Przedłużenie zatrudnienia cudzoziemca z Gruzji

Pobyt obywatela Gruzji w Polsce przez 90 dni

Obywatel Gruzji posiadający paszport biometryczny korzysta z ruchu bezwizowego na podstawie art. 4 ust. 1 oraz załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. W praktyce oznacza to możliwość krótkoterminowego pobytu bez wizy na obszarze Schengen.

Limit wynosi 90 dni w każdym 180-dniowym okresie. Wynika to z art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r., czyli kodeksu granicznego Schengen. Do limitu wlicza się pobyt we wszystkich państwach Schengen, nie tylko w Polsce.

Jeżeli cudzoziemiec chce pozostać w Polsce po wykorzystaniu ruchu bezwizowego, powinien przed upływem legalnego pobytu uzyskać właściwy tytuł pobytowy albo złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Samo oświadczenie o powierzeniu pracy lub zezwolenie na pracę nie przedłuża prawa pobytu.

Legalna praca a legalny pobyt to dwie różne kwestie

W opisanej sytuacji trzeba rozdzielić dwa zagadnienia. Po pierwsze, cudzoziemiec musi mieć podstawę pobytu w Polsce. Po drugie, musi mieć podstawę wykonywania pracy u konkretnego pracodawcy, na określonych warunkach. Dopiero łączne spełnienie tych wymogów pozwala mówić o bezpiecznym zatrudnieniu.

Jeżeli pracownik z Gruzji pracuje na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, należy sprawdzić okres wskazany w oświadczeniu, datę wpisu do ewidencji oraz zgodność faktycznych warunków pracy z dokumentem. Przedłużenie zatrudnienia wymaga zaplanowania kolejnej podstawy pracy i pobytu z wyprzedzeniem. W praktyce podobne problemy pojawiają się także przy sprawach o legalne zatrudnianie cudzoziemców.

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Najczęściej stosowanym rozwiązaniem przy planowanym zatrudnieniu na 2–3 lata jest zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, nazywane zezwoleniem jednolitym. Podstawę stanowi art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zezwolenie to łączy prawo pobytu z prawem wykonywania pracy na warunkach wskazanych w decyzji.

Zezwolenie na pobyt czasowy jest udzielane na okres niezbędny do realizacji celu pobytu, nie dłuższy niż 3 lata. Wynika to z art. 98 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Nie przedłuża się go technicznie jak umowy, lecz przed końcem ważności obecnego zezwolenia składa się kolejny wniosek, jeżeli cudzoziemiec nadal spełnia warunki.

Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę składa cudzoziemiec, a nie pracodawca. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach wniosek składa się osobiście, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu na terytorium Polski. Przy składaniu wniosku co do zasady pobierane są odciski linii papilarnych.

Warunki uzyskania zezwolenia jednolitego

Przy zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę urząd bada zarówno sytuację cudzoziemca, jak i warunki zatrudnienia. Art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach wymaga między innymi posiadania przez cudzoziemca ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych albo potwierdzenia pokrycia kosztów leczenia w Polsce przez ubezpieczyciela.

W decyzji określa się zwykle pracodawcę, stanowisko, najniższe wynagrodzenie, wymiar czasu pracy oraz rodzaj umowy. Wynagrodzenie nie może być niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, którego mechanizm ustalania wynika z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Trzeba też zachować warunki nie mniej korzystne niż warunki porównywalnych pracowników, jeżeli urząd bada takie porównanie w konkretnej sprawie.

Jeżeli pracownik ma być pomocnikiem elektryka, należy opisać stanowisko zgodnie z rzeczywistymi obowiązkami. Inaczej urząd może uznać, że warunki pracy podane we wniosku nie odpowiadają faktycznemu zatrudnieniu. Ma to znaczenie także później, ponieważ praca na innych warunkach niż określone w dokumencie może wymagać zmiany decyzji albo uzyskania nowej podstawy pracy.

Czy trzeba uzyskać informację starosty?

Aktualnie, po zmianach obowiązujących od 1 czerwca 2025 r., pracodawca nie uzyskuje już informacji starosty, czyli dawnego testu rynku pracy. Dawny obowiązek wynikał z art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ale przepisy dotyczące powierzania pracy cudzoziemcom zostały przeniesione do ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W praktyce oznacza to, że przy stanowisku pomocnika elektryka nie trzeba już ustalać, czy zawód znajduje się w wojewódzkim wykazie zawodów zwolnionych z informacji starosty. To rozwiązuje problem, który wcześniej często pojawiał się przy stanowiskach pomocniczych i technicznych.

Zezwolenie na pracę po stronie pracodawcy

Alternatywą wobec zezwolenia jednolitego może być uzyskanie przez pracodawcę zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, a osobno zapewnienie cudzoziemcowi tytułu pobytowego, na przykład wizy albo zezwolenia na pobyt czasowy. Procedura powierzania pracy cudzoziemcom jest obecnie regulowana ustawą z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zezwolenie na pracę jest powiązane z konkretnym pracodawcą i konkretnymi warunkami zatrudnienia. Jeżeli cudzoziemiec ma zmienić stanowisko, wymiar czasu pracy, wynagrodzenie albo pracodawcę, trzeba każdorazowo sprawdzić, czy dotychczasowy dokument nadal wystarcza. Przy planowaniu wyjazdu i powrotu do Polski należy też sprawdzić, czy cudzoziemiec ma aktualne zezwolenie na pracę oraz właściwy tytuł pobytowy.

Co daje stempel w paszporcie po złożeniu wniosku?

Jeżeli cudzoziemiec złoży wniosek o pobyt czasowy w terminie i wniosek nie ma braków formalnych albo braki zostaną uzupełnione w terminie, wojewoda potwierdza złożenie wniosku stemplem w dokumencie podróży. Zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach pobyt cudzoziemca uważa się wtedy za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie pobytu stanie się ostateczna.

Stempel nie jest wizą i nie zastępuje karty pobytu. Co ważne, potwierdza legalność pobytu w Polsce, ale nie daje automatycznie prawa do pracy. Praca w okresie oczekiwania na decyzję jest bezpieczna tylko wtedy, gdy cudzoziemiec ma nadal ważną podstawę pracy albo spełnia szczególne warunki kontynuacji zatrudnienia wynikające z przepisów o powierzaniu pracy cudzoziemcom.

Jak zaplanować przedłużenie zatrudnienia na 2–3 lata?

Najbezpieczniejsza kolejność działań jest następująca:

Ryzyka dla pracodawcy

Powierzenie pracy cudzoziemcowi bez wymaganej podstawy prawnej może skutkować odpowiedzialnością pracodawcy. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaostrzyła wymogi dokumentacyjne i sankcje za nielegalne zatrudnianie. W praktyce kontrolowane są przede wszystkim: tytuł pobytowy, dokument uprawniający do pracy, umowa, wynagrodzenie, stanowisko i wymiar czasu pracy.

Pracodawca powinien przechowywać kopie dokumentów potwierdzających legalny pobyt i pracę przez cały okres zatrudnienia. Jeżeli podstawa pobytu lub pracy kończy się w trakcie umowy o pracę, trzeba wcześniej zaplanować kolejne dokumenty, aby nie doszło do przerwy w legalności zatrudnienia.

FAQ

Źródła

• Art. 4 ust. 1 oraz załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r.
• Art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r., kodeks graniczny Schengen.
• Art. 98 ust. 1 i 2, art. 105 ust. 1, art. 108 ust. 1 pkt 2 oraz art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
• Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
• Art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.