Nieprawidłowe zachowanie policjantów podczas interwencji

Skarga na policję a zawiadomienie o przestępstwie

W opisanej sytuacji trzeba rozdzielić dwa wątki. Pierwszy to zachowanie kierowcy, który miał grozić połamaniem rąk. Taki opis może odpowiadać przestępstwu groźby karalnej z art. 190 § 1 Kodeksu karnego, o ile groźba wzbudziła uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Drugi wątek to zachowanie funkcjonariuszy: zlekceważenie zgłoszenia, wyśmiewanie osoby pokrzywdzonej oraz brak podstawowych czynności wyjaśniających.

Skarga na policję służy przede wszystkim ocenie sposobu działania funkcjonariuszy i jednostki Policji. Nie zastępuje ona zawiadomienia o przestępstwie. Jeżeli chce Pani, aby organy ścigania zajęły się groźbami kierowcy, trzeba wyraźnie złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz, przy groźbie karalnej, wniosek o ściganie. Przy ocenie, jak powinna wyglądać skarga na policję, pomocny może być również materiał o zażaleniu na opieszałość policji, gdy problemem jest bezczynność albo przewlekłość działań Policji.

Kiedy zachowanie policjantów może uzasadniać skargę?

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie obowiązków, nienależyte wykonywanie zadań, naruszenie praworządności, naruszenie interesu skarżącego albo przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. W praktyce skarga może dotyczyć także niekulturalnego, lekceważącego lub poniżającego zachowania funkcjonariusza, jeżeli doszło do niego podczas wykonywania czynności służbowych.

W opisanym przypadku najważniejsze zarzuty mogą dotyczyć tego, że policjanci nie potraktowali poważnie informacji o groźbach, nie zabezpieczyli podstawowych danych sprawcy, nie pouczyli Pani o możliwości złożenia wniosku o ściganie, a dodatkowo zachowywali się w sposób naruszający godność osoby zgłaszającej zagrożenie. Gdy problem dotyczy samego sposobu zachowania, w jakim policjant wykonuje czynności wobec obywatela, pomocny może być materiał o zastrzeżeniach wobec policjanta podczas kontroli, pokazujący zasady dokumentowania przebiegu zdarzenia i formułowania zastrzeżeń.

Do kogo skierować skargę na policjantów?

Skargę najlepiej skierować do przełożonego funkcjonariuszy, czyli do komendanta jednostki Policji, z której przyjechał patrol. Jeżeli nie zna Pani nazwisk funkcjonariuszy ani dokładnej jednostki, nie przekreśla to skargi. Wystarczy możliwie precyzyjnie opisać datę, godzinę, miejsce interwencji, numer zgłoszenia, numer rejestracyjny radiowozu, dane własne, dane sprawcy albo jego pojazdu oraz okoliczności rozmowy z policjantami.

Jeżeli skarga trafi do niewłaściwej jednostki, organ powinien nadać jej prawidłowy bieg, czyli przekazać ją właściwemu organowi albo wskazać właściwy organ. W sprawach poważniejszych, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą naruszenia praw obywatelskich, można rozważyć również skargę do komendanta wojewódzkiego albo zawiadomienie Rzecznika Praw Obywatelskich. Nie należy jednak kierować wielu identycznych pism bez nowych okoliczności, bo po uznaniu skargi za bezzasadną organ może podtrzymać wcześniejsze stanowisko bez ponownego zawiadamiania.

Jak złożyć skargę na policjantów?

Skargę można złożyć pisemnie, osobiście, przez ePUAP, e-Doręczenia, pocztą elektroniczną, faksem albo ustnie do protokołu. Z punktu widzenia dowodowego najbezpieczniejsza jest forma pisemna: list polecony, pismo złożone w jednostce za potwierdzeniem wpływu albo dokument elektroniczny z urzędowym potwierdzeniem przedłożenia.

Skargi nie składa się skutecznie telefonicznie. Telefon może służyć uzyskaniu informacji, ale nie zastępuje formalnego pisma ani protokołu. Jeżeli sprawa dotyczy interwencji w toku, trzeba oczywiście dzwonić pod numer alarmowy, natomiast późniejszą skargę warto przygotować na piśmie.

Co powinna zawierać skarga?

Dobra skarga powinna być rzeczowa i możliwie chronologiczna. Nie musi używać specjalistycznego języka prawniczego, ale powinna jasno wskazywać, co się wydarzyło i czego Pani oczekuje.

• dane skarżącej: imię, nazwisko i adres do korespondencji,
• datę, godzinę i dokładne miejsce zdarzenia,
• opis zachowania kierowcy, w tym treść groźby i powód obawy,
• opis zachowania policjantów: słowa, reakcje, zaniechania, brak pouczeń, śmiech, lekceważenie zgłoszenia,
• dane pozwalające ustalić patrol: numer radiowozu, numer zgłoszenia, jednostkę, nagranie z telefonu, dane świadków,
• wniosek o ustalenie funkcjonariuszy, zbadanie przebiegu interwencji, zabezpieczenie notatników służbowych, nagrań i zapisów dyżurnego,
• żądanie pisemnej informacji o sposobie załatwienia skargi.

Warto unikać ogólnych sformułowań typu „policja nic nie zrobiła”. Lepiej napisać konkretnie: „poinformowałam patrol, że kierowca groził połamaniem mi rąk, wskazałam jego pojazd i miejsce zdarzenia, a funkcjonariusze nie przyjęli ode mnie zawiadomienia, nie pouczyli mnie o wniosku o ściganie i wyśmiewali moje obawy”.

Termin odpowiedzi na skargę

Organ właściwy powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca. Termin liczy się od wpływu skargi do jednostki właściwej do jej rozpatrzenia. Jeżeli skarga wymaga uzupełnienia, organ może wezwać do doprecyzowania jej przedmiotu; brak odpowiedzi na takie wezwanie może spowodować pozostawienie skargi bez rozpoznania.

Postępowanie skargowe kończy się zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Co istotne, od takiego stanowiska nie przysługuje klasyczne odwołanie jak od decyzji administracyjnej. Jeżeli odpowiedź jest lakoniczna, pomija istotne dowody albo nie odnosi się do głównych zarzutów, można złożyć kolejne pismo do jednostki nadrzędnej, wskazując konkretne braki wcześniejszego rozpatrzenia sprawy.

Groźby ze strony kierowcy i wniosek o ściganie

Groźba typu „połamię ci ręce” może być groźbą popełnienia przestępstwa na szkodę osoby, do której została skierowana. Aby można było mówić o art. 190 § 1 Kodeksu karnego, groźba musi wzbudzać uzasadnioną obawę spełnienia. Znaczenie mają więc okoliczności: agresywne zachowanie kierowcy, jazda za Panią, krzyk, miejsce zdarzenia, brak możliwości spokojnego oddalenia się oraz Pani realny strach.

Przestępstwo groźby karalnej jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Dlatego w zawiadomieniu warto wyraźnie napisać: „wnoszę o ściganie sprawcy groźby karalnej”. Bez takiego wniosku organ powinien pouczyć osobę pokrzywdzoną o uprawnieniu do jego złożenia, ale w praktyce lepiej od razu zamieścić go w piśmie.

Jeżeli po formalnym zawiadomieniu o przestępstwie nie otrzyma Pani w ciągu 6 tygodni informacji o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania, można wnieść zażalenie do właściwego prokuratora nadrzędnego albo prokuratora sprawującego nadzór nad organem, do którego złożono zawiadomienie. Jeżeli interwencja wiązała się również z zatrzymaniem albo ograniczeniem swobody, prawa przy bezpodstawnym zatrzymaniu mogą pomóc ocenić, czy doszło do dalej idących naruszeń.

Jak zabezpieczyć dowody?

Im szybciej po zdarzeniu zostaną spisane szczegóły, tym większa szansa na skuteczne wyjaśnienie sprawy. Warto przygotować własną notatkę: data, godzina, dokładne miejsce, opis pojazdu i kierowcy, numer rejestracyjny, treść wypowiedzianych gróźb, dane świadków, czas przyjazdu patrolu, treść rozmowy z policjantami oraz emocjonalna reakcja na groźby.

Jeżeli zdarzenie miało miejsce przy sklepie, parkingu, stacji paliw, osiedlu albo skrzyżowaniu objętym monitoringiem, warto jak najszybciej ustalić właściciela nagrania i poprosić o jego zabezpieczenie. Nagrania z monitoringu często są kasowane po kilku lub kilkunastu dniach. W skardze i zawiadomieniu można wnioskować o zabezpieczenie zapisu z dyżurnego, nagrań rozmów alarmowych oraz dokumentacji interwencji.

Jakie konsekwencje mogą spotkać policjantów?

Uznanie skargi za zasadną nie oznacza automatycznie konkretnej kary, ale może skutkować czynnościami wyjaśniającymi, rozmową dyscyplinującą, oceną służbową, postępowaniem dyscyplinarnym albo innymi działaniami służbowymi. Wszystko zależy od ustaleń przełożonego, dowodów oraz charakteru naruszenia.

Jeżeli zachowanie funkcjonariuszy wykraczałoby poza zwykłe zaniedbanie i mogło polegać na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków na szkodę interesu prywatnego albo publicznego, w grę może wchodzić zawiadomienie do prokuratury. Nie każda nieuprzejmość policjanta jest jednak przestępstwem. Dlatego w piśmie trzeba oddzielić zarzuty dyscyplinarne od ewentualnych zarzutów karnych.

FAQ

Źródła

• art. 63 Konstytucji RP;
• art. 227, art. 237, art. 238 i art. 239 Kodeksu postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691, tekst aktu;
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków;
• art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 636, tekst aktu;
• art. 190 Kodeksu karnego, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383, tekst aktu;
• art. 304, art. 305 i art. 306 Kodeksu postępowania karnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 490, tekst aktu;
• Informacje Komendy Głównej Policji o skargach i wnioskach, Policja.pl.