Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przeniesienie własności nieruchomości na małżonka

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 04.01.2015

W ciągu kilku lat mąż wydał z majątku wspólnego na pozamałżeński związek, w którym urodziło się dziecko, kwotę, która przewyższa połowę wartości naszej wspólnej nieruchomość. Mąż zakończył romans, płaci alimenty i od momentu, gdy wyszło na jaw jego podwójne życie, mamy sądowną rozdzielność majątkową. Ponieważ mąż pozostaje ze mną w małżeństwie, chce jako zadośćuczynienie przenieść na mnie własność nieruchomości w części, jaka mu przysługuje, czyli połowę. Czy można to zrobić w formie aktu notarialnego (jako spłatę długu wobec mnie, zaciągniętego z majątku wspólnego), czy trzeba sądownie, by nie było to podważone w przyszłości przez pozamałżeńskiego spadkobiercę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później, a każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.

 

Ustrój rozdzielności majątkowej polega na tym, że małżonkowie nie mają majątku wspólnego, a każde z nich ma swój majątek osobisty, którym zarządza i rozporządza samodzielnie, tj. bez udziału drugiego małżonka.

 

Jeżeli umowa o ustanowieniu rozdzielności majątkowej została zawarta w czasie trwania ustawowej lub umownej wspólności majątkowej, to do majątków osobistych każdego z małżonków wejdą przedmioty majątkowe nabyte przez każde z nich przed powstaniem wspólności majątkowej, przedmioty majątkowe stanowiące majątek osobisty każdego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej, udział przypadający jednemu z małżonków w majątku, który był dotychczas objęty wspólnością majątkową, i przedmioty majątkowe nabyte przez każde z małżonków po zawarciu umowy.

 

Majątek, który był objęty wspólnością majątkową, może zostać podzielony między małżonkami i wówczas w skład majątków osobistych każdego z nich wejdą – na miejsce udziałów w majątku wspólnym – przedmioty majątkowe otrzymane w wyniku jego podziału. Małżonkowie mogą też dokonać rozliczeń przewidzianych w art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

 

Oczywiście w czasie trwania rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą wspólnie nabywać przedmioty majątkowe. Przedmioty te jednak nie będą objęte małżeńską wspólnością majątkową, ale współwłasnością w częściach ułamkowych.

 

W Pani sytuacji (rozdzielność majątkowa) można przenieść udział Pani męża w nieruchomości albo w drodze darowizny, albo właśnie w drodze podziału majątku wspólnego i w ramach wzajemnych rozliczeń przyznać Pani własność nieruchomości.

 

Rzeczywiście zwykła darowizna może rodzić skutki negatywne dla Pani, gdyż w przyszłości zstępny Pani męża będzie mógł domagać się od Pani odpowiedniej kwoty zachowku.

 

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego – zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału, tzw. zachowek.

 

Zgodnie z § 2 tego przepisu, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

Wbrew temu co sądzą niektórzy, zachowek może być dochodzony również od obdarowanego, jeżeli w spadku osoba uprawniona nie otrzymała sumy równej zachowkowi.

 

Na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób niebędących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Jednak należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania (czyli mówiąc najprościej roszczenie o zachowek od Pani jako obdarowanej będzie mogło być realizowane bez względu na spory upływ czasu od jej dokonania.

 

Wprawdzie orzecznictwo w tym zakresie precyzyjnie się nie wypowiada, dlatego zniesienie współwłasności nieodpłatne, w zależności od swojego charakteru może lub nie być uznane za darowiznę.

 

W Pani sytuacji, na Pani korzyść przemawia fakt, iż Pani mąż dokonywał płatności na swoje nieślubne dziecko z majątku wspólnego, zatem w postępowaniu o podział tego majątku połowa tych kwot powinna zostać przeznaczona na Pani rzecz.

 

Podstawą takich roszczeń będzie art. 45 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym:

 

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.

 

Kwoty te, jako niespożytkowane na potrzeby rodziny, Pani mąż powinien zwrócić.

 

Podziału majątku wspólnego można dokonywać albo przed notariuszem (musi istnieć zgodna wola stron) lub w postępowaniu sądowym.

 

Oczywiście, zawsze łatwiej po wielu latach żądać uznania czynności notarialnej za sprzeczną z prawem niż wznowić postępowanie sądowe. Jednak uwzględnienie Pani roszczenia w akcie notarialnym (żądanie zwrotu połowy kwot wypłaconych na nieślubne dziecko i zaliczenie ich na udział w nieruchomości, która w całości zostanie przyznana Pani) jest możliwe i dopuszczalne. Pani powinna zadbać, aby wzmianka, z jakiego tytułu i za co nieruchomość została zaliczone na Pani rzecz, znalazła się w akcie notarialnym, aby jak najbardziej nadać czynności charakteru wzajemnych rozliczeń, a nie obejścia prawa do zachowku.

 

Czynność ta, w razie wniesienia sprawy o zachowek, będzie z pewnością dokładnie przez sąd w przyszłości badana, a takie wzmianki w akcie notarialnym mogą przechylić szalę na Pani stronę i uniemożliwić zakwalifikowanie tej umowy jako darowizny (jak będzie się kształtowało orzecznictwo w tych sprawach w przyszłości – trudno powiedzieć).

 

Mogę jedynie dodać, iż na gruncie prawa podatkowego nieodpłatne zniesienie współwłasności nie może być uznane za darowiznę uprawniającą do zwolnienia.

 

Zarówno umowa notarialna jak i podział majątku wspólnego będą w Pani przypadku możliwe, jednak koszty będą inne.

 

W przypadku postępowania sądowego konieczne będzie wniesienie opłaty sądowej:

 

  • opłata stała w kwocie 1000 złotych – pobiera się od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.
  • gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

 

Co do podziału majątku u notariusza – wysokość taksy notarialnej możemy negocjować z notariuszem. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określa maksymalne stawki notarialne w zależności od wartości:

 

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł.

 

W praktyce stosowane są właśnie powyższe stawki notarialne, dlatego zgodny podział wraz z rozliczeniami będzie niewątpliwie tańszym rozwiązaniem, jednak z pewnością dłuższym (od wniesienia wniosku do wyznaczenia rozprawy minie określony czas, zależny od obciążenia danego sądu sprawami).

 

Reasumując, bez względu na formę podziału majątku – osoba uprawniona z pewnością w przyszłości będzie próbować dochodzić zachowku od Pani, a ocena, czy będzie jej się ten zachowek należał, zależna będzie od oceny podziału majątku między Panią a Pani mężem.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć plus 1 =

»Podobne materiały

Rozszerzenie wspólności majątkowej

Czy jeśli zdecyduję się na rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej o dom (darowizna od rodziców), to udziały będą musiały wynosić po połowie? Czy można zrobić zapis, że np. w przypadku rozwodu mąż przekaże swój udział dzieciom? Czy istnieje sposób, aby w razie rozwodu nie trzeba było dzi

 

Przeniesienie prawa własności nieruchomości na partnera

Rok temu z partnerką kupiliśmy dom. Mamy wspólny kredyt, ale prawnym właścicielem nieruchomości jest moja partnerka. Chcielibyśmy przenieść prawa właściciela na mnie. Czy jest to możliwe i jak należy postępować?

 

Sprzedaż mieszkania małżonków po rozstaniu

Obecnie jestem w związku małżeńskim, aczkolwiek się rozstaliśmy i chcemy sprzedać mieszkanie, które kupiliśmy po zawarciu małżeństwa, nie minęło 5 lat od kupna. W jaki sposób mogę uniknąć zapłacenia ewentualnego podatku, jeśli żona nie kupi za swoją część mieszkania? Chcemy u notariusza zrobić tak,

 

Zadłużone mieszkanie w którym nie mieszkam

Jestem współwłaścicielem (50%) własnościowego mieszkania spółdzielczego, ale w nim nie mieszkam ani nie jestem tam zameldowany. Mieszka tam moja była żona z synem. Od jakiegoś czasu nie płaci ona czynszu i zadłużyła mieszkanie na znaczną kwotę. Wczoraj dostałem od spółdzielni wezwanie do zapłaty zal

 

Rozdzielność majątkowa po ślubie

Jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego kupiłam dom. Czy po upływie kilku lat od ślubu można ustanowić rozdzielność majątkową?

 

Zaciągnięcie kredytu bez zgody żony

Jak zabezpieczyć siebie i dzieci przed żądaniem spłaty kredytu zaciągniętego przez jednego z małżonków bez zgody drugiego (tj. bez zgody żony)?

 

Darowizna i przeniesienie własności części mieszkania

Jestem żonaty. Mam od kilku lat zniesioną wspólność majątkową, niewykluczone, że się rozwiedziemy. We wspólnym mieszkaniu własnościowym zamieszkuję ja, żona i 21-letnia córka. Chciałbym przenieść swoją część własności mieszkania na córkę. To ja jestem członkiem spółdzielni, żona nie jest. Jedno

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »