Groźby przez SMS

Stan prawny aktualny na 2 czerwca 2026 r.

Groźby przez SMS – od czego zacząć?

Jeżeli była partnerka, były partner, sąsiad, członek rodziny albo inna osoba wysyła wiadomości typu „zniszczę cię”, „coś stanie się twoim rodzicom”, „pożałujesz”, „nie idź na Policję, bo będzie gorzej”, sprawę trzeba oceniać nie tylko po pojedynczym słowie, ale po całym kontekście. Znaczenie ma treść SMS-ów, liczba wiadomości, wcześniejsze zachowanie nadawcy, relacja stron, czas wysyłania wiadomości oraz to, czy adresat realnie i rozsądnie obawia się spełnienia groźby.

Twierdzenie sprawcy, że „SMS-y nie są dowodem”, jest nieprawdziwe. Wiadomość tekstowa, wydruk rozmowy, zrzut ekranu, dane z telefonu, korespondencja z komunikatora, nagranie głosowe czy zeznania świadków mogą zostać wykorzystane jako dowody. Organ prowadzący postępowanie ocenia ich wiarygodność razem z innymi okolicznościami sprawy.

Kiedy SMS jest groźbą karalną?

Podstawowym przepisem w sprawach o groźby jest art. 190 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z nim odpowiedzialności karnej podlega ten, kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę albo na szkodę osoby dla niej najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Za taki czyn grozi kara pozbawienia wolności do lat 3.

Nie każda nieprzyjemna, agresywna albo wulgarna wiadomość będzie od razu groźbą karalną. Co do zasady musi chodzić o zapowiedź popełnienia przestępstwa, np. pobicia, zabójstwa, podpalenia, zniszczenia samochodu, włamania, skrzywdzenia dziecka albo rodziców. Im bardziej konkretna treść, im większa liczba wiadomości i im bardziej realne okoliczności, tym łatwiej wykazać, że obawa pokrzywdzonego była uzasadniona.

W praktyce szczególnie istotne jest to, czy wiadomość wzbudziła realny strach oraz czy ten strach można obiektywnie uzasadnić. Sąd Najwyższy podkreślał, że groźba karalna chroni wolność człowieka w sferze psychicznej – wolność od strachu i poczucia zagrożenia. Dlatego zachowanie pokrzywdzonego, np. szybkie zgłoszenie sprawy, zmiana planów, zabezpieczenie domu czy unikanie sprawcy, może mieć znaczenie dowodowe.

Groźba karalna, zmuszanie czy stalking?

W sprawach o SMS-y z groźbami trzeba rozróżnić kilka możliwych kwalifikacji prawnych. Jeżeli sprawca po prostu grozi popełnieniem przestępstwa i wywołuje uzasadnioną obawę, najczęściej wchodzi w grę art. 190 Kodeksu karnego. Jeżeli jednak groźba ma zmusić adresata do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, np. „nie zgłaszaj tego na Policję”, „wróć do mnie”, „oddaj pieniądze, bo inaczej...”, może chodzić o art. 191 § 1 Kodeksu karnego.

Art. 191 § 1 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za stosowanie przemocy wobec osoby lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia jej albo innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia. Za ten czyn również grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli sprawca działa w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, sankcja jest surowsza – od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Jeżeli SMS-y, telefony, wiadomości w mediach społecznościowych, nachodzenie albo obserwowanie powtarzają się i powodują poczucie zagrożenia, poniżenia, udręczenia albo istotnie naruszają prywatność, możliwa jest kwalifikacja jako uporczywe nękanie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego. Za stalking grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, a ściganie przestępstwa z § 1 i § 2 następuje co do zasady na wniosek pokrzywdzonego.

Czym jest groźba bezprawna?

Definicję groźby bezprawnej zawiera art. 115 § 12 Kodeksu karnego. Obejmuje ona nie tylko groźbę, o której mowa w art. 190 Kodeksu karnego, lecz także groźbę spowodowania postępowania karnego lub innego postępowania, w którym może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna, oraz groźbę rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej.

Jednocześnie nie każda zapowiedź zawiadomienia organów jest bezprawna. Jeżeli ktoś mówi, że zgłosi przestępstwo, bo rzeczywiście chroni naruszone prawo, sama taka zapowiedź nie jest groźbą bezprawną. Inaczej będzie, gdy sprawca używa zapowiedzi zawiadomienia, kompromitacji albo publikacji prywatnych informacji jako narzędzia szantażu lub wymuszenia zachowania.

W sprawach związanych z relacjami osobistymi częste są groźby rozesłania prywatnych zdjęć, ujawnienia intymnej korespondencji albo „zniszczenia reputacji”. Tego rodzaju zachowania mogą naruszać dobra osobiste, prywatność, cześć i wizerunek, a w zależności od treści i celu działania sprawcy mogą także prowadzić do odpowiedzialności karnej.

Czy groźby SMS trzeba zgłosić i gdzie?

Jeżeli obawiasz się o życie, zdrowie swoje lub bliskich albo sprawca zapowiada natychmiastowe działanie, najpierw zadzwoń pod numer alarmowy 112. W mniej nagłych przypadkach możesz złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze rejonowej. Zawiadomienie można złożyć ustnie do protokołu albo pisemnie.

Przy groźbie karalnej z art. 190 Kodeksu karnego ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. W praktyce warto w zawiadomieniu jasno napisać: „wnoszę o ściganie sprawcy”. Po złożeniu takiego wniosku postępowanie co do zasady toczy się już z urzędu. Kodeks postępowania karnego przewiduje także, że w sprawie o przestępstwo z art. 190 § 1 Kodeksu karnego można wszcząć i prowadzić postępowanie mimo braku wniosku, jeżeli zachodzi duże prawdopodobieństwo, że brak wniosku wynika z obawy przed odwetem albo przemawia za tym interes społeczny.

W przypadku art. 191 Kodeksu karnego, czyli zmuszania przy użyciu przemocy lub groźby bezprawnej, przestępstwo jest ścigane z urzędu. Nie zmienia to faktu, że w praktyce organy ścigania zwykle dowiadują się o sprawie dopiero od pokrzywdzonego, dlatego zawiadomienie i zabezpieczenie dowodów mają kluczowe znaczenie.

Jak zabezpieczyć SMS-y i inne dowody?

Najczęstszym błędem jest kasowanie wiadomości lub odpowiadanie sprawcy w sposób, który zaciera obraz sytuacji. Nie usuwaj SMS-ów, nie blokuj pochopnie jedynego kanału kontaktu przed zabezpieczeniem dowodów i nie oddawaj telefonu osobom trzecim. Zrób zrzuty ekranu obejmujące numer telefonu, datę, godzinę oraz pełną treść wiadomości. Najlepiej wykonaj także kopię rozmowy i zapisz dane kontaktowe świadków, którzy widzieli wiadomości albo słyszeli rozmowy.

Do zawiadomienia warto dołączyć wydruki wiadomości, zrzuty ekranu, zapis połączeń, nagrania głosowe, korespondencję z komunikatorów, e-maile, dane profili sprawcy oraz własny opis zdarzeń w kolejności chronologicznej. Jeżeli masz obawy, że sprawca może usunąć konto lub wiadomości, zrób dokumentację jak najszybciej. W poważniejszych sprawach można też rozważyć notarialne poświadczenie treści strony lub wiadomości, choć nie zawsze jest to konieczne.

W postępowaniu karnym dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Organ procesowy nie powinien automatycznie odmawiać znaczenia SMS-om tylko dlatego, że są wiadomościami elektronicznymi. Ostatecznie liczy się to, czy dowód pozwala ustalić autora, treść, czas wysłania i kontekst groźby.

Co może zrobić pokrzywdzony oprócz zawiadomienia?

Groźby przez SMS mogą naruszać nie tylko przepisy karne, lecz także dobra osobiste, takie jak cześć, prywatność, spokój, poczucie bezpieczeństwa czy wizerunek. W odpowiednich sytuacjach można żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, przeprosin, zapłaty zadośćuczynienia albo odszkodowania. Droga cywilna bywa przydatna zwłaszcza wtedy, gdy groźbom towarzyszy rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, ujawnianie prywatnej korespondencji albo publiczne oczernianie.

Jeżeli sprawa ma związek z przemocą domową, nękaniem po rozstaniu albo realnym ryzykiem eskalacji, warto zapytać organ prowadzący postępowanie o możliwe środki ochrony, np. zakaz kontaktowania się, zakaz zbliżania się lub inne środki zapobiegawcze. Zakres takich środków zależy od kwalifikacji prawnej czynu, zgromadzonych dowodów i oceny ryzyka.

FAQ

Czy SMS z groźbą może być dowodem w sądzie?

Tak. SMS może być dowodem, tak samo jak korespondencja z komunikatora, e-mail, nagranie, biling, zrzut ekranu czy zeznania świadka. Najlepiej zachować oryginalne wiadomości w telefonie i dołączyć do zawiadomienia czytelne wydruki lub zrzuty ekranu.

Czy muszę znać dane osoby, która wysyła groźby?

Nie zawsze. Jeżeli znasz numer telefonu, profil w komunikatorze albo inne dane techniczne, przekaż je Policji. Ustalenie osoby, która korzystała z numeru lub konta, może wymagać czynności procesowych i danych od operatora albo usługodawcy.

Czy groźba „zniszczę cię” wystarczy do sprawy karnej?

To zależy od kontekstu. Sama ogólna, emocjonalna wypowiedź może być niewystarczająca, ale jeżeli towarzyszą jej konkretne zapowiedzi przemocy, wcześniejsze agresywne zachowania, nachodzenie lub wiele wiadomości, może nabrać znaczenia jako groźba albo element nękania.

Czy przy groźbie karalnej trzeba złożyć wniosek o ściganie?

Co do zasady tak, ponieważ art. 190 § 2 Kodeksu karnego przewiduje ściganie na wniosek pokrzywdzonego. W zawiadomieniu warto wyraźnie napisać, że wnosisz o ściganie sprawcy. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się z urzędu.

Czy Policja może prowadzić sprawę mimo braku wniosku?

W sprawie o art. 190 § 1 Kodeksu karnego przepisy dopuszczają wszczęcie i prowadzenie postępowania mimo braku wniosku, jeżeli istnieje duże prawdopodobieństwo, że brak wniosku wynika z obawy pokrzywdzonego przed odwetem albo przemawia za tym interes społeczny. Nie warto jednak na to liczyć – najbezpieczniej złożyć wniosek od razu.

Co zrobić, jeżeli groźby dotyczą mojej rodziny?

Groźba popełnienia przestępstwa na szkodę osoby najbliższej również może wypełniać znamiona art. 190 Kodeksu karnego, jeżeli wzbudza uzasadnioną obawę spełnienia. W zawiadomieniu trzeba dokładnie wskazać, kogo dotyczą groźby i dlaczego traktujesz je poważnie.

Czy lepiej odpowiadać sprawcy?

Zwykle lepiej ograniczyć kontakt do minimum i nie eskalować konfliktu. Jeżeli musisz odpisać, rób to spokojnie i krótko. Nie groź sprawcy w odpowiedzi, bo może to utrudnić ocenę sprawy i zostać wykorzystane przeciwko Tobie.

Źródła

• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w szczególności art. 115 § 12, art. 190, art. 190a i art. 191; tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 383.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 12, art. 167, art. 168a, art. 303, art. 304, art. 304a i art. 304b; tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 490.
• Uchwała Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1998 r., I KZP 22/98.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 26 września 2006 r., WA 27/06.
• Postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lutego 2007 r., IV KK 273/06.