Nieodprowadzanie podatku od nielegalnego zarobku

Stan prawny uwzględniony w aktualizacji: 24 czerwca 2026 r.

Donos do urzędu skarbowego - czy można zgłosić sprawę anonimowo?

Informację o możliwym ukrywaniu dochodów można przekazać właściwemu urzędowi skarbowemu lub Krajowej Administracji Skarbowej. Może to być zgłoszenie podpisane albo anonimowe. Jeżeli zgłoszenie jest anonimowe, urząd co do zasady nie ma danych autora i nie będzie prowadził z nim korespondencji. Oznacza to również, że zgłaszający nie otrzyma informacji, czy wszczęto czynności sprawdzające, kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową albo postępowanie karne skarbowe.

W praktyce skuteczność zgłoszenia zależy nie od ostrego języka, ale od konkretów. Warto podać: imię i nazwisko albo inne dane pozwalające zidentyfikować osobę, przybliżone okresy sprzedaży, źródło przychodów, nazwy platform, numery rachunków, nicki, ogłoszenia, linki, zrzuty ekranu pochodzące z legalnego źródła oraz szacunkowe kwoty. Samo stwierdzenie, że ktoś „zarabia na czarno”, zwykle ma ograniczoną wartość.

Jeżeli sprawa dotyczy informacji przekazywanej fiskusowi, pomocne może być także omówienie, jak wygląda donos do US i jakie są praktyczne skutki anonimowego zawiadomienia.

Czy zarobek z gry internetowej trzeba opodatkować?

Jeżeli ktoś sprzedaje wirtualną walutę, przedmioty z gry, konta, usługi w grze albo inne dobra cyfrowe za realne pieniądze, urząd skarbowy może badać, czy powstał przychód podlegający opodatkowaniu. Przy jednorazowej, incydentalnej sprzedaży kwalifikacja może być inna niż przy stałym, zorganizowanym i nastawionym na zysk procederze. Przy miesięcznych wpływach rzędu kilku tysięcy złotych, powtarzanych przez dłuższy czas, ryzyko uznania sprawy za działalność zarobkową jest istotne.

Źródło przychodu zależy od okoliczności. Może chodzić o działalność gospodarczą, gdy sprzedaż ma cechy zorganizowania, ciągłości i zarobkowości, albo o inne źródła przychodów, gdy brak takich cech. W zależności od modelu działania mogą pojawić się również dodatkowe obowiązki ewidencyjne, deklaracyjne i dowodowe. Nie należy zakładać, że przychód jest „niewidoczny” tylko dlatego, że dotyczy gry internetowej albo platformy online.

Trzeba jednak zachować ważne rozróżnienie: ustawa o PIT nie obejmuje przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Nie oznacza to automatycznie, że każdy zarobek uzyskany przy naruszeniu regulaminu gry lub przy użyciu nielegalnego oprogramowania jest poza podatkiem. Jeżeli sama sprzedaż wirtualnych dóbr za pieniądze może być oceniona jako ekonomicznie i prawnie skuteczna transakcja, urząd może oczekiwać rozliczenia przychodu. Jeżeli natomiast przychód pochodzi bezpośrednio z czynu, który nie może być przedmiotem ważnej umowy, ocena może być odmienna i wymaga analizy konkretnego stanu faktycznego.

Uchylanie się od opodatkowania - art. 54 Kodeksu karnego skarbowego

W opisanej sytuacji podstawowym ryzykiem po stronie osoby uzyskującej przychody jest uchylanie się od opodatkowania. Zgodnie z art. 54 Kodeksu karnego skarbowego odpowiedzialność może ponosić podatnik, który nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania albo nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie.

W praktyce oznacza to, że urząd nie musi od razu wykazać faktycznego uszczuplenia podatku w ostatecznej wysokości. Dla odpowiedzialności karnoskarbowej istotne jest również samo narażenie podatku na uszczuplenie. Przy wieloletniej sprzedaży organ może analizować przelewy, historię rachunków, dane z platform, korespondencję, reklamy sprzedaży, przepływy pieniężne i majątek podatnika.

Podobne problemy pojawiają się przy sprawach o nieujawnione dochody, gdzie kluczowe jest ustalenie źródła pieniędzy, lat podatkowych i dowodów potwierdzających pochodzenie środków.

Jaka kara grozi w 2026 r.?

Konsekwencje zależą przede wszystkim od kwoty podatku narażonego na uszczuplenie, a nie wyłącznie od wysokości przychodów. Inaczej ocenia się przychód 6000 zł miesięcznie przy wysokich kosztach, a inaczej sprzedaż generującą niemal czysty dochód. Organ powinien ustalić przychody, koszty, źródło przychodów, właściwy sposób opodatkowania i okresy rozliczeniowe.

W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł. Przy grzywnie za przestępstwo skarbowe sąd ustala liczbę stawek dziennych oraz wysokość jednej stawki. Najniższa liczba stawek wynosi 10, a najwyższa 720. Jedna stawka dzienna w 2026 r. nie może być niższa niż 160,20 zł ani wyższa niż 64 080 zł. Teoretyczny zakres grzywny za przestępstwo skarbowe wynosi więc od 1602 zł do 46 137 600 zł, ale rzeczywista kara zależy od wagi czynu, kwoty uszczuplenia, dochodów sprawcy, jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości zarobkowych.

Zaległy podatek, odsetki i przedawnienie

Odpowiedzialność karnoskarbowa to tylko jedna część problemu. Jeżeli organ ustali nieopodatkowany przychód, podatnik może zostać zobowiązany do zapłaty zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę. Odsetki liczy się za okres zaległości według stawek właściwych dla danego czasu. W praktyce kwota końcowa może być znacznie wyższa niż sam podatek.

Co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dla przykładu PIT za 2021 r., płatny w 2022 r., co do zasady przedawnia się z końcem 2027 r. Termin ten może jednak zostać zawieszony albo przerwany, między innymi w sytuacjach przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Dlatego przy kilkuletnich dochodach trzeba policzyć każdy rok osobno.

Jeżeli osoba, która nie rozliczyła przychodów, chce sama naprawić sytuację, powinna rozważyć korektę rozliczeń, zapłatę podatku i odsetek oraz czynny żal. Wątek ten ma znaczenie zwłaszcza przy sprawach o nieopodatkowane dochody, gdy podatnik chce wyjaśnić pochodzenie środków zanim organ sam rozpocznie czynności.

Czy używanie nielegalnego oprogramowania zmienia ocenę podatkową?

Używanie nielegalnego oprogramowania, botów, skryptów lub narzędzi łamiących regulamin gry może tworzyć osobny problem prawny: cywilny, karny, autorskoprawny albo regulaminowy. Nie należy jednak mieszać tego automatycznie z podatkami. Urząd skarbowy będzie przede wszystkim badał, czy dana osoba uzyskała przychód, czy miała obowiązek go wykazać i czy nie naraziła podatku na uszczuplenie.

Jeżeli sposób uzyskania wirtualnych dóbr był bezprawny, może to zwiększać liczbę ryzyk, ale nie zawsze usuwa obowiązek podatkowy. Wątpliwości dotyczą zwłaszcza sytuacji, w których przychód wynika bezpośrednio z czynności, która nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Takie sprawy powinny być oceniane indywidualnie, bo granica między naruszeniem regulaminu, naruszeniem praw autorskich, oszustwem a zwykłą sprzedażą cyfrowego dobra może mieć znaczenie dla całej kwalifikacji.

Co powinien zawierać dobrze przygotowany donos?

Zgłoszenie powinno być rzeczowe i oparte na faktach. Najlepiej unikać ocen typu „złodziej”, „oszust” czy „przestępca”, jeżeli nie ma prawomocnego rozstrzygnięcia. Bezpieczniej napisać, że według posiadanych informacji dana osoba może uzyskiwać nieujawnione przychody ze sprzedaży wirtualnej waluty lub przedmiotów z gry i nie rozliczać ich podatkowo.

• wskaż osobę lub dane pozwalające ją zidentyfikować,
• opisz, na czym polega zarobek i od kiedy trwa,
• podaj przybliżone miesięczne albo roczne kwoty, jeżeli je znasz,
• wymień platformy, nicki, ogłoszenia, rachunki lub kanały sprzedaży,
• dołącz tylko takie materiały, które uzyskałeś legalnie,
• zaznacz, jeżeli nie masz pewności co do części informacji.

Świadome podanie nieprawdziwych informacji może narazić zgłaszającego na odpowiedzialność, zwłaszcza gdy zawiadomienie sugeruje popełnienie przestępstwa, a autor wie, że do niego nie doszło. Możliwe są również roszczenia cywilne o naruszenie dóbr osobistych, jeżeli zgłoszenie jest złośliwe, bezpodstawne i rozpowszechniane poza organami.

Czy zgłaszający może pozostać całkowicie bezpieczny?

Jeżeli zgłaszający jedynie przekazuje prawdziwe informacje, które posiada z legalnego źródła, zwykle nie ponosi odpowiedzialności za samo zawiadomienie organu. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy zgłoszenie zawiera świadome kłamstwa, pomówienia, groźby, materiały zdobyte bezprawnie albo gdy zgłaszający sam uczestniczył w procederze i próbuje przerzucić całą odpowiedzialność na inną osobę.

Warto też pamiętać, że anonimowość ma cenę dowodową. Organ może potraktować anonim jako sygnał, ale zgłoszenie podpisane, zawierające dokumenty i możliwość kontaktu z autorem, bywa łatwiejsze do zweryfikowania. Decyzja zależy od tego, czy ważniejsza jest ochrona tożsamości, czy zwiększenie wiarygodności zgłoszenia.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji można złożyć do urzędu skarbowego informację o możliwych nieujawnionych dochodach ze sprzedaży wirtualnej waluty lub przedmiotów z gry. Zgłoszenie może być anonimowe, ale powinno zawierać konkretne dane, okresy, kwoty i dowody pochodzące z legalnego źródła. Sam donos nie gwarantuje kontroli ani ukarania wskazanej osoby.

Po stronie osoby uzyskującej przychody ryzyko obejmuje zaległy podatek, odsetki oraz odpowiedzialność z art. 54 Kodeksu karnego skarbowego. Ostateczna kwalifikacja zależy od tego, czy przychód podlega PIT, z jakiego źródła pochodzi, jaka była skala sprzedaży i jaka kwota podatku została narażona na uszczuplenie.

FAQ

Czy donos do urzędu skarbowego może być anonimowy?

Tak, można przekazać urzędowi skarbowemu anonimową informację o możliwych nieujawnionych dochodach. Trzeba jednak liczyć się z tym, że anonimowe zgłoszenie może mieć mniejszą wartość dowodową, a zgłaszający nie otrzyma informacji o dalszym przebiegu sprawy.

Czy urząd skarbowy musi wszcząć kontrolę po donosie?

Nie. Donos jest informacją dla organu, a nie żądaniem wszczęcia kontroli. Urząd może wykorzystać go do analizy ryzyka, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, ale może też uznać, że zgłoszenie jest zbyt ogólne lub niewiarygodne.

Czy osoba zgłaszana dowie się, kto złożył zawiadomienie?

Przy anonimowym zgłoszeniu urząd nie zna danych autora. Przy zgłoszeniu podpisanym nie można z góry zagwarantować pełnej anonimowości w każdym wariancie sprawy, zwłaszcza gdy autor może później występować jako osoba posiadająca istotne informacje. W praktyce dane zgłaszającego nie są jednak przedmiotem informacji przekazywanej podatnikowi w zwykłym trybie.

Czy sprzedaż wirtualnej waluty z gry zawsze jest opodatkowana?

Nie da się tego przesądzić bez analizy konkretnego modelu działania. Jeżeli podatnik uzyskuje pieniądze ze sprzedaży w sposób powtarzalny i zarobkowy, przychód co do zasady powinien zostać rozliczony. Kwalifikacja może zależeć od skali, organizacji sprzedaży, kosztów, regulaminów platformy i tego, czy dana czynność może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Co grozi za nieujawnienie dochodu przed urzędem skarbowym?

Najczęściej wchodzi w grę obowiązek zapłaty zaległego podatku, odsetek za zwłokę oraz odpowiedzialność karna skarbowa. Przy art. 54 Kodeksu karnego skarbowego znaczenie ma przede wszystkim kwota podatku narażonego na uszczuplenie oraz to, czy czyn jest wykroczeniem skarbowym, przestępstwem skarbowym małej wartości czy poważniejszym przestępstwem.

Ile lat wstecz może sięgnąć urząd skarbowy?

Co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ten termin może jednak zostać zawieszony albo przerwany w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej, dlatego trzeba go liczyć dla konkretnego roku i konkretnej sprawy.

Czy sprawca może uniknąć kary przez czynny żal?

Czynny żal może chronić przed karą za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli sprawca spełni warunki z art. 16 Kodeksu karnego skarbowego, ujawni istotne okoliczności czynu i ureguluje należności. Zwykle nie będzie skuteczny, jeżeli organ miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o czynie albo rozpoczął czynności służbowe zmierzające do jego ujawnienia.

Czy wirtualna waluta z gry to to samo co waluta wirtualna w przepisach o kryptowalutach?

Nie należy automatycznie utożsamiać waluty lub przedmiotów z gry z walutą wirtualną w rozumieniu przepisów dotyczących kryptowalut. W praktyce podatkowej kluczowe jest to, czy doszło do uzyskania realnego przychodu w pieniądzu albo wartości pieniężnej i z jakiego źródła ten przychód należy rozliczyć.

Źródła

• Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy, w szczególności art. 16, art. 23, art. 53 i art. 54.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 2, art. 10 i art. 14.
• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w szczególności przepisy o zaległości podatkowej, odsetkach i przedawnieniu zobowiązań podatkowych.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.