Ubezpieczenie w KRUS dorosłej, niepracującej córki rolnika

Ubezpieczenie społeczne rolników

Kwestie związane z ubezpieczeniem zdrowotnym rolników są regulowane przez ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawę z dnia 13 stycznia 2012 r. o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r.

Generalnie rolnicy podlegają odrębnemu ubezpieczeniu społecznemu, które obejmuje osoby posiadające gospodarstwa rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego lub działy specjalne, oraz domowników rolnika, jeżeli jego małżonek, domownik, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Domownik rolnika i ubezpieczenie w KRUS-ie

W świetle zaś art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która:

1. ukończyła 16 lat,
2. pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
3. stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Przez osoby bliskie rolnikowi należy rozumieć osoby mające z rolnikiem takie więzi osobiste (rodzinne lub quasirodzinne), które wyjaśniają przyczynę wykonywania pracy na rachunek rolnika bez wynagrodzenia z tego tytułu. Za osoby bliskie uznaje się przede wszystkim osoby zaliczane do członków najbliższej rodziny rolnika, a więc zstępnych (dzieci własne i przysposobione) i ich współmałżonków, wstępnych (rodzice) oraz rodzeństwo. Do osób bliskich może być także zaliczony inny członek rodziny lub powinowaty, jeżeli stan faktyczny wykazuje, że łączą go z rolnikiem bliskie więzy i prowadzi z rolnikiem wspólne gospodarstwo domowe.

„Art. 38. Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że:

1) właściciel gruntów zaliczonych do użytków rolnych lub dzierżawca takich gruntów, jeżeli dzierżawa jest zarejestrowana w ewidencji gruntów i budynków, prowadzi działalność rolniczą na tych gruntach;

2) podatnik podatku rolnego lub podatku od dochodu z działów specjalnych prowadzi działalność rolniczą w rozmiarze wynikającym z zakresu opodatkowania;

3) jeżeli własność lub dzierżawa gruntów, o których mowa w pkt 1, przysługuje kilku osobom lub jeżeli obowiązek podatkowy, o którym mowa w pkt 2, ciąży na kilku osobach – każda z tych osób uczestniczy w prowadzeniu działalności rolniczej;

4) osoba bliska rolnikowi, spełniająca warunki określone w art. 6 pkt 2 lit. a i b, stale pracuje w gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy – jeżeli okoliczność ta została stwierdzona zgodnym oświadczeniem rolnika i tej osoby”.

Posiadanie gruntów rolnych a ubezpieczenie w KRUS-ie

Z faktu nabycia gruntów rolnych nie zawsze wynika obowiązek ubezpieczenia społecznego rolników, ale zdarza się, że rzeczywiście nabywca takich gruntów musi dokonać pewnych formalności w KRUS-ie, ponieważ można powiedzieć, że będzie prowadził na nich działalność rolniczą. Ten wymóg zgłoszenia się do KRUS-u wynika zawsze z tego, że w domniemaniu ktoś posiadając grunty rolne nie ma innego tytułu do ubezpieczenia społecznego, a zatem taka osoba znajdzie się w kręgu zainteresowania Kasy. Stąd też zgodnie z ww. ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników rolnik zobowiązany jest, nie czekając na wezwanie, informować KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności.

Zgłoszenie do ubezpieczenia

Każdorazowo czynności te rolnik jest zobowiązany wykonać w ciągu 14 dni od zaistnienia jakiejkolwiek okoliczności mającej znaczenie dla podlegania ubezpieczeniu. Tak więc każda osoba stająca się właścicielem, dzierżawcą lub użytkownikiem gospodarstwa rolnego i rozpoczynająca na nim działalność rolniczą, obowiązana jest dokonać zgłoszenia do ubezpieczenia w placówce terenowej KRUS, właściwej ze względu na miejsce położenia gospodarstwa rolnego, wypełniając w tym celu formularz „Zgłoszenia do ubezpieczenia”. Informacje zamieszczone w tym formularzu, dotyczące wielkości gospodarstwa rolnego, daty rozpoczęcia działalności rolniczej, osób pracujących w gospodarstwie, ewentualnie podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu, są podstawą do rejestracji rolnika jako płatnika składek oraz do wydania decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu samego rolnika, ewentualnie również jego współmałżonka oraz domowników wykonujących pracę w gospodarstwie rolnym. Z tego powodu „Zgłoszenie” są obowiązani składać wszyscy rolnicy, bez względu na to, czy sami spełniają warunki do objęcia ich ubezpieczeniem w trybie obowiązkowym, czy ewentualnie wyrażają chęć przystąpienia do ubezpieczenia na wniosek. Przy dokonywaniu zgłoszenia wskazane jest okazanie dokumentu określającego powierzchnię posiadanych użytków rolnych, wyrażoną zarówno w ha fizycznych, jak i ha przeliczeniowych.

KRUS dla córki

Jak z powyższego wynika, jeżeli Pana córka zamieszkuje z Panem w gospodarstwie i udziela się przy jego prowadzeniu, można ją zgłosić do ubezpieczenia rolniczego. Jeżeli nie, to można pomyśleć o dzierżawie lub darowiźnie części gospodarstwa, aby w ten sposób stworzyć podstawę do ubiegania się o takie ubezpieczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. 1991 nr 7 poz. 24