Kiedy komornik wypłaca pieniądze po sprzedaży nieruchomości?

Dlaczego pieniądze po sprzedaży nieruchomości nie są wypłacane od razu?

Sprzedaż nieruchomości przez komornika nie kończy się w dniu licytacji. Po udzieleniu przybicia nabywca musi zapłacić cenę, a następnie sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności. Dopiero prawomocne przysądzenie własności przenosi własność nieruchomości na nabywcę i otwiera drogę do końcowego rozliczenia środków.

W praktyce środki uzyskane z egzekucji z nieruchomości są dzielone według ustawowych zasad. Nie wystarczy więc samo to, że mieszkanie zostało sprzedane. Trzeba jeszcze ustalić, czy postanowienie o przysądzeniu własności jest prawomocne, czy nabywca wpłacił całą cenę, czy rozstrzygnięto koszty egzekucyjne i czy sporządzono plan podziału.

Jeżeli sprawa dotyczy mieszkania, udziału w nieruchomości albo prawa należącego do kilku osób, znaczenie może mieć również to, czy egzekucja obejmowała całą nieruchomość, czy tylko udział dłużnika. W takich sytuacjach warto sprawdzić także zasady opisane w materiale: komornik a mieszkanie współwłaściciela.

Plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji

Przy egzekucji z nieruchomości plan podziału jest zasadniczym dokumentem określającym, komu i w jakiej wysokości zostaną wypłacone pieniądze. Zgodnie z art. 1023 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego organ egzekucyjny sporządza plan podziału pomiędzy wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości.

Aktualnie, w egzekucji z nieruchomości, art. 1035 K.p.c. stanowi, że komornik sporządza plan podziału niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności oraz postanowienia w przedmiocie kosztów. To ważna zmiana praktyczna względem starszych opisów postępowania, w których plan podziału przy nieruchomości był często wiązany przede wszystkim z czynnościami sądu.

Plan podziału powinien wskazywać m.in. sumę podlegającą podziałowi, wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale, kwoty przypadające poszczególnym uczestnikom, sumy przeznaczone do wypłaty oraz sumy pozostawiane na rachunku depozytowym Ministra Finansów. Plan wskazuje również prawa ujawnione w księdze wieczystej albo w zbiorze dokumentów, które wygasły wskutek przysądzenia własności.

Jeżeli egzekucja z nieruchomości została zawieszona albo pojawiły się przeszkody procesowe, wypłata może odsunąć się w czasie. Więcej o takim problemie przeczytasz tutaj: zawieszenie egzekucji z nieruchomości.

Kto dostaje pieniądze i w jakiej kolejności?

Nie każda osoba oczekująca na pieniądze z egzekucji otrzyma je w tej samej kolejności. Art. 1025 K.p.c. określa ustawową kolejność zaspokajania należności. W pierwszej kolejności zaspokajane są koszty egzekucyjne, następnie m.in. należności alimentacyjne, należności za pracę za określony okres, należności zabezpieczone hipoteką albo zastawem, a dopiero później inne należności według dalszych kategorii.

Właśnie dlatego sama sprzedaż mieszkania nie przesądza jeszcze, jaka kwota przypadnie konkretnemu wierzycielowi albo czy po spłacie wierzycieli pozostanie nadwyżka dla dłużnika. Jeżeli suma ze sprzedaży nie wystarcza na wszystkich, decyduje ustawowa kolejność i treść planu podziału. Praktyczne znaczenie tych zasad omawia także artykuł o tym, jak wygląda kolejność spłacania komornika.

Zarzuty do planu podziału

Odpis planu podziału doręcza się dłużnikowi, osobom uczestniczącym w podziale oraz innym osobom, które zgłosiły swój udział, a których należności nie uwzględniono w podziale. Od dnia doręczenia planu biegnie termin na jego zakwestionowanie.

Zarzuty przeciwko planowi podziału wnosi się do organu egzekucyjnego, który sporządził plan, w terminie 2 tygodni od dnia jego doręczenia. Zarzuty mogą dotyczyć np. pominięcia uczestnika, błędnego wyliczenia kwoty, niewłaściwej kolejności zaspokojenia, nieprawidłowego uwzględnienia odsetek albo pozostawienia środków w depozycie bez podstawy.

Wniesienie zarzutów wstrzymuje wykonanie planu tylko w tej części, której zarzuty dotyczą. Jeżeli nikt nie wniesie zarzutów w terminie, organ egzekucyjny przystępuje do wykonania planu, czyli do wypłaty kwot wynikających z planu.

Co zrobić, gdy komornik nie wypłaca pieniędzy?

Jeżeli od sprzedaży nieruchomości minęło kilka miesięcy, najpierw warto złożyć do komornika pisemny wniosek o informację o stanie sprawy. W piśmie można zapytać, czy cała cena nabycia została wpłacona, czy postanowienie o przysądzeniu własności jest prawomocne, czy zapadło postanowienie o kosztach, czy sporządzono plan podziału i kiedy przewidywane jest wykonanie planu.

Strona postępowania ma także prawo sprawdzić akta egzekucyjne. Pozwala to ustalić, czy opóźnienie wynika z czynności sądu, zarzutów innych uczestników, braku prawomocności, czy z bezczynności komornika. W praktyce dobrym pierwszym krokiem jest właśnie sprawdzenie komornika przez dłużnika albo przez inną osobę uczestniczącą w postępowaniu.

Jeżeli z akt wynika, że komornik powinien już sporządzić plan podziału albo wykonać prawomocny plan, a mimo to tego nie robi, można rozważyć skargę na zaniechanie dokonania czynności. W piśmie należy jasno wskazać, jakiej czynności komornik nie dokonał i dlaczego powinna ona zostać podjęta.

Skarga na czynności komornika lub jego zaniechanie

Podstawowym środkiem kontroli działań komornika jest skarga na czynności komornika. Zgodnie z art. 767 K.p.c. skarga przysługuje zarówno na czynność komornika, jak i na zaniechanie dokonania czynności. Może ją złożyć strona albo inna osoba, której prawa zostały przez czynność lub zaniechanie naruszone bądź zagrożone.

Skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności albo zaniechał jej dokonania, a rozpoznaje ją sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. Co do zasady termin wynosi tydzień. Przy zaniechaniu czynności termin liczy się od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana.

Skarga powinna spełniać wymagania pisma procesowego, wskazywać zaskarżoną czynność albo zaniechanie, zawierać wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności oraz uzasadnienie. Może być wniesiona na urzędowym formularzu. Opłata stała od skargi na czynności komornika wynosi 50 zł.

Jeżeli nieprawidłowe prowadzenie egzekucji doprowadziło do realnej szkody, sama skarga może nie wystarczyć. Wtedy trzeba ocenić, czy wchodzi w grę osobne roszczenie, np. odszkodowanie od komornika.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 767, art. 767[2], art. 1023–1028 oraz art. 1035–1037, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 468.
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności art. 25 dotyczący opłaty od skargi na czynności komornika.