Przepisanie przedszkola niepublicznego na córkę

Czy można przepisać niepubliczne przedszkole na córkę?

Tak, w praktyce jest możliwe przekazanie prowadzenia niepublicznego przedszkola córce, ale nie odbywa się to przez zwykłe „przepisanie” placówki. Trzeba rozdzielić dwie kwestie: zmianę osoby prowadzącej w ewidencji oświatowej oraz cywilnoprawne przekazanie składników organizacyjnych, majątku, umów i dokumentacji.

Zgodnie z art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu wychowania przedszkolnego albo punktu przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą. Nie oznacza to jednak, że można pominąć umowy, podatki, ZUS, dotację czy obowiązki wobec pracowników.

Podstawą formalną jest art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Przy przekazaniu istniejącego przedszkola córce kluczowy jest art. 168 ust. 14 tej ustawy, który reguluje zmianę organu prowadzącego.

Zmiana organu prowadzącego w ewidencji

Jeżeli córka ma przejąć prowadzenie przedszkola bez przerwy w funkcjonowaniu placówki, trzeba złożyć wniosek o zmianę danych w ewidencji. Zgodnie z art. 168 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych składa dotychczasowy organ prowadzący, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany.

Ogólna zasada z art. 168 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe przewiduje obowiązek zgłoszenia organowi ewidencyjnemu zmian danych objętych zgłoszeniem w terminie 14 dni od ich powstania. Przy zmianie organu prowadzącego stosuje się jednak szczególny termin z art. 168 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, czyli co najmniej miesiąc przed planowaną zmianą.

Organem ewidencyjnym będzie co do zasady gmina, jeżeli to ona jest jednostką samorządu terytorialnego właściwą dla prowadzenia publicznych przedszkoli danego typu. W praktyce warto wcześniej pobrać aktualny formularz z urzędu, ponieważ jednostki samorządu często określają własne wzory załączników i wymagają dokumentów potwierdzających dane nowej osoby prowadzącej.

Jakie dokumenty przygotować do zmiany?

Zakres dokumentów zależy od formularza stosowanego przez właściwą gminę oraz od tego, czy zmienia się wyłącznie osoba prowadząca, czy także lokal, statut, dyrektor, nazwa przedszkola albo warunki organizacyjne. Art. 168 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe określa dane i załączniki wymagane przy zgłoszeniu szkoły lub placówki do ewidencji. Przy zmianie organu prowadzącego urząd zwykle odnosi się do tych danych w zakresie, w jakim ulegają zmianie.

Najczęściej potrzebne będą:

• wniosek dotychczasowej osoby prowadzącej o zmianę organu prowadzącego, złożony co najmniej miesiąc przed planowaną datą zmiany,
• dane córki jako nowej osoby prowadzącej, w tym adres, PESEL albo inne dane identyfikacyjne wymagane przez formularz urzędu,
• oświadczenie córki o przejęciu prowadzenia przedszkola od wskazanej daty,
• umowa albo porozumienie między dotychczasową osobą prowadzącą a córką o przekazaniu prowadzenia przedszkola,
• aktualny statut, jeżeli wymaga zmiany,
• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu albo zgodę właściciela lokalu, jeżeli urząd tego wymaga,
• dane rachunku bankowego do dotacji, jeżeli gmina wymaga ich na tym etapie,
• informacja o dyrektorze przedszkola, jeżeli następuje zmiana na tym stanowisku.

Jeżeli lokal, nazwa, statut, dyrektor i warunki opieki nad dziećmi pozostają bez zmian, procedura zwykle jest prostsza. Nie należy jednak zakładać, że sam wpis do ewidencji automatycznie przenosi wszystkie umowy i zobowiązania na córkę.

Przekazanie przedszkola krok po kroku

Bezpieczny harmonogram przekazania przedszkola powinien łączyć wymogi ustawy Prawo oświatowe z czynnościami cywilnoprawnymi i kadrowymi. Poniższa tabela pokazuje praktyczną kolejność działań.

Pracownicy przedszkola a przejęcie przez córkę

Jeżeli córka przejmuje zorganizowaną placówkę, czyli personel, dzieci, lokal, wyposażenie, zadania i kontynuację pracy przedszkola, może dojść do przejścia zakładu pracy lub jego części. Zgodnie z art. 23¹ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy.

Oznacza to, że co do zasady nie trzeba rozwiązywać umów o pracę z pracownikami i zawierać ich od nowa. Córka jako nowy pracodawca wchodzi w dotychczasowe stosunki pracy. Jeżeli u pracodawców nie działają zakładowe organizacje związkowe, art. 23¹ § 3 Kodeksu pracy nakłada na dotychczasowego i nowego pracodawcę obowiązek pisemnego poinformowania pracowników o przewidywanym terminie przejścia, jego przyczynach, skutkach prawnych, ekonomicznych i socjalnych oraz zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia. Informacja powinna zostać przekazana co najmniej 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy.

Na podstawie art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy pracownik może w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia, za 7-dniowym uprzedzeniem. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie wywołuje skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

Jeżeli w przedszkolu są osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż umowa o pracę, art. 23¹ § 5 Kodeksu pracy nakłada na nowego pracodawcę obowiązek zaproponowania im nowych warunków pracy i płacy oraz wskazania terminu, nie krótszego niż 7 dni, do złożenia oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia proponowanych warunków.

Najem lub dzierżawa lokalu od gminy

Jeżeli przedszkole działa w budynku wynajmowanym lub dzierżawionym od gminy, trzeba szczególnie starannie sprawdzić umowę z gminą. Wpis córki jako nowej osoby prowadzącej w ewidencji oświatowej nie powoduje sam z siebie, że córka staje się stroną umowy najmu lub dzierżawy.

Gmina jako właściciel nieruchomości działa w granicach przepisów o gospodarowaniu mieniem komunalnym. Art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, w tym najmu i dzierżawy. Z kolei art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym pozwala radzie gminy określać zasady gospodarowania nieruchomościami. Dlatego oprócz samej umowy trzeba sprawdzić także lokalne uchwały i praktykę urzędu.

Najbezpieczniejsze rozwiązania to aneks do obecnej umowy zawarty za zgodą gminy albo zawarcie nowej umowy z córką od dnia przejęcia przedszkola. Jeżeli umowa zawiera zakaz cesji, podnajmu, oddania lokalu osobie trzeciej albo wymóg pisemnej zgody gminy, należy tego wymogu bezwzględnie dochować.

Umowy z kontrahentami i przejęcie zobowiązań

Umowy z dostawcami mediów, cateringu, księgowości, usług sprzątania, obsługi BHP, najmu sprzętu czy systemów elektronicznych trzeba przeanalizować osobno. W praktyce występują trzy rozwiązania: aneks zmieniający stronę umowy, zawarcie nowej umowy przez córkę albo zakończenie starej umowy i rozliczenie jej przez dotychczasową osobę prowadzącą.

Jeżeli przekazywana jest sama wierzytelność, zastosowanie ma art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego wskazuje, że wraz z wierzytelnością przechodzą związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

Jeżeli córka ma przejąć długi lub obowiązki wynikające z umów, trzeba pamiętać o art. 519 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Przejęcie długu może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika albo przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Zgodnie z art. 522 Kodeksu cywilnego umowa o przejęcie długu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności; to samo dotyczy zgody wierzyciela na przejęcie długu.

W przypadku umów dwustronnych, w których występują jednocześnie prawa i obowiązki, sama cesja wierzytelności zwykle nie wystarczy. Potrzebny jest aneks albo odrębne porozumienie wszystkich stron. Dotyczy to zwłaszcza umowy najmu lub dzierżawy lokalu, cateringu, dostaw mediów, usług telekomunikacyjnych i umów z rodzicami.

Dotacje, rozliczenia i rachunek bankowy

Niepubliczne przedszkola mogą otrzymywać dotacje na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Dla przedszkoli niepublicznych podstawowe znaczenie ma art. 17 tej ustawy, który reguluje dotacje dla niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych i innych form wychowania przedszkolnego.

Zmiana osoby prowadzącej wymaga uzgodnienia z gminą, od jakiej daty dotacja ma być przekazywana na rachunek córki i jakie dokumenty trzeba złożyć. Tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb kontroli określa uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wydana na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Dlatego trzeba sprawdzić lokalną uchwałę dotacyjną.

Dotychczasowa osoba prowadząca powinna rozliczyć dotację wykorzystaną do dnia przekazania placówki. Córka powinna natomiast zadbać o własny rachunek bankowy, dane identyfikacyjne, zgłoszenie płatnika składek w ZUS, dokumenty podatkowe oraz zasady przejęcia ksiąg, dowodów księgowych i zobowiązań.

Umowa o przekazaniu prowadzenia przedszkola

Dla celów dowodowych warto zawrzeć pisemną umowę albo porozumienie o przekazaniu prowadzenia przedszkola. Jeżeli przekazywana jest nieruchomość stanowiąca własność dotychczasowej osoby prowadzącej, forma umowy może wymagać aktu notarialnego. Jeżeli jednak lokal jest wynajmowany od gminy, a przekazanie dotyczy organizacji placówki, majątku ruchomego i dokumentacji, zwykle wystarcza forma pisemna, z zastrzeżeniem odrębnych wymogów dla przejęcia długu z art. 522 Kodeksu cywilnego.

W umowie warto określić:

• strony umowy i ich dane identyfikacyjne,
• dokładną datę przejęcia przedszkola przez córkę,
• nazwę i adres przedszkola,
• wykaz przekazywanego majątku, wyposażenia i środków trwałych,
• zasady przejęcia dokumentacji oświatowej, kadrowej, księgowej i organizacyjnej,
• listę pracowników i sposób realizacji obowiązków z art. 23¹ Kodeksu pracy,
• wykaz umów z kontrahentami oraz sposób ich aneksowania albo rozwiązania,
• stan należności i zobowiązań na dzień przekazania,
• zasady rozliczenia dotacji i opłat od rodziców,
• odpowiedzialność stron za zobowiązania powstałe przed i po dacie przekazania.

Przekazanie dokumentacji przedszkola

Przepisy nie zawierają jednej szczegółowej procedury protokolarnego przekazywania dokumentacji przedszkola przy zmianie osoby prowadzącej. Dobra praktyka wymaga jednak sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego, najlepiej z załącznikami. Protokół powinien być podpisany przez dotychczasową osobę prowadzącą i córkę, a w razie potrzeby także przez dyrektora, księgową lub osoby odpowiedzialne za kadry.

W protokole warto wymienić w szczególności:

• statut przedszkola, regulaminy, procedury i uchwały organów przedszkola, jeżeli występują,
• dokumentację przebiegu nauczania, wychowania i opieki, w tym dzienniki zajęć,
• dokumenty dotyczące dzieci, zgód rodziców, rekrutacji i opłat,
• dokumentację kadrową, akta osobowe, ewidencję czasu pracy, urlopy i szkolenia BHP,
• dokumentację związaną z pomocą psychologiczno-pedagogiczną, jeżeli jest prowadzona,
• dokumentację księgową i rozliczenia dotacji,
• umowy z rodzicami, kontrahentami, dostawcami i usługodawcami,
• księgi inwentarzowe, wykaz wyposażenia, sprzętu i środków trwałych,
• dokumentację kontroli sanitarnej, przeciwpożarowej, BHP i przeglądów technicznych,
• klucze, pieczęcie, dostępy do systemów elektronicznych, poczty, bankowości i programów księgowych.

Przy przekazywaniu danych osobowych dzieci, rodziców i pracowników trzeba pamiętać o zasadach wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, czyli RODO. Nowa osoba prowadząca powinna ustalić podstawę przetwarzania danych, zaktualizować dokumentację ochrony danych, upoważnienia, rejestry czynności przetwarzania i informacje przekazywane rodzicom oraz pracownikom, jeżeli wymagają aktualizacji.

FAQ

Podsumowanie

Przekazanie niepublicznego przedszkola córce jest możliwe z zachowaniem ciągłości działania, jeżeli zostanie dobrze zaplanowane. Najważniejsze jest zachowanie miesięcznego terminu z art. 168 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, uzyskanie zmiany wpisu w ewidencji, uporządkowanie najmu lokalu od gminy, prawidłowe przeprowadzenie przejścia pracowników na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy oraz rozliczenie dotacji i umów.

W praktyce warto przygotować harmonogram, projekt umowy o przekazaniu, listę umów do aneksowania, informację dla pracowników i szczegółowy protokół zdawczo-odbiorczy. Dzięki temu córka może przejąć placówkę bez zbędnej przerwy organizacyjnej i bez niepotrzebnego ryzyka prawnego.

Źródła

• Art. 168, art. 170 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
• Art. 17, art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
• Art. 23¹ § 1, § 3, § 4 i § 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
• Art. 509 § 1 i § 2, art. 519 § 1 i § 2, art. 522 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
• Art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
• Art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. - RODO.