Nękające SMS-y od kochanka żony – co możesz zrobić?

Jeżeli kochanek żony wysyła do Ciebie obraźliwe albo napastliwe SMS-y, mimo że nie chcesz kontaktu, nie trzeba tego traktować jako „prywatnej sprawy”. W zależności od treści, częstotliwości i skutków dla Ciebie takie zachowanie może być oceniane jako przestępstwo albo wykroczenie.

W praktyce najczęściej wchodzą w grę dwa przepisy:

• art. 190a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – uporczywe nękanie,
• art. 107 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń – złośliwe niepokojenie.

Kiedy obraźliwe SMS-y mogą być stalkingiem?

Zgodnie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

To oznacza, że do stwierdzenia stalkingu nie wystarczy jednorazowa wiadomość czy nawet kilka przykrych SMS-ów. Zwykle znaczenie mają łącznie:

• powtarzalność zachowań,
• ich uporczywy charakter,
• brak Twojej zgody na kontakt,
• realny wpływ na Twoje poczucie bezpieczeństwa lub prywatność.

W sprawach o SMS-y szczególnie ważne jest wykazanie, że kontakt był niechciany i kontynuowany mimo sprzeciwu. Dlatego warto choć raz wysłać spokojną, jednoznaczną wiadomość, że nie życzysz sobie dalszego kontaktu i żądasz zaprzestania wysyłania wiadomości.

Jeżeli chcesz porównać podobne przypadki dotyczące wiadomości tekstowych, zobacz także: analogiczna sytuacja.

Co oznacza „uporczywe nękanie” w praktyce?

Przepis nie podaje konkretnej liczby wiadomości ani dni. Każdą sprawę ocenia się indywidualnie. Znaczenie ma nie tylko liczba SMS-ów, ale też ich charakter: obrażanie, wyśmiewanie, prowokowanie, kontrolowanie, grożenie, pisanie nocą, używanie różnych numerów czy omijanie blokady.

W praktyce na korzyść pokrzywdzonego przemawia to, że:

• wiadomości przychodzą regularnie lub bardzo często,
• sprawca nie zaprzestaje mimo prośby lub żądania,
• treść wiadomości powoduje stres, lęk, rozstrój, konieczność zmiany codziennych zachowań,
• naruszenie prywatności jest odczuwalne i istotne, a nie błahe.

Jeżeli więc SMS-y są tylko obraźliwe, ale sporadyczne, policja lub sąd mogą uznać, że nie doszło jeszcze do stalkingu. Jeżeli jednak tworzą dłuższy ciąg zachowań i realnie naruszają Twój spokój, kwalifikacja z art. 190a § 1 Kodeksu karnego jest możliwa.

Więcej o przesłankach odpowiedzialności za art. 190a K.k. przeczytasz w powiązanym materiale.

Kiedy chodzi raczej o wykroczenie z art. 107 Kodeksu wykroczeń?

Zgodnie z art. 107 Kodeksu wykroczeń, kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.

Ten przepis bywa stosowany wtedy, gdy zachowanie sprawcy jest dokuczliwe, celowo przykre i złośliwe, ale nie osiąga jeszcze progu stalkingu z art. 190a § 1 Kodeksu karnego. Chodzi na przykład o:

• powtarzające się zaczepne SMS-y,
• głuche telefony,
• wiadomości mające wyprowadzić z równowagi,
• uporczywe, ale mniej intensywne formy złośliwego niepokojenia.

W podobnym kontekście warto zobaczyć omówienie odpowiedzialności z art. 107 K.w..

Różnica między przestępstwem a wykroczeniem zależy więc od konkretnego stanu faktycznego. O kwalifikacji decyduje nie nazwa problemu, ale skala, uporczywość, cel działania sprawcy i skutki po stronie pokrzywdzonego.

Jakie dowody warto zebrać?

Bez względu na to, czy sprawa zostanie oceniona z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, czy z art. 107 Kodeksu wykroczeń, kluczowe są dowody. Nie kasuj wiadomości.

Najlepiej przygotuj:

• zrzuty ekranu całych rozmów z widoczną datą, godziną i numerem nadawcy,
• kopię wiadomości w innym nośniku lub chmurze,
• spis chronologiczny incydentów,
• bilingi lub wykaz połączeń od operatora, jeżeli występują też telefony,
• świadków, którym pokazywałeś wiadomości lub którzy widzieli skutki nękania,
• dokumentację medyczną, jeżeli pojawiły się problemy ze snem, lęk, stres lub konieczność leczenia.

Warto też zachować swoją wiadomość z żądaniem zaprzestania kontaktu. Taki dowód często pokazuje, że sprawca działał świadomie, mimo wyraźnego sprzeciwu.

Gdzie i jak zgłosić sprawę?

Sprawę możesz zgłosić na policji albo w prokuraturze. W przypadku podejrzenia przestępstwa z art. 190a § 1 Kodeksu karnego pamiętaj, że zgodnie z art. 190a § 4 Kodeksu karnego ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Dlatego w zawiadomieniu warto wyraźnie napisać:

„Składam zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 190a § 1 Kodeksu karnego oraz wniosek o ściganie sprawcy.”

Zawiadomienie możesz złożyć:

• ustnie do protokołu na komisariacie lub w prokuraturze,
• pisemnie – osobiście lub pocztą.

W zawiadomieniu opisz:

• kim jest sprawca, jeśli go znasz,
• od kiedy trwa nękanie,
• jak często przychodzą wiadomości,
• jakiego są rodzaju,
• czy żądałeś zaprzestania kontaktu,
• jakie skutki wywołuje to u Ciebie.

Jeżeli nie masz pewności, czy sprawa spełnia przesłanki przestępstwa, możesz i tak złożyć zawiadomienie i przedstawić cały materiał. Organ prowadzący postępowanie oceni, czy chodzi o przestępstwo, wykroczenie, czy ewentualnie także inne czyny.

Zobacz również: analogiczny scenariusz

Czy można żądać także ochrony cywilnej?

Tak. Niezależnie od odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej możliwe bywa dochodzenie ochrony dóbr osobistych, jeżeli naruszane są Twoja cześć, godność, prywatność lub spokój. Podstawą są art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

W zależności od treści wiadomości i skutków sprawy można rozważać żądanie:

• zaniechania naruszeń,
• przeprosin,
• zadośćuczynienia pieniężnego,
• zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny.

Taka droga jest szczególnie przydatna wtedy, gdy obraźliwe treści godzą w Twoją reputację albo są rozsyłane dalej. W praktyce wymaga jednak odrębnej oceny materiału dowodowego.

Co robić krok po kroku?

1. Nie odpowiadaj emocjonalnie i nie odsyłaj podobnych treści.
2. Zabezpiecz wszystkie wiadomości i zrób kopie.
3. Wyślij jednoznaczne żądanie zaprzestania kontaktu.
4. Jeżeli zachowanie trwa nadal, złóż zawiadomienie na policji lub w prokuraturze.
5. Wskaż, czy składasz wniosek o ściganie z art. 190a § 4 Kodeksu karnego.
6. Przygotuj listę dowodów i świadków.

FAQ

Czy jedna obraźliwa wiadomość wystarczy do zgłoszenia stalkingu?

Zwykle nie. Do art. 190a § 1 Kodeksu karnego potrzebna jest uporczywość. Jednorazowy incydent może jednak mieć znaczenie dowodowe albo uzasadniać inne kroki prawne.

Czy muszę najpierw zablokować numer?

Nie ma takiego obowiązku ustawowego. Z praktycznego punktu widzenia warto jednak pokazać, że kontakt był niechciany. Sama blokada nie zastępuje zabezpieczenia dowodów.

Czy policja przyjmie zgłoszenie, jeśli sprawca jest mi znany?

Tak. To, że znasz sprawcę, nie wyklucza odpowiedzialności. W zawiadomieniu warto podać jego dane, numer telefonu i relację między stronami.

Czy obraźliwe SMS-y od kochanka żony to zawsze sprawa karna?

Nie zawsze. W zależności od intensywności i skutków może to być przestępstwo, wykroczenie albo naruszenie dóbr osobistych. Ostateczna ocena zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Czy mogę złożyć zawiadomienie pisemnie?

Tak. Możesz złożyć je na policji albo w prokuraturze. Jeśli powołujesz się na art. 190a § 1 Kodeksu karnego, pamiętaj o wyraźnym wniosku o ściganie.

Źródła

• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w szczególności art. 190a § 1 i § 4.
• Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, w szczególności art. 107.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności art. 23 i art. 24.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 22 czerwca 1995 r., III KRN 44/95.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2013 r., III KK 213/12.