Ile trzeba przepracować, aby otworzyć nowy okres zasiłkowy?

Od czego zależy nowy okres zasiłkowy?

Zasady liczenia okresu zasiłkowego reguluje ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z art. 8 tej ustawy zasiłek chorobowy przysługuje co do zasady nie dłużej niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży albo została spowodowana gruźlicą – nie dłużej niż przez 270 dni.

Kluczowe znaczenie ma jednak art. 9 ust. 1 i 2 ustawy. To z tych przepisów wynika, czy kolejne zwolnienie lekarskie wchodzi jeszcze do tego samego okresu zasiłkowego, czy otwiera nowy.

Kiedy liczy się jeden ciągły okres niezdolności do pracy?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy zasiłkowej do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Oznacza to, że jeśli ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy choćby na 1 dzień, kolejne L4 będzie wliczane do tego samego limitu 182 albo 270 dni.

Mało tego – przy braku przerwy nie ma znaczenia, że druga niezdolność została spowodowana inną jednostką chorobową. Jeżeli zwolnienia następują bezpośrednio po sobie, co do zasady tworzą jeden okres zasiłkowy.

Czy trzeba wrócić do pracy, aby dostać nowy zasiłek chorobowy?

W praktyce często mówi się o konieczności „przepracowania” określonej liczby dni. To uproszczenie. Ustawa nie wprowadza zasady, że trzeba przepracować np. 1 dzień, 30 dni czy 60 dni, aby uzyskać nowy okres zasiłkowy. Istotne jest coś innego: czy między jedną a drugą niezdolnością do pracy była przerwa i czy w tym czasie ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy.

Dlatego sama obecność w grafiku, urlop albo przerwa „na papierze” nie zawsze wystarczy. Jeżeli stan zdrowia w rzeczywistości nie pozwalał na wykonywanie pracy, ZUS może uznać, że nowy okres zasiłkowy nie powstał.

Warto też pamiętać, że po wyczerpaniu okresu zasiłkowego w wielu sytuacjach znaczenie ma świadczenie rehabilitacyjne po 182 dniach choroby, a nie kolejne automatyczne L4.

Ta sama choroba a przerwa do 60 dni

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy zasiłkowej do okresu zasiłkowego wlicza się także poprzednie okresy niezdolności do pracy spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni.

To oznacza, że przy tej samej chorobie nowy okres zasiłkowy otwiera się dopiero wtedy, gdy przerwa jest dłuższa niż 60 dni. Sama przerwa 1-dniowa, 10-dniowa czy 30-dniowa nie wystarczy.

Jeżeli więc ktoś wróci do pracy tylko na krótko, a następnie ponownie otrzyma L4 z powodu tej samej choroby przed upływem 61. dnia przerwy, wcześniejsze okresy choroby nadal będą się sumować.

Inna choroba a nowy okres zasiłkowy

Jeżeli kolejna niezdolność do pracy powstaje po przerwie i jest spowodowana inną chorobą, nowy okres zasiłkowy może rozpocząć się już po krótkiej przerwie – nawet jednodniowej. Wynika to z art. 9 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ponieważ przepis szczególny z art. 9 ust. 2 dotyczy tylko tej samej choroby.

Warunek pozostaje jednak ten sam: w tej przerwie ubezpieczony musi odzyskać zdolność do pracy. Jeżeli nie było realnego odzyskania zdolności do pracy, sama zmiana kodu choroby na zwolnieniu może nie wystarczyć.

Jak ocenić opisaną sytuację?

W przedstawionym stanie faktycznym zasadnicze znaczenie ma to, czy pomiędzy zwolnieniem dotyczącym choroby stawów a zwolnieniem związanym z chorobą onkologiczną była choćby 1-dniowa przerwa, w której odzyskała Pani zdolność do pracy.

Jeżeli między tymi zwolnieniami nie było żadnej przerwy, oba okresy co do zasady wchodzą do jednego okresu zasiłkowego – nawet jeśli przyczyny medyczne są różne. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, że druga choroba jest poważniejsza albo całkowicie inna.

Jeżeli natomiast była rzeczywista przerwa i powrót do zdolności do pracy, a kolejne L4 dotyczy innej choroby, nowy okres zasiłkowy mógł rozpocząć się od nowa.

Co po wyczerpaniu 182 lub 270 dni?

Jeżeli okres zasiłkowy został wyczerpany, a ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Podstawę stanowi art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż na 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 ustawy).

W niektórych sprawach pomocne bywa też porównanie zasad dotyczących zwrotu zasiłku chorobowego, zwłaszcza gdy ZUS uzna, że świadczenie zostało pobrane bez podstawy.

FAQ

Czy trzeba przepracować pełne 60 dni, żeby dostać nowy zasiłek chorobowy?

Nie. 60 dni ma znaczenie tylko wtedy, gdy kolejna niezdolność do pracy jest spowodowana tą samą chorobą. Wtedy przerwa musi przekroczyć 60 dni. Przy innej chorobie nowy okres może powstać wcześniej, jeżeli była choćby 1-dniowa przerwa i odzyskanie zdolności do pracy.

Czy jeden dzień powrotu do pracy wystarczy?

Może wystarczyć, ale tylko wtedy, gdy była to rzeczywista przerwa i faktyczne odzyskanie zdolności do pracy. Sam formalny wpis w dokumentach nie zawsze przesądza sprawę.

Czy inna choroba zawsze daje nowy okres zasiłkowy?

Nie zawsze. Jeżeli między zwolnieniami nie było żadnej przerwy, to nawet inna choroba zwykle wchodzi do tego samego okresu zasiłkowego na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Czy po 182 dniach można od razu dostać kolejne L4?

Samo wystawienie kolejnego L4 nie oznacza jeszcze prawa do dalszego zasiłku. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego często trzeba ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, chyba że powstał już nowy okres zasiłkowy.

Źródła

• Art. 6, art. 8, art. 9 i art. 18 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w zakresie relacji między niezdolnością do pracy a zatrudnieniem, jeżeli dana sprawa dotyczy pracownika.
• Praktyka orzecznicza ZUS i sądów w sprawach dotyczących ciągłości niezdolności do pracy oraz oceny, czy nastąpiło odzyskanie zdolności do pracy – każdorazowo zależna od dokumentacji medycznej i konkretnego stanu faktycznego.