Koniec umowy w trakcie macierzyńskiego a kolejna ciąża – jakie prawa?

Zasiłek macierzyński po zakończeniu umowy o pracę

Jeżeli umowa o pracę była zawarta na czas określony i skończyła się z upływem terminu, na jaki została zawarta, stosunek pracy rozwiązuje się na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. Sam fakt pobierania urlopu macierzyńskiego albo rodzicielskiego nie przedłuża automatycznie umowy poza tę datę.

Po ustaniu zatrudnienia nie korzysta Pani już z urlopu jako uprawnienia pracowniczego, ale zachowuje Pani prawo do wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Wynika to z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29a ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zasiłek macierzyński jest wtedy wypłacany przez ZUS za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego.

To najważniejsze rozróżnienie: kończy się umowa o pracę, ale nie kończy się wypłata bieżącego zasiłku macierzyńskiego.

Czy w kolejnej ciąży trzeba składać zwolnienie lekarskie do ZUS?

Co do zasady samo dostarczenie L4 w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia nie spowoduje nabycia prawa do zasiłku chorobowego. Podstawą jest art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej, zgodnie z którym zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy przypadające w czasie urlopu macierzyńskiego. W praktyce zasada ta obejmuje także okres pobierania zasiłku macierzyńskiego odpowiadającego temu urlopowi.

Dodatkowo art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej wyłącza prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba ma ustalone prawo do zasiłku macierzyńskiego. Oznacza to, że w typowej sytuacji ZUS nie wypłaci równolegle zasiłku chorobowego z kolejnej ciąży za czas, gdy pobiera Pani już zasiłek macierzyński po poprzednim porodzie.

W praktyce więc nie ma potrzeby składać L4 tylko po to, aby uzyskać nowe świadczenie chorobowe, jeśli nie ma Pani nowego tytułu ubezpieczeniowego i nadal pobiera obecny zasiłek macierzyński.

Zobacz również:

zasiłek macierzyński a umowa zlecenia i umowa o pracę

Czy po ustaniu umowy można dostać zasiłek chorobowy z kolejnej ciąży?

Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego rzeczywiście istnieje, ale tylko po spełnieniu warunków z art. 7 ustawy zasiłkowej. Niezdolność do pracy musi powstać co do zasady nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego, a choroba musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni.

Jednak nawet przy spełnieniu tych warunków działa wspomniane wyłączenie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej: po ustaniu ubezpieczenia chorobowego zasiłek chorobowy nie przysługuje, jeżeli osoba ma ustalone prawo do zasiłku macierzyńskiego. Właśnie dlatego w opisanym przypadku kolejna ciąża sama w sobie nie otwiera prawa do chorobowego.

Inaczej może być dopiero wtedy, gdy pojawi się nowy tytuł do ubezpieczenia chorobowego, np. nowa umowa o pracę albo działalność gospodarcza z przystąpieniem do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a następnie wystąpi niezdolność do pracy po spełnieniu warunków ustawowych.

Czy kolejna ciąża daje ochronę przed końcem umowy?

Ochrona z art. 177 § 1 Kodeksu pracy dotyczy pracownicy w ciąży w czasie trwania stosunku pracy. Zgodnie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający 1 miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się do dnia porodu.

Ta regulacja działa tylko wtedy, gdy w dniu, w którym umowa miałaby się skończyć, pracownica jest co najmniej po upływie trzeciego miesiąca ciąży i stosunek pracy jeszcze trwa. Nie można jej zastosować wstecz po tym, jak umowa już się rozwiązała. Jeśli więc kolejna ciąża została stwierdzona już po rozwiązaniu umowy albo przed tą datą, ale nie był jeszcze spełniony warunek z art. 177 § 3 Kodeksu pracy, umowa nie odżywa.

Jeżeli jednak w konkretnym stanie faktycznym w dniu końca umowy była Pani po trzecim miesiącu kolejnej ciąży, wtedy trzeba dokładnie policzyć wiek ciąży i zweryfikować, czy nie doszło do ustawowego przedłużenia umowy do dnia porodu.

Czy będzie przysługiwał kolejny zasiłek macierzyński po następnym porodzie?

Kolejny zasiłek macierzyński przysługuje osobie, która urodzi dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego, co wynika z art. 29 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Samo pobieranie wcześniejszego zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia nie tworzy nowego ubezpieczenia chorobowego.

To oznacza, że jeśli przed kolejnym porodem nie będzie Pani objęta ubezpieczeniem chorobowym z nowego tytułu, ZUS co do zasady nie przyzna kolejnego zasiłku macierzyńskiego. Sam fakt ciąży i wcześniejszego pobierania zasiłku po pierwszym dziecku nie wystarczy.

Możliwe warianty wyglądają następująco:

Zobacz również:

upadłość firmy a urlop wychowawczy

Jakie świadczenie pozostaje, gdy nie ma nowego ubezpieczenia?

Jeżeli do dnia kolejnego porodu nie będzie Pani objęta ubezpieczeniem chorobowym, zwykle pozostaje świadczenie rodzicielskie, tzw. kosiniakowe. Podstawą jest art. 17c ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie to przysługuje osobom, które nie mają prawa do zasiłku macierzyńskiego.

Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 zł miesięcznie i jest przyznawane przez okres zależny od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, zgodnie z art. 17c ust. 3 tej ustawy. Przy urodzeniu jednego dziecka przysługuje przez 52 tygodnie.

Wniosek składa się do organu właściwego w sprawach świadczeń rodzinnych, zwykle w urzędzie gminy, miasta albo przez centrum świadczeń rodzinnych. Terminy wypłaty od miesiąca urodzenia dziecka zależą od daty złożenia wniosku, więc nie warto zwlekać.

Co warto zrobić w praktyce

1. Sprawdzić dokładną datę rozwiązania umowy i wiek kolejnej ciąży na ten dzień.
2. Ustalić, czy w dniu końca umowy mogła działać reguła z art. 177 § 3 Kodeksu pracy.
3. Jeżeli umowa już definitywnie wygasła, przyjąć, że trwa tylko prawo do obecnego zasiłku macierzyńskiego.
4. Nie składać L4 wyłącznie z założeniem, że samo zwolnienie uruchomi nowe świadczenie z ZUS.
5. Rozważyć, czy przed kolejnym porodem możliwe jest uzyskanie nowego tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
6. Jeżeli nowego tytułu nie będzie, przygotować się do złożenia wniosku o świadczenie rodzicielskie po narodzinach dziecka.

FAQ

Czy po zakończeniu umowy podczas macierzyńskiego nadal jestem pracownicą?

Nie. Po upływie terminu, na jaki zawarto umowę, stosunek pracy ustaje na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. Dalej może być wypłacany tylko zasiłek macierzyński.

Czy ZUS zapłaci za L4 z kolejnej ciąży, jeśli nadal pobieram zasiłek macierzyński?

Zwykle nie. Wynika to przede wszystkim z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej oraz z zasady, że za okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie przysługuje równocześnie zasiłek chorobowy.

Czy kolejna ciąża przedłuża dawną umowę, która już się skończyła?

Nie. Przedłużenie z art. 177 § 3 Kodeksu pracy działa tylko wtedy, gdy w dniu końca umowy stosunek pracy jeszcze trwa i ciąża przekroczyła trzeci miesiąc.

Czy po drugim porodzie dostanę kolejny zasiłek macierzyński bez nowej pracy?

Co do zasady nie, jeżeli w dniu porodu nie będzie Pani objęta ubezpieczeniem chorobowym. Wtedy zazwyczaj pozostaje świadczenie rodzicielskie.

Czy mogę podjąć nową pracę w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego po ustaniu poprzedniej umowy?

To zależy od rodzaju zatrudnienia i wpływu na konkretne świadczenia. Taka decyzja wymaga oceny indywidualnej, zwłaszcza gdy chodzi o zasiłki z ZUS i moment powstania nowego ubezpieczenia.

Źródła

• art. 30 § 1 pkt 4, art. 177 § 1 i § 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
• art. 4 ust. 1, art. 7, art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 29a ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
• art. 17c ust. 1 i ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych