.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przesłanki ograniczenia praw rodzicielskich

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 17.10.2014 • Zaktualizowane: 12.02.2021

Jak mogłabym pozbawić albo chociaż ograniczyć prawa rodzicielskie ojca dziecka? Mieszkam z dzieckiem za granicą, on jest w Polsce. Nasze kontakty są rzadkie i zawsze nieprzyjemne. Ojciec dziecka stara się wszystko utrudniać. Oto przykład: wysłałam do Polski zgodę na wyrobienie dziecku dowodu osobistego, bo planowaliśmy z moim obecnym partnerem wyjechać całą trójką na urlop. Ojciec dziecka złożył papiery, a mnie poinformował, że dowód wyśle, kiedy mu się będzie podobać; że wyrobił dowód, aby dziecko do niego jeździło na wakacje, a nie dla moich przyjemności. Musieliśmy odwołać wyjazd. Były partner powiedział także, że utrudniam mu kontakty z dzieckiem, ale to nieprawda, po prostu dziecko nie jest z nim zżyte i kiedy on raz na jakiś czas zadzwoni, dziecko nie chce rozmawiać. Co ja mogę zrobić, żeby mu ograniczyć prawa rodzicielskie, żeby nam dalej nie utrudniał życia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przesłanki ograniczenia praw rodzicielskich

Powierzenie matce wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej jego ojca

Czyli obecnie ojciec dziecka nie ma ograniczonych praw rodzicielskich do dziecka. Wobec tego zarówno Pani jak i ojciec dziecka macie takie same uprawnienia i obowiązki względem wykonywania władzy rodzicielskiej.

 

Stosownie do art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.), władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw.

 

Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (art. 95 § 3 K.r.io.).

 

Według art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego, rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.

 

Z Pani listu wynika, że ojciec dziecka nie wykonuje swoich obowiązków, jakie daje mu władza rodzicielska, a jednocześnie domaga się od Pani dostosowania się do jego warunków związanych z wykonywaniem władzy rodzicielskiej. Występują więc przesłanki uprawniające Panią do wystąpienia do sądu rodzinnego z wnioskiem o ograniczenie ojcu dziecka władzy rodzicielskiej.

 

Powierzenie Pani wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej jego ojca do określonych obowiązków (np. do współdecydowania w istotnych sprawach dziecka w zakresie jego edukacji, zdrowia itp.) uchroni Panią przed sytuacjami, w których, z racji tego że obojgu rodzicom przysługuje nieograniczona władza rodzicielska, pojawia się spór pomiędzy rodzicami, który i tak musiałby zostać rozstrzygnięty na drodze postępowania sądowego.

 

Według art. 107 § 1 K.r.i.o., jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania.

Orzeczenie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej przez obojga rodziców

Natomiast § 2 tego artykułu wskazuje, iż sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

 

Myślę, że w Pani sytuacji bez problemu uzyska Pani orzeczenie sądu o powierzeniu Pani wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Przemawiają za tym okoliczności, jakie występują w relacjach pomiędzy ojcem dziecka a dzieckiem.

 

Dziecko jest bardzo silnie związane emocjonalnie z Panią. Jak wynika z orzecznictwa sądowego i z doktryny prawa decydującym kryterium w dokonaniu wybory jednego z rodziców, któremu powinna być powierzona władza rodzicielska, jest dobro dziecka. Istotne okoliczności to np. wiek dziecka, jego związanie uczuciowe z jednym z rodziców i rodzeństwem (o ile jest). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 21 listopada 1952 r. (sygn. akt. C 1814/52), zwłaszcza w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa jest wskazane, aby dziecko pozostawało pod opieką matki ze względu na jej konstytucję psychiczną, większą uczuciowość, skłonność do jej uzewnętrzniania oraz właściwą matce troskę o zaspokojenie potrzeb dziecka. To orzeczenie, mimo iż zostało wydane ponad 50 lat temu, jest do dnia dzisiejszego aktualne.

Wybór jednego z rodziców któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej w pełnym zakresie

W innym orzeczeniu Sądu Najwyższego możemy przeczytać – przy wyborze jednego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej w pełnym zakresie, należy mieć na względzie kwalifikacje podmiotowe obojga rodziców, w tym także ich zdolności wychowawcze. Należy więc każdorazowo oceniać, które z nich daje lepszą gwarancję wychowania dziecka na prawego człowieka i obywatela (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 1949 r., sygn. akt. WaC 76/49, a także z dnia 26 kwietnia 1958 r., sygn. akt. 3 CR 135/58).

 

Istotnym w sprawie o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jest także wzajemny, dotychczasowy stosunek rodziców do siebie i do dziecka, a także – jako okoliczność ujemna – czy jedno z rodziców nie wpaja dziecku uczucia niechęci lub nienawiści do drugiego i jego otoczenia (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1957 r., sygn. akt. 1 CR 1045/56).

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1981 r., sygn. akt. III CRN 155/81, wskazuje, iż sąd rozstrzygając o władzy rodzicielskiej powinien kierować się przede wszystkim dobrem dziecka oraz interesem społecznym, a nie interesem jednego czy obojga rodziców.

 

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że nie powinna Pani w okolicznościach wskazanych w pytaniu mieć problemu z uzyskaniem korzystnego dla Pani orzeczenia o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej.

Prawo i obowiązek rodziców do kontraktów z dzieckiem

Jeżeli chodzi o kontakty rodziców z dzieckiem to prawo i obowiązek rodziców do kontraktów z dzieckiem nie wynika z władzy rodzicielskiej, co oznacza, że ograniczenie władzy rodzicielskiej, a nawet jej pozbawienie, nie jest równoznaczne z ograniczeniem ojcu prawa i obowiązku kontaktowania się z dzieckiem. Prawo i obowiązek rodziców do kontaktu z dzieckiem wypływa bezpośrednio z faktu ojcostwa lub macierzyństwa.

 

Zgodnie z art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

 

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (art. 113 § 2 K.r.io.).

Ustalenie sposobu kontaktów dziecka z rodzicem u którego dziecko nie mieszka na stałe

Według art. 1131 § 1 K.r.i.o., jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

 

Natomiast art. 1132 § 1 K.r.i.o. mówi, że jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem.

 

Według § 2 tego artykułu, sąd opiekuńczy może w szczególności:

 

  1. zakazać spotykania się z dzieckiem,
  2. zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,
  3. zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,
  4. ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość,
  5. zakazać porozumiewania się na odległość.

 

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że podstawą ustalenia kontaktów z dzieckiem – ich terminów, miejsca i innych okoliczności jest dobro dziecka.

 

Sąd, rozstrzygając o kontaktach z dzieckiem, weźmie też pod uwagę interesy obojga rodziców i ich zdolności czasowe do odbywania kontaktów z dzieckiem. Orzeczenie w sprawie kontaktów z dzieckiem zawsze jest pewnym kompromisem pomiędzy oczekiwaniami obojga rodziców odnośnie ich kontaktów z dzieckiem. Sąd weźmie również pod uwagę to, jak dziecko reaguje i jak znosi kontakty z rodzicem. Oczywiście weźmie też pod uwagę związki emocjonalne dziecka z pozostałymi członkami rodziny.

 

Ważnym argumentem będzie to, że do tej pory kontakty ojca z dzieckiem były krótkie, dziecko nie jest przyzwyczajone do spędzania z nim dłuższych okresów czasu.

Pozbawienie ojca praw rodzicielskich

Może Pani rozważyć również opcję pozbawienia praw rodzicielskich ojca:

 

Sąd ma bowiem obowiązek orzec pozbawienie władzy rodzicielskiej w następujących sytuacjach (art. 111 § 1 K.r.io.):

 

  1. jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana przez rodzica z powodu trwałej przeszkody; np. skazanie rodzica na długoletnie więzienie, wyjazd na stałe za granicę i brak zainteresowania dzieckiem; umieszczenie w zakładzie leczniczym z powodu ciężkiej i przewlekłej choroby;
  2. jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej; np. znęcanie się fizyczne i psychiczne nad dzieckiem, porzucenie dziecka, molestowanie seksualne dziecka, zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy ponad siły, nakłanianie dziecka do popełniania przestępstw;
  3. jeżeli doszło do rażących zaniedbań obowiązków rodziców względem dziecka.

 

Jeżeli są przesłanki i będzie mogła je Pani w sądzie udowodnić, to jak najbardziej może Pani rozważyć pozbawienie ojca praw rodzicielskich.

 

Ponieważ Pani przebywa za granicą to rozsądne byłoby ustanowienie w Polsce profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentowałby Pani interesy w sądzie.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus trzy =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »