Wezwanie komornika do złożenia wyjaśnień

Co oznacza wezwanie komornika do złożenia wyjaśnień lub wykazu majątku?

Wezwanie od komornika nie oznacza automatycznie, że doszło do nowego zadłużenia albo że egzekucja jest prowadzona nieprawidłowo. Najczęściej jest to czynność zmierzająca do ustalenia, z jakiego majątku można prowadzić egzekucję. Jeżeli wierzyciel nie wskaże majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, komornik z urzędu ustala majątek dłużnika na podstawie znanych mu informacji, publicznie dostępnych źródeł albo rejestrów elektronicznych oraz wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku.

Komornik może też żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień. W praktyce dłużnik może zostać poproszony o wskazanie źródeł dochodu, rachunków bankowych, posiadanych ruchomości, nieruchomości, wierzytelności, udziałów, praw majątkowych, pojazdów albo informacji o zmianie adresu. Należy odpowiadać rzeczowo, zgodnie z prawdą i w zakresie objętym wezwaniem.

Wnioski i oświadczenia w postępowaniu egzekucyjnym co do zasady składa się na piśmie albo ustnie do protokołu. Jeżeli wezwanie wskazuje konkretny sposób odpowiedzi, termin albo konieczność osobistego stawiennictwa, trzeba zastosować się do pouczenia z pisma.

Jak przygotować odpowiedź na wezwanie komornika?

Pisemna odpowiedź nie musi mieć szczególnej, urzędowej formy. Powinna jednak pozwalać komornikowi przypisać pismo do właściwej sprawy i ocenić, czy dłużnik wykonał obowiązek. W odpowiedzi warto zamieścić:

• imię, nazwisko, adres i ewentualnie numer PESEL dłużnika,
• dane kancelarii komorniczej i sygnaturę akt egzekucyjnych, na przykład „Km”,
• wskazanie, że pismo jest odpowiedzią na wezwanie z konkretnej daty,
• informację o aktualnym źródle dochodu i pracodawcy albo zleceniodawcy,
• informację o rachunkach bankowych, nieruchomościach, pojazdach, cennych ruchomościach, udziałach, wierzytelnościach i innych prawach majątkowych,
• oświadczenie, że poza wskazanym majątkiem dłużnik nie posiada innych składników majątkowych, jeżeli tak rzeczywiście jest,
• datę i podpis.

Jeżeli dłużnik nie ma innego majątku poza zajętym wynagrodzeniem, powinien to jasno napisać. Sam fakt braku majątku nie jest podstawą do ukarania. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy dłużnik ignoruje wezwanie, odmawia odpowiedzi bez podstawy albo podaje informacje niezgodne z prawdą.

W razie wątpliwości, czy pismo rzeczywiście pochodzi od właściwej kancelarii, warto zweryfikować sygnaturę, dane komornika oraz sposób doręczenia. Pomocny może być także praktyczny opis, jak wygląda sprawdzenie komornika przez dłużnika.

Czy zajęcie pensji zwalnia z obowiązku odpowiedzi?

Nie. To, że komornik zajmuje już wynagrodzenie za pracę, nie zwalnia dłużnika z obowiązku udzielenia wyjaśnień ani złożenia wykazu majątku. Komornik może badać, czy istnieją inne składniki majątkowe, z których egzekucja będzie możliwa lub skuteczniejsza.

Przy wynagrodzeniu za pracę trzeba odróżnić sam obowiązek odpowiedzi od limitów potrąceń. Przy egzekucji należności innych niż alimenty potrącenia z wynagrodzenia mogą być dokonywane co do zasady do wysokości połowy wynagrodzenia, z uwzględnieniem kwoty wolnej przewidzianej w Kodeksie pracy. Przy alimentach granica jest inna i może wynosić do trzech piątych wynagrodzenia. Jeżeli dłużnik uważa, że pracodawca potrąca zbyt dużo, powinien zweryfikować rodzaj długu, kwotę wolną, wymiar etatu i treść zajęcia.

Jakie sankcje grożą za brak odpowiedzi lub fałszywe informacje?

Za nieuzasadnioną odmowę udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji albo za udzielenie informacji świadomie fałszywych osoba odpowiedzialna może zostać ukarana grzywną do 2000 zł. Taką samą grzywną może być ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązek powiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, jeżeli obowiązek ten wynika z pouczenia otrzymanego przy zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji.

Jeżeli wezwanie dotyczy wykazu majątku składanego komornikowi, dłużnik składa go wraz z oświadczeniem o prawdziwości i zupełności pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Gdy dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny nie złoży wykazu albo nie odpowie na pytania, komornik może ukarać go grzywną. Jeżeli mimo grzywny wykaz nadal nie zostanie złożony, może dojść do wniosku o nakazanie przymusowego doprowadzenia dłużnika.

Na postanowienie o ukaraniu grzywną co do zasady należy reagować od razu: sprawdzić pouczenie, termin i tryb zaskarżenia oraz wykazać, czy istniała usprawiedliwiona przyczyna braku odpowiedzi. Samo późniejsze złożenie wyjaśnień nie zawsze automatycznie usuwa wszystkie skutki zaniedbania, ale może mieć znaczenie dla dalszego toku sprawy.

Wykaz majątku u komornika a sądowe wyjawienie majątku

Wykaz majątku składany komornikowi na podstawie art. 801¹ K.p.c. jest czynnością w toku egzekucji. Dłużnik wskazuje składniki majątku i składa oświadczenie o prawdziwości oraz zupełności wykazu. Komornik powinien uprzedzić dłużnika o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Wyjawienie majątku przed sądem to odrębna procedura uregulowana w art. 913 i następnych K.p.c. Może być stosowana między innymi wtedy, gdy zajęty majątek nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności albo wierzyciel wykaże, że egzekucja nie doprowadziła do pełnego zaspokojenia. W sądowym wykazie majątku mogą pojawić się także pytania o czynności prawne dokonane na rzecz osób trzecich w okresie pięciu lat przed wszczęciem egzekucji, jeżeli doprowadziły do niewypłacalności albo pogłębiły niewypłacalność dłużnika.

Jeżeli dłużnik nie stawi się w sądzie bez usprawiedliwionej przyczyny, nie złoży wykazu, odmówi odpowiedzi albo odmówi złożenia przyrzeczenia, sąd może zastosować grzywnę, przymusowe doprowadzenie, a w szczególnych przypadkach także areszt nieprzekraczający miesiąca.

Co zrobić krok po kroku po otrzymaniu wezwania?

1. Sprawdź termin wskazany w wezwaniu i zapisz datę doręczenia pisma.
2. Ustal zakres żądania - czy komornik oczekuje wyjaśnień, wykazu majątku, dokumentów, osobistego stawiennictwa czy odpowiedzi pisemnej.
3. Przygotuj listę majątku i dochodów, nawet jeżeli jest krótka i obejmuje tylko wynagrodzenie albo świadczenia.
4. Nie pomijaj istotnych składników, takich jak samochód, udział w nieruchomości, rachunek bankowy, wierzytelność od innej osoby czy wartościowy sprzęt.
5. Zachowaj potwierdzenie wysłania odpowiedzi albo kopię protokołu sporządzonego u komornika.
6. Reaguj na grzywnę lub kolejne wezwanie zgodnie z pouczeniem, zwłaszcza gdy nieodebranie korespondencji wynikało ze zmiany adresu lub pobytu za granicą.

FAQ

Czy muszę iść osobiście do komornika?

To zależy od treści wezwania. Jeżeli komornik dopuszcza odpowiedź pisemną, można ją złożyć listownie albo osobiście w kancelarii. Jeżeli wezwanie nakazuje osobiste stawiennictwo lub złożenie oświadczenia do protokołu, bezpieczniej zastosować się do tej formy albo wcześniej wystąpić o zmianę terminu.

Co napisać, jeśli nie mam żadnego majątku?

Należy napisać to wprost i zgodnie z prawdą. Warto wskazać jednocześnie aktualne źródło utrzymania, wysokość lub rodzaj dochodu, informację o braku nieruchomości, pojazdów, oszczędności i innych praw majątkowych. Brak majątku nie jest przewinieniem, ale brak odpowiedzi może być podstawą grzywny.

Czy komornik może ukarać grzywną za spóźnioną odpowiedź?

Może, jeżeli brak odpowiedzi albo opóźnienie nie miały usprawiedliwionej przyczyny. Jeżeli dłużnik był chory, nie otrzymał pisma z przyczyn od siebie niezależnych albo termin był nierealny, warto jak najszybciej złożyć odpowiedź i wyjaśnić przyczynę opóźnienia.

Czy mogę odmówić odpowiedzi na pytania komornika?

Odmowa jest dopuszczalna tylko w ograniczonym zakresie, gdy przepisy pozwalają odmówić przedstawienia dokumentu, złożenia zeznań jako świadek albo odpowiedzi na pytanie. W typowej sytuacji dłużnik nie powinien powoływać się na ogólną odmowę ujawnienia majątku, bo może to zostać potraktowane jako brak współpracy.

Czy komornik może żądać informacji o samochodzie za granicą?

Tak, jeżeli pojazd należy do dłużnika albo dłużnik ma do niego prawo majątkowe. Miejsce położenia auta może mieć znaczenie dla praktycznej skuteczności egzekucji, ale samo przebywanie pojazdu za granicą nie usprawiedliwia zatajenia informacji w wykazie majątku.

Podsumowanie

Wezwanie komornika do złożenia wyjaśnień albo wykazu majątku jest normalnym elementem postępowania egzekucyjnego, ale nie powinno być ignorowane. Najbezpieczniej odpowiedzieć w terminie, podać dane zgodne z prawdą i zachować potwierdzenie złożenia pisma. Zajęcie pensji nie kończy obowiązków dłużnika wobec komornika, ponieważ organ egzekucyjny może dalej ustalać majątek. Nieuzasadniona odmowa, brak odpowiedzi albo fałszywe informacje mogą prowadzić do grzywny, przymusowego doprowadzenia, a w sądowej procedurze wyjawienia majątku nawet do aresztu.

Źródła

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468, w szczególności art. 760, 761, 762, 801, 801¹, 801², 913-916 - tekst aktu.
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277, w szczególności art. 87 i 87¹ - tekst aktu.