Wezwanie od straży miejskiej za parkowanie – gdy nie wiadomo, kto kierował

Co oznacza wezwanie od straży miejskiej za złe parkowanie?

Wezwanie pozostawione za wycieraczką albo doręczone właścicielowi pojazdu jest zwykle elementem czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie. Straż miejska może ustalać, kto dopuścił się naruszenia przepisów dotyczących postoju lub zatrzymania pojazdu, a następnie zaproponować mandat albo skierować sprawę do sądu.

Najważniejsze jest rozróżnienie dwóch sytuacji. Pierwsza dotyczy samego wykroczenia parkingowego, czyli pytania, kto zaparkował pojazd w sposób sprzeczny z przepisami. Druga dotyczy obowiązku właściciela lub posiadacza pojazdu, aby na żądanie organu wskazać, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. To są dwa różne zarzuty i nie należy ich mieszać.

Sam fakt, że ktoś jest właścicielem samochodu, nie przesądza jeszcze, że to on kierował pojazdem albo zaparkował go w określonym miejscu. Organ powinien dysponować dowodami pozwalającymi przypisać konkretnej osobie konkretne wykroczenie. Mogą to być na przykład zdjęcia, monitoring, notatka funkcjonariusza, wyjaśnienia osoby wezwanej albo zeznania świadków.

Mandat za parkowanie a odmowa przyjęcia mandatu

W postępowaniu mandatowym funkcjonariusz może nałożyć grzywnę tylko w granicach przewidzianych przez przepisy. Zgodnie z aktualnym art. 97 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat można nałożyć między innymi wtedy, gdy sprawcę schwytano na gorącym uczynku albo gdy popełnienie wykroczenia stwierdzono w sposób pozwalający bez wątpliwości ustalić sprawcę czynu. Nałożenie mandatu nie może nastąpić po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia.

Funkcjonariusz powinien wskazać wysokość grzywny, zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną, a także pouczyć o prawie odmowy przyjęcia mandatu i skutkach takiej odmowy. Jeżeli tych informacji brakuje albo osoba wezwana nie zgadza się z zarzutem, może odmówić przyjęcia mandatu.

Odmowa przyjęcia mandatu nie jest przyznaniem się do winy ani automatyczną przegraną. W takiej sytuacji organ może skierować do sądu wniosek o ukaranie. Dopiero sąd ocenia, czy zebrane dowody pozwalają przypisać obwinionemu wykroczenie.

Obowiązek wskazania, komu powierzono pojazd

Osobną podstawą odpowiedzialności jest art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten nakłada na właściciela lub posiadacza pojazdu obowiązek wskazania na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której pojazd został użyty wbrew woli i wiedzy właściciela lub posiadacza przez nieznaną osobę, a właściciel lub posiadacz nie mógł temu zapobiec.

Niewykonanie tego obowiązku może być traktowane jako wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. W postępowaniu mandatowym za takie wykroczenie można nałożyć grzywnę do 8000 zł. W sądzie wysokość grzywny zależy od oceny konkretnej sprawy, stopnia winy, okoliczności czynu i sytuacji obwinionego.

W praktyce nie zawsze wystarczy lakoniczne stwierdzenie: „nie wiem, kto prowadził”. Jeżeli kilka osób rzeczywiście korzystało z pojazdu, warto opisać, komu pojazd był powierzany, kto miał dostęp do kluczyków, w jakim okresie samochód był użytkowany oraz dlaczego po upływie czasu nie da się rzetelnie wskazać jednej osoby. Odpowiedź powinna być zgodna z prawdą, ponieważ świadome podawanie nieprawdziwych informacji może narazić na dodatkowe konsekwencje.

Jak odpowiedzieć na wezwanie, gdy nie wiadomo, kto kierował?

Najbezpieczniej odpowiedzieć pisemnie i zachować potwierdzenie złożenia albo nadania pisma. W odpowiedzi warto wskazać numer sprawy, datę wezwania, numer rejestracyjny pojazdu oraz opisać stan faktyczny bez emocjonalnych ocen zachowania funkcjonariusza.

Jeżeli samochód był używany przez kilka osób, można wskazać te osoby i wyjaśnić, że w oznaczonym czasie każda z nich miała realny dostęp do pojazdu. Jeżeli organ żąda wskazania osoby, której powierzono pojazd, odpowiedź powinna dotyczyć właśnie powierzenia pojazdu, a nie tylko tego, kto mógł fizycznie siedzieć za kierownicą w chwili wykroczenia.

Warto dołączyć albo zachować dowody pomocnicze: kalendarz, wiadomości, potwierdzenia wyjazdu, grafik pracy, dokumenty z monitoringu, zdjęcia miejsca parkowania, korespondencję z innymi użytkownikami pojazdu. Takie materiały mogą mieć znaczenie, jeżeli sprawa trafi do sądu.

Czego nie robić po otrzymaniu wezwania?

Nie warto ignorować pisma tylko dlatego, że wezwanie wydaje się nieformalne albo nie zawiera wszystkich informacji. Brak reakcji może zostać potraktowany jako niewykonanie obowiązku wskazania osoby, której powierzono pojazd.

Nie należy również przyjmować mandatu „dla świętego spokoju”, jeżeli nie wiadomo, za jaki dokładnie czyn i na jakiej podstawie jest nakładany. Przyjęty mandat co do zasady staje się prawomocny i jego późniejsze uchylenie jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach, między innymi gdy grzywnę nałożono za czyn niebędący wykroczeniem albo wbrew zakazom wynikającym z przepisów.

Nie należy wskazywać przypadkowej osoby ani „typować” kierowcy bez podstaw. Jeżeli nie ma pewności, lepiej opisać znane okoliczności i osoby, którym pojazd był powierzany, niż składać kategoryczne oświadczenie niezgodne z rzeczywistą wiedzą.

Jak wygląda sprawa w sądzie o wykroczenie?

Jeżeli straż miejska skieruje wniosek o ukaranie, sprawa trafi do sądu rejonowego. Sąd może rozpoznać sprawę na rozprawie, a w niektórych sytuacjach wydać wyrok nakazowy na posiedzeniu. Wyrok nakazowy doręcza się obwinionemu; jeżeli obwiniony nie zgadza się z rozstrzygnięciem, może wnieść sprzeciw w terminie 7 dni od doręczenia. Wniesienie skutecznego sprzeciwu powoduje, że sprawa jest rozpoznawana na zasadach ogólnych.

Na rozprawie obwiniony ma prawo do obrony, może odmówić składania wyjaśnień, odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania, składać wnioski dowodowe i zadawać pytania świadkom. Może także przygotować krótkie pisemne stanowisko, w którym wyjaśni, dlaczego nie można przypisać mu wykroczenia parkingowego albo dlaczego odpowiedział na żądanie organu zgodnie ze swoją rzeczywistą wiedzą.

Jeżeli zapadnie niekorzystny wyrok po rozprawie, co do zasady należy pilnować terminów: wniosek o uzasadnienie składa się w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku, a apelację wnosi się w terminie 7 dni od otrzymania wyroku z uzasadnieniem. Terminy w sprawach wykroczeniowych są krótkie, dlatego koperty z sądu i potwierdzenia odbioru warto zachować.

Jakie dowody mogą pomóc?

W sprawie o nieprawidłowe parkowanie znaczenie mogą mieć zdjęcia miejsca postoju, oznakowanie, monitoring, notatka funkcjonariusza, dokumentacja fotograficzna, a także dowody pokazujące, kto w danym czasie mógł korzystać z pojazdu. Jeżeli zarzut dotyczy niewskazania osoby, której powierzono pojazd, istotne będzie przede wszystkim to, czy organ zadał prawidłowe pytanie i czy odpowiedź właściciela była rzetelna.

Świadkowie mogą potwierdzić, że kilka osób korzystało z samochodu, że kluczyki były dostępne dla domowników albo że w oznaczonym czasie konkretna osoba mogła używać pojazdu. Świadek ma jednak obowiązek mówić prawdę, dlatego nie wolno nakłaniać go do potwierdzania wersji, której nie pamięta albo której nie zna.

Warto także zwrócić uwagę na upływ czasu. Im więcej czasu minęło od zdarzenia do pierwszego wezwania, tym bardziej wiarygodne może być twierdzenie, że właściciel nie pamięta, kto w danym momencie korzystał z pojazdu. Nie zwalnia to jednak automatycznie z obowiązku udzielenia odpowiedzi na żądanie organu.

Przedawnienie w sprawie o wykroczenie

Karalność wykroczenia co do zasady ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego rocznego okresu. W praktyce oznacza to maksymalnie 3 lata od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem szczególnych sytuacji, na przykład mediacji albo uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia.

Termin przedawnienia trzeba liczyć osobno dla wykroczenia parkingowego i osobno dla ewentualnego wykroczenia polegającego na niewskazaniu osoby, której powierzono pojazd, bo mogą to być różne czyny popełnione w różnych datach.

FAQ

Czy właściciel auta musi przyjąć mandat za złe parkowanie?

Nie. Właściciel pojazdu może odmówić przyjęcia mandatu, zwłaszcza gdy nie kierował autem albo organ nie ma dowodów, że to on popełnił wykroczenie. Odmowa może jednak spowodować skierowanie sprawy do sądu.

Czy samo stwierdzenie „nie wiem, kto prowadził” wystarczy?

Nie zawsze. Jeżeli organ żąda wskazania, komu powierzono pojazd, warto odpowiedzieć konkretnie: kto miał dostęp do auta, komu pojazd był powierzany, w jakim czasie i dlaczego nie można wskazać jednej osoby jako kierującej.

Co grozi za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd?

Może grozić odpowiedzialność za wykroczenie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. W postępowaniu mandatowym grzywna może wynieść do 8000 zł, a w razie odmowy przyjęcia mandatu sprawę rozstrzyga sąd.

Czy trzeba wskazać osobę najbliższą?

Obowiązek z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym dotyczy wskazania, komu powierzono pojazd do kierowania lub używania. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że nie jest to tożsame z obowiązkiem wskazania sprawcy wykroczenia. W konkretnej sprawie znaczenie może mieć jednak prawo do obrony, dlatego przy ryzyku samoobciążenia albo obciążenia osoby bliskiej warto skonsultować treść odpowiedzi.

Czy straż miejska może skierować sprawę do sądu?

Tak. Jeżeli mandat nie zostanie przyjęty albo organ uzna, że doszło do wykroczenia polegającego na niewskazaniu osoby, której powierzono pojazd, może skierować do sądu wniosek o ukaranie. Sąd nie jest związany oceną straży miejskiej i sam ocenia dowody.

Czy skazanie za wykroczenie trafia do KRK?

Grzywna za typowe wykroczenie parkingowe albo za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd, co do zasady nie oznacza wpisu jako osoba karana za przestępstwo. Do Krajowego Rejestru Karnego trafiają między innymi osoby skazane za przestępstwa, a w zakresie wykroczeń istotne znaczenie ma przede wszystkim kara aresztu, która w takich sprawach zwykle nie występuje.

Co zrobić po doręczeniu wyroku nakazowego?

Jeżeli nie zgadzasz się z wyrokiem nakazowym, trzeba wnieść sprzeciw w terminie 7 dni od doręczenia. Po tym terminie wyrok może się uprawomocnić, dlatego datę odbioru przesyłki z sądu należy zapisać i zachować kopertę.

Podsumowanie

W sprawie wezwania od straży miejskiej za nieprawidłowe parkowanie trzeba oddzielić odpowiedzialność za samo wykroczenie parkingowe od obowiązku wskazania osoby, której powierzono pojazd. Właściciel nie staje się sprawcą wykroczenia tylko dlatego, że pojazd należy do niego, ale nie powinien ignorować prawidłowego żądania organu.

Najlepszą reakcją jest spokojna, pisemna odpowiedź oparta na faktach. Jeżeli nie wiadomo, kto kierował, należy wyjaśnić, dlaczego tak jest, kto mógł korzystać z pojazdu i jakie okoliczności to potwierdzają. W razie skierowania sprawy do sądu można bronić się dowodami, świadkami i wnioskami procesowymi.

Źródła

• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 78 ust. 4: eli.gov.pl
• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, w szczególności art. 45 i art. 96 § 3: eli.gov.pl
• Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, w szczególności art. 35, art. 93, art. 94, art. 97, art. 99 i art. 105: eli.gov.pl
• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 marca 2014 r., sygn. P 27/13, dotyczący obowiązku wskazania osoby, której powierzono pojazd: trybunal.gov.pl

Stan prawny zweryfikowany na dzień 31 maja 2026 r.