Meldunek, miejsce zamieszkania i wymeldowanie w praktyce

Znaczenie meldunku a rozliczenia podatkowe

Rozliczenie podatku PIT odbywa się według faktycznego miejsca zamieszkania, a nie miejsca zameldowania. Meldunek nie ma znaczenia dla właściwości urzędu skarbowego, dlatego możliwe jest składanie deklaracji podatkowych w urzędzie odpowiadającym miejscu faktycznego pobytu i centrum życiowego.

Możliwość wymeldowania przez właściciela lokalu

Właściciele nieruchomości, w której dana osoba faktycznie już nie przebywa, mogą wystąpić o jej wymeldowanie. W takiej sytuacji osoba zameldowana nie ma decydującego wpływu na samo wszczęcie procedury, jeżeli spełniona jest podstawowa przesłanka, czyli trwałe opuszczenie lokalu.

Podstawa prawna wymeldowania

Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 roku (Dz. U. Nr 217, poz. 1427 z późn. zm.):

„Obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się.”

Ustawa przewiduje możliwość dokonania wymeldowania zarówno w formie papierowej w urzędzie gminy, jak i elektronicznej, a także poprzez jednoczesne zameldowanie w nowym miejscu pobytu.

Opuszczenie miejsca pobytu jako kluczowa przesłanka

W obecnym stanie prawnym podstawową przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 33 ust. 1 ustawy). Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że chodzi o faktyczne przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce. Sama deklarowana wola ewentualnego powrotu w nieokreślonej przyszłości nie wyklucza możliwości wymeldowania.

Jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o wymeldowanie jest fakt, że osoba faktycznie nie przebywa w lokalu, niezależnie od tego, czy utraciła prawo do korzystania z nieruchomości. Wymeldowanie opiera się więc na ustaniu pobytu, czyli faktycznym nieprzebywaniu w lokalu (por. wyr. WSA w Opolu z 24.10.2019 r., II SA/Op 301/19; wyr. WSA w Łodzi z 4.6.2019 r., III SA/Łd 242/19).

Trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu

Orzecznictwo podkreśla, że opuszczenie miejsca pobytu musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Obejmuje ono zarówno fizyczne opuszczenie lokalu, jak i zamiar zerwania więzi z tym miejscem. Ocena tej sytuacji dokonywana jest na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie wyłącznie na podstawie oświadczeń zainteresowanej osoby.