Umorzenie postępowania za jazdę po alkoholu

Najpierw sprawdź jednostkę wyniku badania

W sprawach o jazdę po alkoholu kluczowe znaczenie ma nie tylko liczba, ale także jednostka pomiaru. Jeżeli wynik 0,34 oznacza 0,34‰ alkoholu we krwi, sprawa najczęściej dotyczy stanu po użyciu alkoholu. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu we krwi albo od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza.

Jeżeli jednak w protokole widnieje 0,34 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, sytuacja jest znacznie poważniejsza. Taki wynik odpowiada w przybliżeniu wartości powyżej 0,5‰ alkoholu we krwi i może oznaczać stan nietrzeźwości. Definicję stanu nietrzeźwości zawiera art. 115 § 16 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny oraz art. 46 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

To rozróżnienie decyduje o kwalifikacji prawnej czynu. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu jest wykroczeniem z art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

Czy w sprawie o wykroczenie można warunkowo umorzyć postępowanie?

W typowej sprawie o wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń nie stosuje się warunkowego umorzenia postępowania znanego z prawa karnego. Instytucja warunkowego umorzenia została uregulowana w art. 66 § 1 Kodeksu karnego oraz art. 67 Kodeksu karnego i dotyczy postępowania karnego o przestępstwo, a nie postępowania w sprawach o wykroczenia prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Jeżeli czyn został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, warunkowe umorzenie może być rozważane tylko wtedy, gdy spełnione są przesłanki z art. 66 § 1 Kodeksu karnego, w szczególności gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, a jego postawa i właściwości osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie przestrzegał porządku prawnego. W sprawach o jazdę po alkoholu ocena ta zależy od konkretnego wyniku badania, sposobu jazdy, miejsca, pory, zagrożenia dla innych osób i dotychczasowej karalności.

Przy wykroczeniu sąd nie warunkowo umarza postępowania, lecz może rozstrzygnąć sprawę po rozprawie albo w trybie konsensualnym, jeżeli spełnione są warunki przewidziane w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Dobrowolne poddanie się karze w sprawie o jazdę po alkoholu

W sprawie o wykroczenie możliwe jest dążenie do szybszego zakończenia postępowania przez uzgodnienie kary i środka karnego. Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie określonej kary albo środka karnego, jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy.

Obwiniony może również przedstawić własne stanowisko co do kary i środka karnego. W praktyce warto wskazać, że sprawca przyznaje się do czynu, nie kwestionuje prawidłowości badania, ma ustabilizowaną sytuację życiową, potrzebuje prawa jazdy do pracy lub opieki nad rodziną oraz wnosi o możliwie najkrótszy zakaz prowadzenia pojazdów. Nie oznacza to jednak, że sąd może odstąpić od zakazu, jeżeli przepis nakazuje jego orzeczenie.

Jakie kary grożą za prowadzenie samochodu po użyciu alkoholu?

Jeżeli sprawa dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu, zastosowanie ma art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten przewiduje karę aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł. Zgodnie z art. 19 Kodeksu wykroczeń kara aresztu trwa od 5 do 30 dni. W sprawach drogowych, w których ustawa przewiduje podwyższony zakres grzywny, górna granica może sięgać 30 000 zł, jeżeli wynika to z art. 24 § 1a Kodeksu wykroczeń.

Najistotniejszym skutkiem praktycznym jest jednak zakaz prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń w razie popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że przy skazaniu za prowadzenie samochodu w stanie po użyciu alkoholu zakaz nie jest już kwestią całkowicie swobodnego uznania sądu.

Zakaz prowadzenia pojazdów: czy może być krótszy niż 6 miesięcy?

W postępowaniu wykroczeniowym okres zakazu prowadzenia pojazdów określa art. 29 § 1 Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z tym przepisem zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach albo latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Sąd nie może więc orzec zakazu krótszego niż 6 miesięcy, jeżeli w ogóle orzeka ten środek karny.

Przy wykroczeniu z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń zakaz jest obowiązkowy na podstawie art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń. Wniosek o dobrowolne poddanie się karze może zatem dotyczyć np. wymierzenia zakazu w minimalnym wymiarze 6 miesięcy, ale nie powinien zakładać całkowitego odstąpienia od zakazu, jeżeli sprawa dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego.

Na poczet orzeczonego zakazu zalicza się okres faktycznego zatrzymania prawa jazdy albo innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, co wynika z art. 29 § 4 Kodeksu wykroczeń. Jeżeli dokument nie został zatrzymany wcześniej, trzeba pamiętać o obowiązku jego zwrotu. W praktyce zwlekanie ze zwrotem dokumentu może utrudnić prawidłowe rozpoczęcie biegu zakazu.

Aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2001 r., sygn. IV KKN 219/01, zgodnie z którym nie ma podstawy prawnej do wymierzenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na czas krótszy niż ustawowe minimum przewidziane w art. 29 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Co warto zaproponować we wniosku do sądu?

Wniosek o zakończenie sprawy bez pełnego postępowania dowodowego powinien być realistyczny. Zbyt łagodna propozycja, sprzeczna z obowiązkowym zakazem albo z minimalną wysokością grzywny, może zostać nieuwzględniona. W sprawie o wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń należy uwzględnić co najmniej minimalną grzywnę oraz obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów.

W piśmie warto wskazać:

• sygnaturę sprawy i sąd, do którego pismo jest kierowane,
• dane obwinionego,
• kwalifikację prawną czynu, np. art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń,
• proponowaną grzywnę zgodną z ustawowym minimum,
• wniosek o zakaz prowadzenia pojazdów w najkrótszym dopuszczalnym wymiarze, jeżeli są do tego argumenty,
• wniosek o zaliczenie okresu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 29 § 4 Kodeksu wykroczeń,
• okoliczności łagodzące: niekaralność, jednorazowy charakter zdarzenia, niskie stężenie alkoholu, brak kolizji, brak zagrożenia dla innych osób, sytuację rodzinną i zawodową.

Sytuacja rodzinna, choroba dzieci lub konieczność utrzymywania rodziny mogą mieć znaczenie przy wymiarze kary i długości zakazu, ale nie znoszą odpowiedzialności za samo wykroczenie. Sąd ocenia te argumenty łącznie z okolicznościami zdarzenia.

Czy można zachować prawo jazdy mimo wyniku 0,34‰?

Jeżeli sąd uzna obwinionego za winnego wykroczenia z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, musi zastosować art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń i orzec zakaz prowadzenia pojazdów. W praktyce najważniejszym celem obrony lub wniosku konsensualnego jest wtedy ograniczenie zakazu do ustawowego minimum i dopilnowanie, aby zaliczono okres wcześniejszego zatrzymania dokumentu.

Inaczej można oceniać sytuację, gdy wynik, protokół badania albo kwalifikacja prawna budzą wątpliwości. Wtedy przed składaniem wniosku o ukaranie na uzgodnionych warunkach należy rozważyć, czy nie ma podstaw do kwestionowania pomiaru, sposobu badania, czasu pomiędzy badaniami albo samego ustalenia, że osoba faktycznie prowadziła pojazd w ruchu lądowym.

FAQ

Czy 0,34 promila to przestępstwo?

Co do zasady 0,34‰ alkoholu we krwi mieści się w stanie po użyciu alkoholu, o którym mowa w art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie jest wykroczeniem z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń. Trzeba jednak sprawdzić, czy wynik nie został podany w mg/l.

Czy sąd może nie zabierać prawa jazdy za wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń?

Przy prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu zakaz prowadzenia pojazdów jest obowiązkowy na podstawie art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń. Sąd może natomiast ustalić jego długość w granicach z art. 29 § 1 Kodeksu wykroczeń, czyli od 6 miesięcy do 3 lat.

Czy można dobrowolnie poddać się karze i zaproponować 1200 zł grzywny?

Obecnie przy wykroczeniu z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń grzywna nie może być niższa niż 2500 zł. Propozycja 1200 zł byłaby więc niezgodna z aktualnym ustawowym minimum i sąd nie powinien jej zaakceptować.

Czy choroba dzieci albo utrzymywanie rodziny pozwala uniknąć zakazu?

Takie okoliczności mogą być argumentem za łagodniejszym wymiarem kary i zakazu, ale nie uchylają obowiązkowego zakazu wynikającego z art. 87 § 3 Kodeksu wykroczeń. Warto je dobrze udokumentować, np. zaświadczeniami lekarskimi, dokumentami o dochodach i informacją o obowiązkach rodzinnych.

Od kiedy liczy się zakaz prowadzenia pojazdów?

Okres wcześniejszego zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet zakazu na podstawie art. 29 § 4 Kodeksu wykroczeń. Jeżeli dokument nie został zatrzymany, praktyczne znaczenie ma jego zwrot, ponieważ wykonanie zakazu wiąże się z dokumentem uprawniającym do prowadzenia pojazdów.

Źródła

• art. 87 § 1 i § 3, art. 19, art. 24, art. 29 § 1 i § 4 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń,
• art. 58 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia,
• art. 178a § 1, art. 115 § 16, art. 66 § 1 i art. 67 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny,
• art. 46 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
• wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2001 r., sygn. IV KKN 219/01.