.
Udzieliliśmy ponad 139,9 tys. porad prawnych i mamy 15 605 opinii Klientów

Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Stwierdzenie nabycia spadku, obowiązek osobistego stawiennictwa w sądzie

• Data publikacji: 12-02-2026 • Autor: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz

Kilka miesięcy temu razem z mamą odrzuciłam spadek po zmarłym członku rodziny. W rodzinie ustaliliśmy, że każdy kolejny spadkobierca będzie składał oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od poprzedniej osoby. Teraz otrzymałam z sądu wezwanie na rozprawę dotyczącą tego spadku. Chciałabym wiedzieć, czy muszę stawić się osobiście, czy mogę wysłać pismo zamiast przyjazdu oraz czy istnieje ryzyko, że mimo odrzucenia spadku ktoś z nas zostanie obciążony odpowiedzialnością lub kosztami. Zastanawiam się też, czy matka powinna składać dodatkowe oświadczenia w imieniu swoich nieletnich dzieci, skoro nie zostały ujęte w wezwaniu.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Stwierdzenie nabycia spadku, obowiązek osobistego stawiennictwa w sądzie

Obowiązek stawiennictwa osobistego

Z przekazanych dokumentów wynika, że sąd wezwał do osobistego stawiennictwa, co oznacza obowiązek obecności na rozprawie.

Zgodnie z art. 103 §3 pkt 1 k.p.c., jeżeli strona wezwana do osobistego stawiennictwa nie pojawi się bez usprawiedliwienia, sąd może nałożyć na nią obowiązek zwrotu kosztów w całości lub w części wyższej, niż wynikałoby to z wyniku sprawy.

Ponadto art. 216 k.p.c. przewiduje, że sąd może zarządzić osobiste stawiennictwo stron w celu dokładniejszego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Z kolei art. 429 k.p.c. wskazuje, że osoba wezwana do osobistego stawiennictwa, która nie usprawiedliwi nieobecności, może zostać ukarana grzywną według zasad dotyczących niestawiennictwa świadka.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Możliwość złożenia pisma zamiast stawiennictwa

Jeżeli stawiennictwo w wyznaczonym terminie jest niemożliwe, należy złożyć pismo do sądu, w którym:

  • wskazuje się powody niestawiennictwa,

  • potwierdza się fakt odrzucenia spadku,

  • dołącza się akt notarialny z oświadczeniem o odrzuceniu spadku (jeżeli sąd go nie posiada).

Ryzyko dziedziczenia i odpowiedzialności

Jeżeli wszyscy spadkobiercy ustawowi — małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo, ich zstępni — odrzucili spadek, wówczas spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego.

Gmina nie może odrzucić spadku z ustawy.

Wezwanie osób, które odrzuciły spadek, jest standardową czynnością sądu i nie oznacza, że ktokolwiek z nich odziedziczy długi. Sąd musi wysłuchać rodzinę, aby ustalić, czy istnieją dalsi spadkobiercy.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Nieletnie dzieci a obowiązki ich przedstawiciela ustawowego

Jeżeli nieletnie dzieci również odrzuciły spadek, a sąd ich nie wezwał, nie ma obowiązku składania dodatkowego pisma na tym etapie.

Osoba dorosła, która stawi się na rozprawie lub złoży pismo, powinna jedynie poinformować, że działa także jako przedstawiciel ustawowy nieletnich dzieci, które złożyły oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji wezwanie na rozprawę jest standardową procedurą i nie oznacza ryzyka dziedziczenia długu. Stawiennictwo osobiste jest obowiązkowe, chyba że sąd usprawiedliwi nieobecność po złożeniu stosownego pisma. Odrzucenie spadku przez wszystkich spadkobierców skutkuje przejęciem go przez gminę. W sprawie nie ma potrzeby podejmowania dodatkowych działań w imieniu nieletnich dzieci, o ile złożyły one oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Przykłady

Przykład 1
Po otrzymaniu wezwania do sądu w sprawie spadkowej osoba, która odrzuciła spadek, jedzie na rozprawę tylko po to, by potwierdzić swoje wcześniejsze oświadczenie. Po rozprawie sąd stwierdza nabycie spadku przez gminę.

 

Przykład 2
Spadkobierca nie może stawić się w sądzie z powodu choroby. Składa więc pismo z zaświadczeniem lekarskim, potwierdzeniem odrzucenia spadku i prośbą o usprawiedliwienie nieobecności. Sąd akceptuje usprawiedliwienie.

 

Przykład 3
W rodzinie wszyscy odrzucili spadek po zmarłym krewnym. Sąd wzywa ich na rozprawę, aby upewnić się, że nie ma innych spadkobierców. Po przesłuchaniu rodziny sąd wydaje postanowienie o nabyciu spadku przez gminę.

Oferta porad prawnych

Jeśli potrzebują Państwo indywidualnej analizy sprawy lub przygotowania pisma do sądu, udzielamy kompleksowych porad prawnych dostosowanych do konkretnej sytuacji. Oferujemy także pomoc w sprawach spadkowych, rodzinnych i cywilnych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

 

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz




.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady spadkowe

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu