Podział wygranej z kasyna online a podatki i odpowiedzialność

Od czego zależy odpowiedź w Twojej sprawie

W opisanej sytuacji najważniejsze jest rozróżnienie dwóch stanów faktycznych:

1. czy wygrana pochodziła z legalnego podmiotu uprawnionego do urządzania gry zgodnie z prawem właściwym oraz przepisami o grach hazardowych,
2. czy gra odbywała się z terytorium Polski w nielegalnym zagranicznym kasynie online.

To rozróżnienie decyduje zarówno o konsekwencjach podatkowych, jak i o ryzyku karnoskarbowym. Sam przelew połowy środków koledze nie rozwiązuje problemu źródła pieniędzy.

Uczestnictwo w nielegalnym zagranicznym kasynie online z terytorium Polski

Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych zakazane jest uczestniczenie w grach hazardowych urządzanych przez sieć Internet przez podmioty niewykonujące monopolu państwa w tym zakresie lub urządzające gry hazardowe przez Internet bez wymaganego zezwolenia.

W praktyce oznacza to, że jeśli gra odbywała się na stronie podmiotu nieuprawnionego, to samo uczestnictwo może być bezprawne. Aktualne komunikaty i wykazy legalnych podmiotów publikuje Ministerstwo Finansów, w tym ostrzeżenie: Ostrzeżenie MF dotyczące nielegalnych gier online, informacje o rynku online: Zakłady wzajemne i gry hazardowe przez Internet oraz rejestr domen: Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą.

Jeżeli oba kasyna, z których pochodziły środki, znajdują się w rejestrze domen zakazanych albo nie miały podstawy do legalnego oferowania gry graczom z Polski, trzeba liczyć się z ryzykiem odpowiedzialności.

Odpowiedzialność karna skarbowa gracza

Podstawą odpowiedzialności jest art. 107 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, zgodnie z którym kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uczestniczy w zagranicznej grze hazardowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.

Znaczenie ma tu również zasada terytorialności z art. 3 § 1 i § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Jeżeli gracz brał udział w grze, przebywając w Polsce, polskie przepisy karnoskarbowe co do zasady znajdują zastosowanie.

Istotne: odpowiedzialność nie zależy wyłącznie od tego, czy wystąpiła wygrana. Już samo uczestnictwo może być penalizowane. To oznacza, że problem prawny istnieje nawet wtedy, gdy ktoś ostatecznie nic nie zarobił.

Przepadek wygranej

Na gruncie art. 30 § 5 Kodeksu karnego skarbowego sąd orzeka przepadek wygranej uzyskanej z gry hazardowej objętej czynem zabronionym, jeżeli przepis tak stanowi. W sprawach dotyczących uczestnictwa w nielegalnej zagranicznej grze hazardowej ryzyko utraty całej wygranej jest więc realne.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli środki wpłynęły już na konto bankowe i technicznie możesz wykonać przelew do kolegi, to nie daje to bezpieczeństwa prawnego. Przekazanie części środków dalej nie wyłącza możliwości zainteresowania się sprawą przez urząd celno-skarbowy.

Zobacz również:

Czynny żal – kiedy może pomóc

Jeżeli doszło już do czynu zabronionego, trzeba rozważyć art. 16 § 1 ustawy – Kodeks karny skarbowy. Zgodnie z tym przepisem nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zawiadomił organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności czynu, w szczególności osoby współdziałające.

Jednak sam czynny żal nie działa automatycznie. Zgodnie z art. 16 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, jeżeli czyn nie polega na uszczupleniu należności publicznoprawnej, a przepadek przedmiotów jest obowiązkowy, sprawca powinien złożyć te przedmioty, a gdy to niemożliwe – uiścić ich równowartość pieniężną.

W tej kategorii spraw może to oznaczać konieczność wydania korzyści lub jej równowartości. Dodatkowo art. 16 § 5 Kodeksu karnego skarbowego stanowi, że czynny żal jest bezskuteczny m.in. wtedy, gdy został złożony po tym, jak organ miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o czynie albo po rozpoczęciu czynności służbowej zmierzającej do jego ujawnienia.

Organem właściwym będzie co do zasady naczelnik urzędu celno-skarbowego – wynika to z art. 133 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego.

W kontekście dalszego wykazywania pochodzenia pieniędzy i rozmów z bankiem warto też przeczytać materiał o tym, jak oceniana bywa legalizacja wygranych środków.

Czy wygrana z nielegalnego kasyna podlega PIT?

Co do zasady nie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Jeżeli więc źródłem pieniędzy było uczestnictwo w zakazanej grze hazardowej online, takie środki co do zasady nie są rozliczane jako dochód w PIT. Nie oznacza to jednak, że pieniądze są „bezpieczne” – problem przesuwa się z podatku dochodowego na odpowiedzialność karnoskarbową, przepadek oraz obowiązek wykazania pochodzenia środków.

Nie należy więc składać deklaracji PIT tylko po to, by „zalegalizować” wygraną z nielegalnego kasyna. Taki krok nie usuwa źródłowego problemu prawnego.

Kiedy wygrana może być legalna i zwolniona z PIT

Inaczej wygląda sytuacja, jeżeli gra była legalna. W odniesieniu do części wygranych zastosowanie ma art. 21 ust. 1 pkt 6a ustawy o PIT. Przepis ten przewiduje zwolnienie od podatku dla wygranych m.in. w grach w karty, w kości, cylindrycznych czy na automatach, urządzanych i prowadzonych przez uprawniony podmiot na podstawie przepisów o grach hazardowych obowiązujących w państwie członkowskim UE albo w innym państwie należącym do EOG.

Ocena wymaga jednak sprawdzenia konkretnego rodzaju gry, statusu operatora, państwa licencji oraz tego, czy uczestnictwo z Polski było legalne w danych okolicznościach. Nie każda „zagraniczna licencja” oznacza automatycznie brak problemu na gruncie polskiego prawa.

Czy możesz przelać połowę wygranej koledze?

Technicznie bankowo – tak. Prawnie – odpowiedź zależy od tego, czy kolega był współuprawniony do tych środków od początku.

Jeżeli rzeczywiście graliście wspólnie, każdy wniósł wkład, a z góry ustaliliście podział wygranej, można bronić stanowiska, że część środków od początku należała do kolegi. W takim wariancie przelew nie jest „prezentem”, lecz wykonaniem wcześniejszych ustaleń między współuczestnikami wspólnego przedsięwzięcia.

Pomocniczo można odwołać się do art. 8 ust. 1 ustawy o PIT, który przy wspólnym przedsięwzięciu nakazuje przypisywać przychody proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. Ten przepis nie legalizuje nielegalnej gry, ale pokazuje sposób patrzenia na podział przysporzenia między współuprawnionych tam, gdzie samo źródło jest legalne.

Jeżeli jednak cała relacja nie była wcześniej ustalona i udokumentowana, urząd albo bank może potraktować przelew jako:

• darowiznę,
• próbę rozdysponowania środków o niejasnym pochodzeniu,
• okoliczność potwierdzającą współudział drugiej osoby w czynie.

Dlatego samo wpisanie w tytule przelewu „połowa wygranej” nie rozwiązuje problemu. Przy nielegalnym źródle wygranej może wręcz zwiększyć ryzyko dowodowe.

Jak udokumentować wspólną wygraną, jeśli źródło było legalne

Jeżeli mówimy o wygranej z legalnego źródła, najlepiej zgromadzić dokumenty potwierdzające, że druga osoba była współuprawniona już przed wypłatą środków. Przydatne mogą być:

• potwierdzenia wspólnych wpłat lub rozliczeń,
• ustalenia mailowe lub komunikatorowe dotyczące udziałów,
• historia gry i konta użytkownika,
• dowody, że środki na grę pochodziły od obu osób,
• zestawienie uzgodnionych proporcji podziału.

Im lepiej to udokumentowane, tym mniejsze ryzyko, że przelew zostanie potraktowany jako darowizna albo transfer bez podstawy.

Tabela: skutki prawne w zależności od źródła wygranej

Co zrobić praktycznie

Jeżeli wygrana pochodzi z nielegalnego zagranicznego kasyna online, najbezpieczniej nie traktować zwykłego przelewu do kolegi jako rozwiązania problemu. Trzeba najpierw ocenić ryzyko z art. 107 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, możliwość czynnego żalu z art. 16 Kodeksu karnego skarbowego oraz to, jakie informacje już mogą posiadać bank lub organy.

Jeżeli wygrana pochodzi z legalnego źródła, zadbaj o dokumenty potwierdzające wspólny udział i ustalone proporcje. Wtedy przelew jest znacznie łatwiejszy do obrony jako przekazanie należnej części wygranej.

Zobacz również:

FAQ

Czy mogę po prostu przelać połowę wygranej koledze?

Tak technicznie, ale prawnie to zależy od źródła wygranej i od tego, czy kolega był współuprawniony do pieniędzy od początku. Przy nielegalnym źródle przelew nie usuwa ryzyka karnoskarbowego.

Czy od takiej wygranej trzeba zapłacić PIT?

Jeżeli pieniądze pochodzą z czynu, który nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, zastosowanie ma art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT i co do zasady nie rozlicza się tego w PIT. To jednak nie oznacza, że środki są legalne.

Czy sam udział w nielegalnym kasynie online jest karalny?

Tak, jeżeli uczestnictwo miało miejsce na terytorium Polski i dotyczyło zagranicznej gry hazardowej, zastosowanie może mieć art. 107 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.

Czy czynny żal zawsze chroni przed karą?

Nie. Musi być złożony skutecznie i odpowiednio wcześnie, zanim organ ma już udokumentowaną wiadomość o czynie albo rozpocznie czynności zmierzające do jego ujawnienia. Wynika to z art. 16 § 5 Kodeksu karnego skarbowego.

Czy wygrana może przepaść, nawet jeśli już jest na moim koncie?

Tak. Sam wpływ środków na rachunek nie wyłącza możliwości orzeczenia przepadku wygranej w postępowaniu karnoskarbowym.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540
2. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy, Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
3. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
4. Ministerstwo Finansów – komunikat dotyczący korzystania z gier oferowanych przez nielegalne podmioty: gov.pl
5. Ministerstwo Finansów – informacje o zakładach wzajemnych i grach hazardowych przez Internet: podatki.gov.pl
6. Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą: hazard.mf.gov.pl