Jak uwolnić rodzinę od przemocy i alkoholizmu ojca, co można zrobić krok po kroku?

Zobowiązanie do leczenia odwykowego – jak wygląda procedura?

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 24 i art. 25 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, osoby, które w związku z nadużywaniem alkoholu powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny albo systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny, kieruje się na badanie przez biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu oraz wskazania rodzaju zakładu leczniczego.

Na takie badanie kieruje gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych właściwa ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby, której postępowanie dotyczy – z własnej inicjatywy lub na wniosek innej osoby.

Skoro Pani ojciec nadużywa alkoholu, jedynym sposobem, by spróbować zobowiązać go do leczenia odwykowego, jest złożenie wniosku do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zobowiązanie do leczenia. Na wniosek tej komisji sąd rejonowy może zobowiązać Pani ojca do poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego.

Jeśli chodzi o leczenie uzależnienia, wskazana wyżej procedura jest jedyną przewidzianą drogą postępowania.

Przemoc domowa – możliwe działania wobec sprawcy

Jeżeli natomiast chodzi o zachowanie Pani ojca wobec członków rodziny – które w mojej ocenie może wypełniać znamiona przestępstwa znęcania się – wskazuję, że na podstawie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej:

Jeżeli osoba stosująca przemoc domową, wspólnie zajmująca mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba doznająca tej przemocy może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, z późn. zm.) o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał ją do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

W mojej ocenie powyższe postępowanie jest skutecznym narzędziem do odizolowania rodziny od osoby stosującej przemoc domową.

Odpowiedzialność karna za znęcanie się nad rodziną

Ponadto, zgodnie z art. 207 Kodeksu karnego: Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą albo inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jeśli znęcanie się dotyczy osoby nieporadnej ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny, kara wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Co można zrobić – konkretne kroki

Mogą Państwo działać w następujący sposób:

1. Złożyć wniosek w gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zobowiązanie ojca do leczenia odwykowego.
2. Zgłosić przemoc domową lub przestępstwo znęcania się do organów ścigania – policji lub prokuratury.
3. Złożyć wniosek do sądu (po zgłoszeniu przemocy) o nakazanie ojcu opuszczenia mieszkania oraz zakazanie zbliżania się do osób, wobec których stosuje przemoc.

Tylko zdecydowane działanie może przerwać mechanizm przemocy domowej i zapewnić rodzinie bezpieczeństwo.

Gdzie szukać bezpłatnej pomocy i wsparcia?

Warto również pamiętać, że osoby doznające przemocy domowej mogą uzyskać bezpłatną pomoc w zakresie poradnictwa medycznego, psychologicznego, prawnego, socjalnego, zawodowego i rodzinnego. W tym celu należy zgłosić się do gminnego zespołu interdyscyplinarnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
2. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej - Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493
3. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296