych importera, nieprofesjonalne opakowanie, nietypowe oznaczenia, słabą jakość wykonania, zdjęcia sugerujące znane postacie bez oficjalnych oznaczeń producenta albo odmowę okazania dokumentów przez dostawcę. Im bardziej rozpoznawalna postać lub marka, tym trudniej bronić tezy, że sprzedawca nie miał żadnych podstaw do sprawdzenia legalności źródła.

Znak towarowy, wzór przemysłowy i prawa autorskie

W sprawach dotyczących maskotek i zabawek zwykle trzeba analizować kilka reżimów ochrony jednocześnie. Po pierwsze, nazwa postaci, logo, charakterystyczny napis, symbol graficzny albo kształt opakowania mogą być chronione jako znak towarowy. Zgodnie z art. 120 ustawy Prawo własności przemysłowej znakiem towarowym może być oznaczenie pozwalające odróżniać towary jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa i możliwe do przedstawienia w rejestrze w sposób pozwalający ustalić przedmiot ochrony.

Po drugie, wygląd produktu może być chroniony jako wzór przemysłowy. Zgodnie z art. 102 Prawa własności przemysłowej wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana m.in. przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę, materiał albo ornamentację.

Po trzecie, sama postać z bajki, jej charakterystyczny wygląd, grafika albo projekt mogą korzystać z ochrony prawa autorskiego. Przy sprzedaży figurek, maskotek, naklejek albo dekoracji nie chodzi więc wyłącznie o nazwę marki. Istotna może być również postać jako utwór chroniony, zwłaszcza gdy jest wykorzystywana w obrocie gospodarczym.

Kiedy sprzedaż oryginalnego towaru jest dopuszczalna?

Jeżeli towary są oryginalne i zostały wcześniej wprowadzone do obrotu w Polsce albo w Europejskim Obszarze Gospodarczym przez uprawnionego lub za jego zgodą, co do zasady działa mechanizm wyczerpania prawa do znaku towarowego z art. 155 Prawa własności przemysłowej. Oznacza to, że uprawniony nie może zwykle zakazać dalszej odsprzedaży takich egzemplarzy.

Ten argument nie pomaga jednak przy podróbkach. Wyczerpanie prawa dotyczy towarów legalnie wprowadzonych do obrotu przez uprawnionego albo za jego zgodą. Nie obejmuje towarów, które tylko udają produkt licencjonowany, zostały oznaczone podrobionym znakiem albo wykorzystują cudze oznaczenia bez zgody właściciela praw.

Roszczenia cywilne właściciela marki

Jeżeli doszło do naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy, uprawniony może powołać się przede wszystkim na art. 296 Prawa własności przemysłowej. Może żądać zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia także naprawienia szkody na zasadach ogólnych albo przez zapłatę sumy odpowiadającej opłacie licencyjnej lub innemu stosownemu wynagrodzeniu.

Roszczenia mogą zostać skierowane także przeciwko osobie, która jedynie wprowadza do obrotu towary już oznaczone znakiem towarowym, jeżeli nie pochodzą one od uprawnionego albo osoby mającej jego zezwolenie. To ważne dla sprzedawców internetowych, którzy nie produkują towaru, lecz kupują go od hurtowni i dalej sprzedają klientom.

W przypadku wzoru przemysłowego zastosowanie mogą mieć odpowiednio przepisy o roszczeniach z tytułu naruszenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Przy produktach inspirowanych znanymi postaciami trzeba też brać pod uwagę roszczenia z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Odpowiedzialność karna za obrót podróbkami

Najpoważniejsze ryzyko pojawia się wtedy, gdy towar jest oznaczony podrobionym znakiem towarowym albo znakiem, którego sprzedawca nie ma prawa używać. Zgodnie z art. 305 ust. 1 Prawa własności przemysłowej ten, kto w celu wprowadzenia do obrotu oznacza towary takim znakiem albo dokonuje obrotu towarami oznaczonymi takimi znakami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do 2 lat.

W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie. Jeżeli natomiast uczynił sobie z takiego przestępstwa stałe źródło dochodu albo czyn dotyczy towaru o znacznej wartości, kara wynosi od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Przestępstwa z art. 305 ust. 1 i 2 są ścigane na wniosek pokrzywdzonego, natomiast kwalifikowany typ z ust. 3 jest traktowany surowiej.

Co istotne, odpowiedzialność karna wymaga winy umyślnej. Nie oznacza to jednak, że sprzedawca jest bezpieczny zawsze wtedy, gdy twierdzi, że nie wiedział o podróbkach. Jeżeli okoliczności wskazywały na naruszenie, a mimo to sprzedaż była kontynuowana, organ może badać zamiar ewentualny, czyli godzenie się na bezprawny obrót. Szerzej ten problem opisuje zagadnienie, jakim jest odpowiedzialność za podróbki przy świadomości naruszenia.

Czy sprzedawca musi sprawdzać legalność pochodzenia towaru?

Przepisy nie zawierają jednej zamkniętej listy dokumentów, które zawsze zwalniają sprzedawcę z odpowiedzialności. W praktyce ocenia się należytą staranność. Inaczej będzie oceniany jednorazowy zakup prywatny, a inaczej regularna sprzedaż internetowa prowadzona w celach zarobkowych. Przedsiębiorca handlujący zabawkami powinien umieć wykazać, dlaczego uznał towar za legalny.

Przy produktach licencjonowanych warto wymagać od dostawcy nie tylko faktury, lecz także dokumentów potwierdzających legalny łańcuch dystrybucji: danych importera, potwierdzenia autoryzacji, oświadczenia o pochodzeniu towaru, dokumentów celnych przy imporcie spoza EOG oraz korespondencji wskazującej, że dostawca zapewniał o legalności produktów.

Roszczenia wobec dostawcy, który sprzedał wadliwy towar

Jeżeli dostawca sprzedał towary naruszające prawa osób trzecich, sprzedawca internetowy może rozważyć roszczenia wobec własnego kontrahenta. Podstawą może być rękojmia za wadę prawną rzeczy, ponieważ rzecz obciążona prawem osoby trzeciej albo nienadająca się do legalnej sprzedaży może stanowić wadę prawną w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

W razie wady prawnej kupujący może żądać m.in. obniżenia ceny, odstąpienia od umowy, a także naprawienia szkody na podstawie art. 574 Kodeksu cywilnego, jeżeli z powodu wady prawnej złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny. Niezależnie od rękojmi można rozważyć odpowiedzialność kontraktową z art. 471 Kodeksu cywilnego za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

Trzeba jednak sprawdzić umowę, regulamin sprzedaży i korespondencję z dostawcą. W relacji między przedsiębiorcami rękojmia może być ograniczona albo wyłączona, a kupujący ma obowiązek zbadać rzecz w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju oraz niezwłocznie zawiadomić sprzedawcę o wadzie. Zwłoka może utrudnić dochodzenie roszczeń.

Praktyczny plan działania dla sprzedawcy

W podobnej sytuacji warto działać równolegle na kilku poziomach. Po pierwsze, ograniczyć ryzyko dalszego naruszenia przez wstrzymanie sprzedaży spornych produktów. Po drugie, ustalić, czy produkty są oryginalne, licencjonowane albo legalnie wprowadzone do obrotu w EOG. Po trzecie, przygotować dokumentację dla ewentualnej odpowiedzi do uprawnionego i roszczeń wobec dostawcy.

FAQ

Czy faktura od hurtowni wystarczy, aby uniknąć odpowiedzialności?

Nie zawsze. Faktura potwierdza zakup towaru, ale nie przesądza o legalności znaku, licencji ani praw autorskich. Jest ważnym dowodem, lecz sprzedawca powinien w razie wątpliwości uzyskać dodatkowe dokumenty potwierdzające legalne pochodzenie produktów.

Czy sprzedaż jednej partii podróbek jest przestępstwem?

Może być, jeżeli dotyczy towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym albo znakiem, którego sprzedawca nie ma prawa używać, a sprawca działa umyślnie. W lżejszych przypadkach grozi grzywna, ale skala sprzedaży, wartość towaru i świadomość naruszenia mają duże znaczenie.

Czy trzeba mieć licencję na sprzedaż oryginalnych zabawek?

Nie zawsze. Jeżeli towar jest oryginalny i został legalnie wprowadzony do obrotu w Polsce albo EOG przez uprawnionego lub za jego zgodą, dalsza odsprzedaż co do zasady jest dopuszczalna. Licencja jest potrzebna przede wszystkim wtedy, gdy sprzedawca sam używa cudzego znaku, produkuje towar albo korzysta z cudzej postaci w sposób wymagający zgody.

Co zrobić z towarem, który może być podróbką?

Najbezpieczniej wstrzymać sprzedaż, zabezpieczyć towar i dokumenty oraz ustalić jego pochodzenie. Nie należy go niszczyć bez analizy prawnej, ponieważ towar może być dowodem w sporze z dostawcą albo z uprawnionym.

Czy można dochodzić odszkodowania od dostawcy?

Tak, jeżeli dostawca sprzedał towar obciążony wadą prawną albo nienadający się do legalnej sprzedaży. Podstawą może być rękojmia za wadę prawną, odpowiedzialność kontraktowa albo szczególne zapewnienia dostawcy, ale trzeba sprawdzić umowę i terminy zawiadomienia o wadzie.

Czy usunięcie aukcji kończy sprawę?

Nie musi. Usunięcie aukcji ogranicza dalsze naruszenie, ale właściciel praw może nadal dochodzić roszczeń za wcześniejszą sprzedaż, w tym informacji o skali obrotu, wydania korzyści albo odszkodowania.

Źródła

• Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, w szczególności art. 102, art. 115, art. 120, art. 155, art. 156, art. 296, art. 305, art. 306 i art. 310.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w szczególności przepisy o rękojmi za wady prawne, art. 471 i art. 574.
• Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
• Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej.