Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Decyzja administracyjna o umorzeniu postępowania

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 07.03.2016

Organ prowadził postępowanie z urzędu, w trakcie postępowania zostało ono zawieszone z powodu art. 97.1 pkt 3) utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych (strona była w szpitalu nieprzytomna). W czasie zawieszenia postępowania strona zmarła. Ponieważ postępowanie dotyczy praw osobistych, dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe. Jak powinien się teraz zachować organ: czy od razu wydać decyzję umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 K.p.a., czy wydać postanowienie po podjęciu postępowania i następnie wydać decyzję o umorzeniu? Skoro decyzja o umorzeniu postępowania nie będzie mogła być doręczona stronie, czy prawidłowym będzie pozostawienie jej w aktach sprawy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pobyt strony (lub jej pełnomocnika) w szpitalu nie stanowi przyczyny utraty przez nią (lub jej pełnomocnika) zdolności do czynności prawnych. Według Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.): „Art. 30. § 1. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej”. Stosownie do Kodeksu cywilnego (K.c.):

 

Art. 12. Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie.”

 

Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności. A pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. Jednakże przez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność. Nie traci jej w razie unieważnienia małżeństwa.

 

Zawieszenie postępowania z urzędu z powołaniem się na art. 97 §1.3 było w mojej ocenie nieprawidłowe. Powstała sytuacja, w jakiej kontakt ze stroną stał się niemożliwy, wskutek utraty przez nią przytomności i związanym z tym pobytem w szpitalu. Ale nie oznacza to, że strona utraciła zdolność do czynności prawnych. Jeżeli nie została ubezwłasnowolniona, to nadal ją posiadała.

 

Gdyby strona odzyskała przytomność, nastąpiłoby bezproblemowe podjęcie postępowania z urzędu lub na wniosek strony. Gdyby strona następnie zmarła, postępowanie zostałoby umorzone (jako bezprzedmiotowe). Prawo do tego wynika z K.p.a.: „Art. 105. § 1. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

 

Śmierć osoby fizycznej (strony) oznacza, że znika dotychczasowy podmiot postępowania administracyjnego i sprawia, że postępowanie to nie może się dalej toczyć w takim kształcie, w jakim było prowadzone dotychczas (stosunek prawnoprocesowy zachodzący pomiędzy organem administracji a konkretnym podmiotem, którego prawa lub obowiązki miały podlegać konkretyzacji).

 

Zarówno postanowienie jak i decyzja jako akty zapadłe w toku postępowania mogą zostać skutecznie doręczone jedynie tym podmiotom, które działają w postępowaniu. W tym znaczeniu uprawnienie strony do doręczenia jej decyzji pozostaje w ścisłym związku z posiadaną przez tę stronę zdolnością administracyjnoprawną.

 

Jeżeli jedyna strona postępowania zmarła, niemożliwe jest zastosowanie przepisów o doręczeniach do pism procesowych kierowanych do tej strony. W takim przypadku czynność doręczenia aktu administracyjnego w oczywisty sposób nie może zostać skutecznie zrealizowana i wynika to z samej natury czynności.

 

W piśmiennictwie dotyczącym prawa administracyjnego procesowego oraz prawa cywilnego procesowego wskazuje się, że wszystkie czynności procesowe organu administracji (sądu) powinny odpowiadać trzem zasadniczym warunkom ich ważności, wynikającym z samej natury tych czynności: po pierwsze, muszą być dokonane przez organ administracyjny (sąd) w rozumieniu prawa procesowego, po drugie, muszą być dokonane przez organ (sąd) w formie przepisanej dla takiej czynności bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa procesowego, po trzecie wreszcie, muszą być podjęte wobec żyjących lub istniejących podmiotów procesowych (por. G. Łaszczyca: Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 41; J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska: „Postępowanie cywilne”, Warszawa 2003, s. 253).

 

W ocenie NSA postanowienie o podjęciu postępowania oraz decyzja administracyjna, w której organ orzeka o umorzeniu postępowania, jest w sposób ważny wydana także wtedy, gdy nie może zostać doręczona. Ważność postanowienia, decyzji w takim przypadku uzależniona jest od wykazania, że ze względu na śmierć jedynej strony postępowania brak jest podmiotu, względem którego taka czynność urzędowa mogłaby zostać podjęta. Skuteczność rozstrzygnięcia o podjęciu postępowania zawieszonego oraz umarzającego postępowanie zatem jest niezależna od tego, że akt ten nie podlega doręczeniu i jest niejako „składany” do akt sprawy.

 

Organ musi zakończyć postępowanie administracyjne, które zostało zatamowane i nie może się już toczyć (ani teraz, ani w przyszłości) z powodu nieusuwalnego braku podmiotowego (art. 105 § 1 K.p.a.).

 

Umorzenie postępowania powoduje, iż rozwiązaniu ulega stosunek proceduralnoprawny powstały między organem administracji publicznej a dotychczasową stroną postępowania. Jeżeli by przyjąć, że w obrocie prawnym może zaistnieć jedynie decyzja doręczona i zasada ta nie podlega wyłączeniu w sytuacji, gdy jedyna strona postępowania zmarła, konsekwentnie należałoby stwierdzić, że organ w przypadku śmierci strony pozbawiony byłby możliwości wydania, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Decyzja taka nie mogłaby zostać wydana (w znaczeniu doręczenia), albowiem stan „niedoręczalności” decyzji, wynikający z faktu dysponowania przez organ dowodem śmierci strony (aktem zgonu), miałby charakter nieprzemijalny (trwały).

 

Konsekwencją traktowania decyzji umarzającej postępowanie, jak zresztą każdego rozstrzygnięcia merytorycznego wydanego w ramach postępowania po śmierci strony, jako aktu nieistniejącego byłoby odebranie możliwości prawnego zamknięcia postępowania, które z przyczyn formalnych nie zostało ukończone. Stałoby to w oczywistej sprzeczności z charakterem instytucji umorzenia postępowania, którego istotą, jak się trafnie podkreśla w piśmiennictwie, jest „przerwanie (postępowania), uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu” (por. W. Chróścielewski: glosa do wyroku NSA z dnia 20 września 1999 r. sygn. akt II SAB/Ka 13/99, OSP 2000, nr 7-8, poz. 110, s. 365).

 

W sytuacji śmierci jedynej strony postępowania (przy braku następstwa procesowego) jest możliwe umorzenie postępowania.

 

Akt stanowiący o podjęciu postępowania oraz jego umorzeniu nie podlega doręczeniu i jest „składany” do akt sprawy. Uznać należy, że formalnie nie istnieje konieczność jego „doręczenia”.

 

W uzasadnieniu można wyjaśnić taki sposób postępowania. Ewentualnie wykazać to w odrębnym dokumencie (niezależnym od postanowienia oraz decyzji o umorzeniu).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem + 6 =

»Podobne materiały

Zwrot kosztów utrzymania nieruchomości od drugiego współwłaściciela

Jestem właścicielką nieruchomości w 3/4, a moja siostra w 1/4. Siostra nie mieszka w tym domu, ja go zajmuję wraz z rodziną. Czy mam prawo domagać się od siostry zwrotów kosztów utrzymania? Jeśli tak – w jakiej wysokości?

 

Czy mąż może zameldować obcych ludzi w naszym wspólnym domu?

Pracuję za granicą, mąż mieszka w naszym wspólnym domu. Jesteśmy w trakcie rozwodu. Mąż odgraża się, że zamelduje w domu jakichś obcych ludzi. Czy może tak zrobić i jak tego uniknąć?

 

Wynagrodzenie premiowe dla adwokata

ZUS wypłacał mi emeryturę, pomimo tego, że nadal pracowałam. W niedługim czasie zmieniło się prawo i zawieszono mi wypłatę emerytury, ponieważ nie zrezygnowałam z pracy. Jako że czułam się pokrzywdzona, wynajęłam adwokata i udzieliłam mu pełnomocnictwa. Adwokat reprezentował mnie w sądzie i sprawę w

 

Wyłączenie małżonki od dziedziczenia

Proszę o poradę dotyczącą wyłączenia małżonki od dziedziczenia. Mój kuzyn ożenił się w 2002 r. Cztery lata później odeszła od niego żona. Kuzyn sporządził testament, w którym zapisał mi swój majątek, zaś żonę wydziedziczył za niedopełnianie obowiązków rodzinnych i małżeńskich. Ten testamen

 

Czy spółka wodna dysponuje rowem na mojej posesji?

Przy pomiarach geodezyjnych mojej działki okazało się, że rów melioracyjny, który jest przed nią, a znajduje się przy drodze, należy do mnie, czyli jest na mojej ziemi. Postanowiłem go więc orurować i przysypać ziemią, żeby nie przeszkadzał. A tymczasem przed tygodniem otrzymałem z urzędu gminy naka

 

Odpis skargi kasacyjnej

Bardzo proszę o wyjaśnienie problemu zaistniałego w związku z postępowaniem administracyjnym. W postępowaniu przed WSA brał udział profesjonalny pełnomocnik strony przeciwnej. Czy odpis skargi kasacyjnej należy przesłać bezpośrednio temu pełnomocnikowi?  

 

Likwidacja stanowiska wicedyrektora szkoły

Jestem dyrektorem liceum. W tym roku w szkole będzie 9 klas i w związku z tym organ prowadzący chce zlikwidować stanowisko wicedyrektora, powołując się na przepis rozporządzenia MEN w sprawie ramowych statutów. Czy mogę w piśmie powołać się na ich dobrą wolę w tym względzie? Organ prowadzący uznaje,

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »