Rzeczy pozostawione w garażu przez najemcę

Stan prawny: aktualizacja po zmianach w ustawie o rzeczach znalezionych i Kodeksie cywilnym obowiązujących od 19 maja 2026 r.

Czy można zasiedzieć rzeczy pozostawione przez najemcę?

W opisanej sytuacji nie należy zakładać, że doszło do zasiedzenia rzeczy ruchomych. Zgodnie z art. 174 Kodeksu cywilnego posiadacz rzeczy ruchomej niebędący jej właścicielem nabywa własność przez zasiedzenie, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od 3 lat jako posiadacz samoistny, chyba że posiada w złej wierze. W przypadku rzeczy wpisanej do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury zasiedzenie jest wyłączone.

Posiadanie samoistne oznacza faktyczne władanie rzeczą jak właściciel, a nie jedynie tolerowanie tego, że cudze przedmioty znajdują się w garażu. Dobra wiara oznacza natomiast usprawiedliwione przekonanie, że rzecz należy do posiadacza. Jeżeli wie Pan, że narzędzia i części samochodowe należą do byłego najemcy, nie można bezpiecznie twierdzić, że jest Pan posiadaczem samoistnym w dobrej wierze.

Dlatego sam upływ roku, dwóch lat, a nawet trzech lat od pozostawienia rzeczy w garażu nie wystarczy, aby swobodnie nimi rozporządzać. Ryzyko jest szczególnie wysokie wtedy, gdy istnieją dowody, że próbował Pan kontaktować się z najemcą i traktował te rzeczy jako jego własność.

Pozostawione rzeczy a porzucenie własności

Inną podstawą nabycia rzeczy może być porzucenie. Zgodnie z art. 180 Kodeksu cywilnego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Z kolei art. 181 Kodeksu cywilnego stanowi, że własność ruchomej rzeczy niczyjej nabywa się przez objęcie jej w posiadanie samoistne.

W praktyce kluczowy jest zamiar wyzbycia się własności. Nie wystarczy, że były najemca nie płaci, nie odbiera telefonu albo nie odbiera korespondencji. Trzeba mieć podstawy do przyjęcia, że rzeczywiście chciał przestać być właścicielem rzeczy. Takim dowodem mogłoby być np. jednoznaczne oświadczenie, że nie chce odbierać rzeczy i zrzeka się ich własności. Samo milczenie zwykle jest zbyt słabe.

Jeżeli rzeczy są wartościowe, a ich właściciel jest znany, lepiej nie kwalifikować ich automatycznie jako rzeczy niczyich. Sprzedaż narzędzi, części albo pojazdu bez jasnej podstawy prawnej może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej, obowiązku wydania uzyskanej kwoty, a w skrajnych przypadkach także do zarzutu przywłaszczenia.

Jak prawidłowo wezwać byłego najemcę do odbioru rzeczy?

Pierwszym praktycznym krokiem powinno być pisemne wezwanie byłego najemcy do odbioru rzeczy. W piśmie warto opisać rzeczy możliwie dokładnie, wskazać adres garażu, zaproponować realny termin odbioru oraz uprzedzić, że brak reakcji spowoduje zastosowanie procedury przewidzianej dla rzeczy znalezionych albo dochodzenie roszczeń z umowy najmu.

Dla bezpieczeństwa należy zachować dowody: kopie pism, potwierdzenia nadania, zwroty korespondencji, wiadomości SMS, e-maile, zdjęcia rzeczy oraz protokół opisujący, co znajduje się w garażu. Jeżeli rzeczy mają znaczną wartość, dobrym rozwiązaniem jest spisanie protokołu z udziałem świadka albo wykonanie dokumentacji fotograficznej z datą.

Jeżeli najemca zalega z czynszem, właściciel garażu może rozważyć również roszczenia z umowy najmu. W określonych sytuacjach wynajmującemu przysługuje ustawowe prawo zastawu na rzeczach najemcy wniesionych do przedmiotu najmu dla zabezpieczenia czynszu i świadczeń dodatkowych. Nie oznacza to jednak prawa do samodzielnej, nieformalnej sprzedaży rzeczy; co do zasady potrzebne jest dochodzenie należności i właściwa procedura.

Procedura z ustawy o rzeczach znalezionych

Aktualnie podstawowe zasady postępowania z takimi rzeczami wynikają nie ze starego rozporządzenia z 1966 r., lecz z ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych. Ustawa ta stosuje się odpowiednio także do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności.

Jeżeli zna Pan osobę uprawnioną do odbioru rzeczy i jej miejsce pobytu, powinien Pan niezwłocznie ją zawiadomić i wezwać do odbioru. Jeżeli natomiast nie zna Pan aktualnego miejsca pobytu właściciela albo nie może skutecznie doprowadzić do odbioru, należy zawiadomić starostę właściwego co do zasady według miejsca znalezienia rzeczy. Po nowelizacji można też zawiadomić lub oddać rzecz staroście właściwemu według miejsca zamieszkania znalazcy; taki starosta przekazuje sprawę staroście właściwemu według miejsca znalezienia rzeczy.

W praktyce starosta sporządza protokół przyjęcia zawiadomienia albo przyjęcia rzeczy. Jeżeli przechowanie lub oddanie rzeczy jest niemożliwe, niebezpieczne, bardzo kosztowne albo grozi pogorszeniem rzeczy, można ograniczyć się do wskazania miejsca, w którym rzecz się znajduje. To bywa istotne przy dużej liczbie części samochodowych, maszynach albo rzeczach trudnych do przewiezienia.

Szczególne zasady dotyczą rzeczy wymagających pozwolenia albo niebezpiecznych, np. broni, amunicji, materiałów wybuchowych lub chemikaliów. W takich przypadkach nie należy samodzielnie nimi manipulować; trzeba zawiadomić Policję o miejscu, w którym się znajdują. Dokumenty zawierające dane osobowe mogą wymagać przekazania staroście, chyba że sam dokument wskazuje inny sposób postępowania.

Kiedy rzeczy mogą przejść na znalazcę?

Po zmianach obowiązujących od 19 maja 2026 r. art. 187 Kodeksu cywilnego przewiduje krótsze terminy niż poprzednio. Rzecz znaleziona, która nie zostanie odebrana przez osobę uprawnioną, staje się własnością znalazcy, jeżeli znalazca wypełnił swoje obowiązki, po upływie 6 miesięcy od doręczenia wezwania do odbioru. Gdy wezwanie jest niemożliwe, termin wynosi rok od dnia znalezienia.

Jeżeli rzecz została oddana staroście, znalazca staje się jej właścicielem dopiero wtedy, gdy odbierze rzecz w terminie wyznaczonym przez starostę. Jeżeli znalazca tego nie zrobi, własność rzeczy może przejść na powiat. Rzeczy będące zabytkiem albo materiałem archiwalnym po upływie odpowiednich terminów stają się własnością Skarbu Państwa.

Te terminy nie oznaczają, że można od razu sprzedać rzeczy byłego najemcy. Najpierw trzeba wykonać obowiązki znalazcy lub przechowującego, a więc przede wszystkim zawiadomić osobę uprawnioną albo właściwy organ, zachować dokumentację i nie rozporządzać rzeczą w sposób sprzeczny z prawami właściciela.

Czego nie robić z rzeczami byłego najemcy?

Najbardziej ryzykowne jest samodzielne wyrzucenie, sprzedaż albo przekazanie rzeczy osobie trzeciej bez wcześniejszego wezwania właściciela i bez zabezpieczenia dowodów. Nawet jeśli były najemca długo milczy, nadal może twierdzić, że nie wyzbył się własności, a rzeczy miały realną wartość.

Nie należy też uzależniać wydania rzeczy od zapłaty zaległego czynszu w sposób całkowicie dowolny. Jeżeli istnieją zaległości, można dochodzić roszczeń z najmu i rozważyć zabezpieczenie swoich praw, ale zatrzymanie cudzych rzeczy powinno mieć podstawę prawną. W przeciwnym razie spór o czynsz może przerodzić się w spór o bezprawne pozbawienie właściciela dostępu do jego mienia.

Najbezpieczniejszy model działania to: wypowiedzieć lub rozliczyć umowę najmu, udokumentować stan garażu, wezwać najemcę do odbioru rzeczy, a przy braku skutecznego kontaktu zawiadomić starostę i postępować zgodnie z jego pouczeniami.

FAQ

Czy po roku mogę sprzedać rzeczy zostawione w garażu?

Nie należy tego robić tylko dlatego, że minął rok. Trzeba ustalić, czy rzeczy zostały rzeczywiście porzucone z zamiarem wyzbycia się własności albo czy została prawidłowo przeprowadzona procedura dotycząca rzeczy znalezionych. Bez tego sprzedaż może być bezprawna.

Czy rzeczy pozostawione przez najemcę można uznać za porzucone?

Można to rozważać tylko wtedy, gdy okoliczności wskazują na wolę wyzbycia się własności. Sam brak kontaktu, zaległości czynszowe i opuszczenie garażu zwykle nie wystarczają. Najlepszym dowodem jest wyraźne oświadczenie właściciela rzeczy.

Do którego starosty zgłosić rzeczy pozostawione w garażu?

Co do zasady właściwy jest starosta według miejsca znalezienia rzeczy. Po zmianach można jednak zawiadomić także starostę właściwego według miejsca zamieszkania znalazcy; taki starosta przekazuje sprawę właściwemu staroście według miejsca znalezienia rzeczy.

Czy mogę naliczać byłemu najemcy opłatę za przechowywanie rzeczy?

Można dochodzić kosztów i szkód związanych z bezumownym zajmowaniem garażu albo przechowywaniem rzeczy, ale zależy to od umowy, korespondencji, wartości rzeczy i okoliczności sprawy. Warto wyraźnie wezwać najemcę do odbioru rzeczy i zapowiedzieć konsekwencje dalszego zajmowania miejsca.

Czy starosta zawsze przyjmie pozostawione rzeczy?

Nie zawsze. Przy rzeczach drobnych i niskiej wartości starosta może odmówić ich przyjęcia, chyba że mają szczególny charakter, np. wartość historyczną, naukową lub artystyczną. W przypadku wartościowych narzędzi, części lub sprzętu należy jednak zgłosić sprawę i uzyskać protokół albo pouczenie co do dalszego postępowania.

Podsumowanie

Rzeczy pozostawione w garażu przez byłego najemcę nie przechodzą automatycznie na właściciela garażu. Zasiedzenie ruchomości wymaga posiadania samoistnego, dobrej wiary i 3 lat, a w typowej sytuacji wynajmujący wie, że rzeczy należą do najemcy. Porzucenie rzeczy również wymaga zamiaru wyzbycia się własności, którego nie można domniemywać wyłącznie z milczenia. Najbezpieczniej jest udokumentować stan rzeczy, wezwać najemcę do odbioru, a przy braku skutecznego kontaktu zastosować procedurę z ustawy o rzeczach znalezionych.

Źródła

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 - tekst aktu.
2. Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych, Dz.U. 2023 poz. 501 z późn. zm. - tekst jednolity.
3. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy - Kodeks cywilny, Dz.U. 2026 poz. 184 - tekst zmiany.