Czy dzieci mają obowiązek płacić za opiekę nad rodzicem?

Tak. Opisana sytuacja dotyczy obowiązku alimentacyjnego dzieci wobec rodzica, który wynika z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obowiązek ten obejmuje pomoc rodzicowi, który nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb, w tym kosztów opieki.

Jeżeli rodzic wymaga stałej pomocy osoby trzeciej, koszty takiej opieki mogą być objęte obowiązkiem alimentacyjnym dzieci.

Jeżeli masz wątpliwości, czy w Twojej sytuacji obowiązek alimentacyjny rzeczywiście powstaje, możesz skonsultować sprawę z prawnikiem.

Czy wcześniejsze darowizny wpływają na wysokość opłaty za opiekę?

Co do zasady nie.
Prawo nie przewiduje zasady, zgodnie z którą dziecko, które wcześniej otrzymało od rodzica darowiznę, musi ponosić wyższe koszty opieki nad nim.

Fakt przekazania majątku jednemu z dzieci nie wpływa automatycznie na zakres obowiązku alimentacyjnego. Oznacza to, że:

• wcześniejsze darowizny nie są rozliczane przy ustalaniu alimentów,

• każde z dzieci jest oceniane indywidualnie.

  Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
  

Od czego zależy wysokość obowiązku alimentacyjnego?

Zgodnie z art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.”

Przy ustalaniu udziału w kosztach opieki bierze się więc pod uwagę:

• rzeczywiste potrzeby rodzica (np. konieczność całodobowej opieki),

• aktualne dochody i majątek każdego z dzieci,

• ich możliwości zarobkowe.

W praktyce oznacza to, że dzieci nie zawsze muszą płacić dokładnie po równo, jeżeli ich sytuacja finansowa jest istotnie różna.

Czy obowiązek alimentacyjny musi mieć formę pieniężną?

Nie.
Obowiązek alimentacyjny może być realizowany również w innej formie niż pieniężna, w szczególności poprzez:

• osobistą opiekę nad rodzicem,

• organizowanie leczenia,

• pomoc w codziennych czynnościach.

Jeżeli jedno z dzieci faktycznie sprawuje stałą opiekę nad rodzicem, taka pomoc może zostać uznana za wykonanie obowiązku alimentacyjnego, o ile odpowiada realnym potrzebom rodzica.

W razie braku porozumienia między rodzeństwem, o sposobie realizacji obowiązku może rozstrzygnąć sąd.

Podstawa prawna obowiązku dzieci wobec rodziców

Zastosowanie mają również art. 87 oraz art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Art. 87 KRO:

„Rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się.”

Art. 128 KRO:

„Obowiązek dostarczania środków utrzymania (…) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.”

Przepisy te podkreślają, że obowiązek wsparcia rodzica ma charakter rodzinny i nie jest uzależniony od wcześniejszych rozliczeń majątkowych.

Co zrobić, gdy dzieci nie mogą się porozumieć?

Jeżeli dzieci nie są w stanie uzgodnić:

• wysokości udziału w kosztach,

• formy świadczeń,

rodzic może wystąpić do sądu z roszczeniem o alimenty. Sąd:

• bada potrzeby rodzica,

• analizuje sytuację finansową każdego z dzieci,

• ustala zakres i sposób realizacji obowiązku.

Podsumowanie

• dzieci mają obowiązek alimentacyjny wobec rodzica wymagającego opieki,

• wcześniejsze darowizny nie wpływają na wysokość tego obowiązku,

• decydujące znaczenie mają aktualne możliwości finansowe dzieci,

• obowiązek może być realizowany także przez osobistą opiekę,

• w razie sporu sprawę rozstrzyga sąd.

Przykłady

Przykład 1
Troje rodzeństwa zatrudnia opiekunkę dla chorego ojca. Dwoje z nich wcześniej otrzymało darowizny. Koszty opieki powinny być rozdzielone zgodnie z aktualnymi możliwościami finansowymi, a nie według wcześniejszych darowizn.

Przykład 2
Jedno z dzieci nie płaci pieniędzy, ale codziennie opiekuje się rodzicem i organizuje leczenie. Taka forma pomocy może zostać uznana za wykonanie obowiązku alimentacyjnego.

Przykład 3
Rodzeństwo nie może dojść do porozumienia co do kosztów opieki nad matką. W takiej sytuacji matka może wystąpić do sądu o alimenty.

Oferta porad prawnych

Świadczymy porady prawne w sprawach rodzinnych, w tym dotyczących:

• obowiązku alimentacyjnego dzieci wobec rodziców,

• podziału kosztów opieki,

• sporów między rodzeństwem.

Jeżeli chcesz wiedzieć, ile dokładnie powinieneś płacić w swojej sytuacji, możesz zadać pytanie prawnikowi — odpowiedź otrzymasz w krótkim terminie.