Zawieszenie nauczyciela w obowiązkach a wynagrodzenie

Zawieszenie nauczyciela – kiedy jest możliwe

Zawieszenie nauczyciela w pełnieniu obowiązków reguluje obecnie art. 85t ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Zgodnie z art. 85t ust. 1 Karty Nauczyciela dyrektor szkoły może zawiesić nauczyciela, a organ prowadzący szkołę może zawiesić nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora, jeżeli przeciwko nauczycielowi wszczęto postępowanie karne lub złożono wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a ze względu na powagę i wiarygodność zarzutów celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków w szkole.

W sprawach niecierpiących zwłoki zawieszenie może nastąpić także przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego – art. 85t ust. 2 Karty Nauczyciela.

To oznacza, że samo pojawienie się zarzutów nie wystarcza automatycznie do zawieszenia. Konieczna jest ocena, czy zarzuty są na tyle poważne i wiarygodne, że dalsze wykonywanie obowiązków przez nauczyciela byłoby niecelowe.

Jakie wynagrodzenie przysługuje w okresie zawieszenia

Skutki płacowe zawieszenia wynikają z art. 85u Karty Nauczyciela. Zgodnie z tym przepisem wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków może ulec ograniczeniu, i to od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zawieszenie.

Ustawodawca przewidział jednak limit takiego obniżenia. Wynagrodzenie zasadnicze nie może zostać obniżone więcej niż do połowy, a przy ustalaniu zakresu obniżenia uwzględnia się stan rodzinny nauczyciela. Jeżeli więc szkoła lub organ prowadzący obniża wynagrodzenie, nie może zrobić tego dowolnie.

Jednocześnie w okresie zawieszenia nauczyciel nie wykonuje pracy, dlatego nie przysługują mu składniki ściśle związane z faktycznym świadczeniem obowiązków. W praktyce chodzi przede wszystkim o dodatki za warunki pracy, dodatek funkcyjny, dodatek motywacyjny oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa. O zasadach przyznawania i cofania niektórych składników warto przeczytać także w materiale o składnikach wynagrodzenia.

Urlop dla poratowania zdrowia a wynagrodzenie

Prawo do urlopu dla poratowania zdrowia reguluje art. 73 Karty Nauczyciela. Zgodnie z art. 73 ust. 5 Karty Nauczyciela w okresie przebywania na tym urlopie nauczyciel zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatków socjalnych, o których mowa w art. 54 Karty Nauczyciela.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że podczas urlopu zdrowotnego wypłaca się wszystkie dodatki, jakie nauczyciel otrzymywał wcześniej. Trzeba każdorazowo sprawdzić, czy dany dodatek jest związany z samym pozostawaniem w stosunku pracy, czy z faktycznym wykonywaniem określonych funkcji lub pracy w określonych warunkach. Z tego powodu wątpliwości najczęściej dotyczą dodatku funkcyjnego, motywacyjnego i za warunki pracy.

Jeżeli sprawa dotyczy samego prawa do takiego urlopu, pomocny może być także materiał o urlopie zdrowotnym.

Co w sytuacji, gdy nauczyciel został zawieszony, a potem otrzymał urlop zdrowotny

W opisanym stanie faktycznym najważniejsze jest ustalenie kolejności i skuteczności czynności pracodawcy. Samo złożenie wniosku o urlop dla poratowania zdrowia nie zmienia jeszcze statusu nauczyciela. Istotne jest to, czy urlop został udzielony zgodnie z art. 73 Karty Nauczyciela i czy w dacie jego rozpoczęcia nauczyciel mógł w ogóle z tego uprawnienia korzystać.

Jeżeli nauczyciel pozostaje skutecznie zawieszony w pełnieniu obowiązków na podstawie art. 85t Karty Nauczyciela, to zasadniczo najpierw działa reżim prawny zawieszenia. W takim układzie nie można automatycznie przyjąć, że samo późniejsze udzielenie urlopu zdrowotnego od razu „zastępuje” skutki zawieszenia dla wynagrodzenia. W praktyce trzeba zbadać treść aktu zawieszenia, treść decyzji lub pisma o udzieleniu urlopu, datę rozpoczęcia urlopu oraz to, czy zawieszenie nadal trwało.

Jeżeli jednak urlop dla poratowania zdrowia został udzielony skutecznie i nauczyciel wszedł już w okres korzystania z tego urlopu, wówczas wynagrodzenie należy ustalać według zasad z art. 73 ust. 5 Karty Nauczyciela, a nie według reguł dotyczących zawieszenia.

W praktyce spory tego typu często pojawiają się równolegle z zarzutami dotyczącymi zachowania nauczyciela, uchybienie godności zawodu albo odpowiedzialności dyscyplinarnej. W podobnych sprawach warto znać także zasady, według których przebiega postępowanie dyscyplinarne.

Praktyczny wniosek dla opisanej sytuacji

Na podstawie samych ogólnych zasad nie da się odpowiedzieć jednym zdaniem, że nauczycielce „na pewno” przysługuje wyłącznie wynagrodzenie z zawieszenia albo wyłącznie z urlopu zdrowotnego. Kluczowe jest to, czy urlop dla poratowania zdrowia został skutecznie udzielony mimo wcześniejszego zawieszenia i od kiedy miał obowiązywać.

Jeżeli zawieszenie nadal było skuteczne i nie doszło jeszcze do wejścia nauczycielki w okres urlopu zdrowotnego w sensie prawnym, podstawą wypłaty pozostają przepisy o zawieszeniu, czyli art. 85u Karty Nauczyciela. Jeżeli natomiast urlop zdrowotny zaczął już skutecznie biec, wynagrodzenie trzeba ustalać według art. 73 ust. 5 Karty Nauczyciela.

W sporze o wypłatę warto zgromadzić:

• pismo o zawieszeniu wraz z datą doręczenia,
• wniosek o urlop dla poratowania zdrowia,
• orzeczenie lekarskie będące podstawą urlopu,
• pismo dyrektora o udzieleniu urlopu,
• listy płac lub paski wynagrodzeń za sporny okres.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak bardzo wynik sprawy zależy od dat i prawidłowości podjętych czynności.

FAQ

Czy zawieszony nauczyciel dostaje pełne wynagrodzenie?

Nie zawsze. Na podstawie art. 85u Karty Nauczyciela wynagrodzenie zasadnicze może zostać ograniczone, ale nie więcej niż do połowy. Zakres obniżenia powinien uwzględniać stan rodzinny nauczyciela.

Czy w czasie zawieszenia przysługuje dodatek motywacyjny?

Co do zasady nie, ponieważ w okresie zawieszenia nauczyciel nie wykonuje obowiązków, z którymi ten dodatek jest związany.

Czy urlop dla poratowania zdrowia daje prawo do dodatku za wysługę lat?

Tak. Wynika to wprost z art. 73 ust. 5 Karty Nauczyciela.

Czy można jednocześnie być zawieszonym i przebywać na urlopie zdrowotnym?

To nie jest kwestia do rozstrzygnięcia jedynie ogólną zasadą. Trzeba sprawdzić, czy urlop został skutecznie udzielony i jaki status prawny nauczyciela obowiązywał w danym okresie. Decydują dokumenty i daty.

Co zrobić, gdy szkoła błędnie nalicza wynagrodzenie?

Warto najpierw wystąpić do dyrektora lub organu prowadzącego o pisemne wskazanie podstawy prawnej naliczenia wynagrodzenia. Jeżeli to nie pomoże, możliwe jest dochodzenie roszczeń przed sądem pracy.

Źródła

• art. 73 ust. 1-8 oraz art. 54 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.
• art. 85t-85u ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy, t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 416 ze zm. – w zakresie zasad konstrukcji dodatków.