Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Użytkowanie i podział samochodu po rozwodzie

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 05.11.2019

Sprawa dotyczy użytkowania samochodu przez byłą małżonkę po rozwodzie. Jestem po prawomocnym wyroku rozwodowym, pojazd zarejestrowany jest na mnie – jestem jedynym właścicielem w dowodzie rejestracyjnym. Niedawno przedstawiłem byłej małżonce propozycję umownego podziału samochodu w ten sposób, iż dokonuje spłaty (na moją rzecz) połowy jego wartości, a ja formalnie przerejestrowuję auto na nią. Dotychczas nie otrzymałem odpowiedzi i zastanawiam się, czy mogę zakazać korzystania z pojazdu do czasu umownego (lub sądowego) podziału ruchomości, jaką jest pojazd. Jak to zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Użytkowanie i podział samochodu po rozwodzie

Fot. Fotolia

Niestety, ale Pana propozycja, by zakazać żonie korzystania z pojazdu, nie jest możliwa, albowiem zgodnie z art. 206 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

 

W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W opisanym przypadku ową granicą określoną przez ustawę jest prawo korzystania z rzeczy przez każdego ze współwłaściciela.

 

Jak podnosi Edward Gniewek, „patrząc od drugiej strony, każdy ze współwłaścicieli jest zobowiązany przestrzegać przysługującego innym uprawnienia do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej. Wobec takiej skuteczności inter partes każdy ze współwłaścicieli uzyskuje właściwe roszczenie ochronne na wypadek naruszenia przyznanego ustawą uprawnienia przez któregokolwiek ze współwłaścicieli. Oczywiście naruszenie komentowanej normy następuje, gdy którykolwiek ze współwłaścicieli jest pozbawiony (od początku lub na skutek późniejszych czynów pozostałych współwłaścicieli) posiadania rzeczy wspólnej i korzystania z niej. Taki stan faktyczny nasuwa skojarzenia z przesłankami roszczenia windykacyjnego. Nie można jednak posunąć się do znacznego utożsamiania obu sytuacji”.

 

Z uwagi na powyższe zasadne jest wniesienie do sądu wniosku o dopuszczenie do współposiadania. Podstawę prawną takiego wniosku stanowi art. 206 Kodeksu cywilnego.

 

Jednocześnie wskazać należy, iż Sąd Najwyższy podnosi, że „jeżeli chodzi o rzeczy, których właściwości albo społeczne lub gospodarcze przeznaczenie nie pozwalają na wspólne korzystanie (np. dom mieszkalny, budynki gospodarcze, ogródek przydomowy), a więc gdy te właściwości rzeczy same przez się rozstrzygają o rozdzielnym korzystaniu z niej i gdy poza tym rzecz jest wystarczająco duża, aby mogli z niej korzystać w ten sposób wszyscy współwłaściciele - rozstrzygnięcie przez nich o takim sposobie korzystania jest czynnością zwykłego zarządu”.

 

Według stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w niepublikowanym postanowieniu z dnia 28 lutego 1973 r. (sygn. akt III CRN 421/72) „sprawy o dopuszczenie do współposiadania i współużytkowania podlegają rozpoznaniu w procesie, bowiem ustawa nie stanowi inaczej (art. 13 § 1 k.p.c. w zw. z art. 606 i n. k.p.c.)”.

 

Reasumując, nie może Pan pozbawić byłej żony współposiadania oraz współkorzystania, bowiem prawo takie zarówno Panu, jak i jej przysługuje na mocy art. 206. Zasadne jest jak najszybsze wystąpienie do sądu z wnioskiem o podział majątku objętego ustawową wspólnością majątkową małżeńską.

 

Po orzeczeniu rozwodu każde z Państwa może złożyć wniosek o podział majątku objętego ustawową wspólnością majątkową. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Jedyną szansą, aby wyszedł Pan „na plusie” z podziału majątku, jest próba ustalenia i wykazania, iż to Pan był osobą która w znacznym stopniu przyczyniła się do powstania wspólnego majątku małżeńskiego. Jak wynika z § 2 art. 43, każdy z małżonków ma prawo żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Zasadne jest nadto zwrócenie uwagi na § 3, z którego wynika, iż przy ustalania, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Żądania ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym jest możliwe jedynie co do całego majątku wspólnego. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2003 r., sygn. akt IV CKN 278/01, „małżonek nie może żądać na podstawie art. 43 § 2 k.r.o. ustalenia nierównych udziałów w niektórych składnikach majątku wspólnego”.

 

Z równości udziałów wynika, że przy podziale majątku wspólnego wartość składników przyznanych każdemu z małżonków winna być jednakowa, a gdy jest to niemożliwe wartość udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Powyższe stanowi zasadę, od której ustawodawca przewidział wyjątek o którym mowa w § 2.

 

Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt III CKN 1018/2000, „warunkiem ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie istnienia ważnych powodów oraz przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu (art. 43 § 2 kro).”

 

W podobnym tonie wypowiada się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 października 1997 r., sygn. akt II CKN 348/97, zgodnie z którym „ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym dopuszczalne jest jedynie w razie łącznego wystąpienia dla przesłanek wskazanych w zdaniu pierwszym 43 § 2 k.r.o., to jest w razie przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów. Ciężar dowodu wykazania powyższych przesłanek spoczywa na uczestniku postępowania, który zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów (art. 6 k.c.). »Ważnym powodem«, o którym mowa w art. 43 § 2 k.r.o. nie może być sam tylko negatywny stosunek małżonka do budowy domu i fakt, że fizycznie nie pomaga przy jego wznoszeniu. Konieczne bowiem byłoby wykazanie nagannego postępowania małżonka polegającego na tym, że w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniał się do powstania dorobku stosownie do swoich sił i możliwości”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero minus dwa =

»Podobne materiały

Rozwód a prawo do mieszkania, opieka nad dzieckiem, alimenty, koszty

Jestem od niedawna mężatką, mamy jedno dziecko. Mieszkamy razem w mieszkaniu męża, tzn. jest to mieszkanie spółdzielcze-lokatorskie, którego był posiadaczem jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Planuję rozwód i chcę się rozwieść, stąd moje pytania: czy po rozwodzie będę musiała wraz z dziec

 

Rozdzielność majątkowa a zakup samochodu przez jednego z małżonków

Mąż wyprowadził się z naszego domu pod koniec zeszłego roku. Mniej więcej w tym czasie kupiłam samochód (z własnych środków), ale ze względu na zniżki to mąż stał się właścicielem auta. Teraz domaga się zwrotu pojazdu, grozi mi najściem z policją, żąda pieniędzy. Mamy ustanowioną rozdzielność majątk

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »