Podział majątku wspólnego małżonków, prawa rodzicielskie, wspólne zamieszkiwanie

Czy wszystko nabyte w trakcie małżeństwa wchodzi do majątku wspólnego?

Zasady przynależności składników majątkowych do majątku wspólnego lub osobistego reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z art. 31 § 1, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność ustawowa, obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

• wynagrodzenie za pracę,

• dochody z działalności zarobkowej,

• dochody z majątku wspólnego i osobistego,

• określone w przepisach środki emerytalne.

Oznacza to, że fakt, iż środki pochodziły głównie z pracy jednego z małżonków, co do zasady nie wyłącza ich z majątku wspólnego.

Co wchodzi do majątku osobistego małżonków?

Zgodnie z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku osobistego należą m.in.:

• przedmioty nabyte przed ślubem,

• składniki otrzymane w drodze dziedziczenia lub darowizny,

• prawa niezbywalne,

• odszkodowania za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia,

• przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

Wszystko, co nie mieści się w tym katalogu, co do zasady wchodzi do majątku wspólnego.

Czy nierówne zarobki mają znaczenie przy podziale majątku?

Jeżeli w trakcie małżeństwa obowiązywała wspólność ustawowa, sama różnica w zarobkach nie wpływa na wysokość udziałów w majątku wspólnym. Zasadą jest równy udział każdego z małżonków, czyli po 50%, niezależnie od tego, kto więcej zarabiał lub w większym stopniu finansował zakup nieruchomości.

W jaki sposób można dokonać podziału majątku?

Podział majątku wspólnego może nastąpić:

• w drodze umowy między małżonkami, najlepiej w formie aktu notarialnego, jeżeli istnieje porozumienie,

• w postępowaniu sądowym, gdy brak jest zgody.

W postępowaniu sądowym sąd ustala skład majątku wspólnego, rozróżnia majątek wspólny i osobisty oraz rozstrzyga o ewentualnych spłatach i dopłatach.

Czy wyprowadzka ze wspólnego domu może wpłynąć na sprawy dotyczące dziecka?

Uleganie presji i opuszczenie wspólnego miejsca zamieszkania może mieć znaczenie w przyszłym postępowaniu dotyczącym władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem. Rodzic, który nie mieszka z dzieckiem, częściej ma kontakty regulowane przez sąd, a władza rodzicielska może zostać ograniczona.

Na tym etapie drugi rodzic nie ma prawa samodzielnie ograniczać władzy rodzicielskiej ani kontaktów z dzieckiem.

Czy jeden rodzic może sam ograniczać kontakty z dzieckiem?

Do czasu wydania orzeczenia sądu oboje rodzice mają pełnię praw rodzicielskich. Oznacza to, że jeden z rodziców nie może samodzielnie narzucać warunków kontaktów ani uzależniać ich od swojej obecności, jeżeli nie istnieje odpowiednie postanowienie sądu.

Czy można żądać wyprowadzki osoby trzeciej ze wspólnego mieszkania?

Małżonek ma prawo domagać się, aby osoba trzecia stale zamieszkująca w lokalu, w którym funkcjonuje rodzina, opuściła mieszkanie, jeżeli nie posiada do niego tytułu prawnego. Sprzeciw drugiego małżonka nie pozbawia tego uprawnienia.

Czy ustanie wspólności majątkowej oznacza utratę prawa do mieszkania?

Zgodnie z art. 680¹ § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego małżonkowie są wspólnymi najemcami lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb rodziny. Ustanie wspólności majątkowej nie powoduje automatycznie utraty prawa do wspólnego zamieszkiwania. W razie sporu kwestie te rozstrzyga sąd.

Podsumowanie

• Majątek nabyty w trakcie małżeństwa co do zasady dzieli się po równo.

• Nierówne zarobki nie wpływają automatycznie na wysokość udziałów.

• Podział majątku może nastąpić umownie lub na drodze sądowej.

• Wyprowadzka ze wspólnego domu może utrudnić późniejsze ustalenia dotyczące dziecka.

• Do czasu orzeczenia sądu oboje rodzice mają pełnię praw rodzicielskich.

• Osoba trzecia bez tytułu prawnego może zostać zobowiązana do opuszczenia mieszkania.

Przykłady

Przykład 1
Małżonkowie kupili mieszkanie w trakcie małżeństwa, finansując je głównie z dochodów jednego z nich. Przy podziale majątku sąd przyjął równe udziały, ponieważ obowiązywała wspólność ustawowa.

Przykład 2
Ojciec wyprowadził się ze wspólnego mieszkania na żądanie żony. W późniejszym postępowaniu sądowym dziecko pozostało przy matce, a kontakty ojca zostały szczegółowo uregulowane harmonogramem.

Przykład 3
Jeden z małżonków zażądał, aby osoba trzecia stale mieszkająca w lokalu opuściła mieszkanie. Brak tytułu prawnego tej osoby przesądził o zasadności żądania.

Oferta porad prawnych

Świadczymy kompleksowe porady prawne z zakresu prawa rodzinnego i majątkowego, w tym w sprawach rozwodowych, podziału majątku oraz kontaktów z dziećmi. Pomagamy dobrać bezpieczne i racjonalne rozwiązania dopasowane do indywidualnej sytuacji klienta.