Mamy 6882 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

Opieka nad rodzicem a spadek

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 17.05.2017

W jaki sposób mam odzyskać z masy spadkowej ekwiwalent za opiekę nad rodzicami? Spadkodawczyni (mama) zmarła pół roku temu. Obecnie w sądzie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku przeze mnie, mojego brata i siostrę. Od kilkunastu lat faktyczną opiekę nad rodzicami sprawowałem ja, ponosząc z tego tytułu koszty (wyjazdy do lekarzy, opłaty itp.). Ponieważ moje rodzeństwo nigdy nie poczuwało się do jakichkolwiek obowiązków względem rodziców (oprócz sporadycznych rozmów telefonicznych), chciałbym wiedzieć, czy istnieje możliwość pokrycia kosztów związanych z faktyczną opieką nad rodzicami (mam na to świadków) z przyszłej masy spadkowej. W jaki sposób to zrobić i na jakim etapie postępowania sądowego?

Iryna Kowalczuk

W postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd jedynie stwierdza, kto jest spadkobiercą i w jakim udziale. Wielkość udziału wynika wprost z ustawy (z Kodeksu cywilnego), oczywiście o ile zmarły nie pozostawił testamentu, w którym zmieniłby ustawowe zasady dziedziczenia. Przy czym należy pamiętać, iż sąd nie ma żadnego władztwa do modyfikowania udziałów spadkowych wynikających z ustawy, zatem Pana ewentualne żądanie o ustalenie większego udziału spadkowego niż to wynika z ustawy zostałoby oddalone jako niedopuszczalne.

 

Z powyższych względów w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku nie ma również sensu podnosić jakichkolwiek roszczeń z tytułu sprawowania osobistej opieki nad spadkodawcą.

 

W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż na roszczenia z tytułu sprawowania osobistej opieki nad zmarłym rodzicem nie ma miejsca także w postępowaniu o dział spadku. Zgodnie bowiem z art. 686 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

 

W uchwale z dnia 7 sierpnia 1975 r. (sygn. akt III CZP 60/75) Sąd Najwyższy orzekł, iż: „Nie należy do postępowania działowego dochodzenie pomiędzy współspadkobiercami innych roszczeń niż przewidziane w art. 686 K.p.c., a w szczególności roszczeń jednych spadkobierców przeciwko pozostałym spadkobiercom z tytułu zwrotu części kosztów poniesionych na leczenie i utrzymanie spadkodawcy oraz roztoczenie nad nim pieczy”. Przyjmuje się, iż teza ta jest nadal aktualna. Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu nie wykluczył możliwość domagania się od rodzeństwa zwrotu poniesionych ze swojego majątku wydatków na leczenie i utrzymanie spadkodawcy, a także wynagrodzenia za sprawowanie faktycznej opieki.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Tym samym roszczeń z tytułu sprawowania osobistej opieki nad zmarłą mamą może Pan dochodzić od swojego rodzeństwa, ale w odrębnym postępowaniu (wnosząc po prostu pozew o zapłatę). Obowiązek alimentacyjny, który polega nie tylko na świadczeniach finansowych, ale również wykonywaniu pieczy, obciąża wszystkie dzieci w takim samym stopniu.

 

Podsumowując, może Pan dochodzić od rodzeństwa roszczeń z tytułu sprawowania faktycznej opieki nad rodzicem, ale w osobnym postępowaniu – wnosząc do sądu pozew o zapłatę. Podstawę prawną Pana pozwu będzie stanowić art. 140 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi:

 

„§ 1. Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

§ 2. Roszczenie przewidziane w paragrafie poprzedzającym przedawnia się z upływem lat trzech”.

 

Niemniej z ostrożności w razie wszczęcia postępowania o dział spadku przed skierowaniem pozwu o zapłatę proszę spróbować zgłosić przedmiotowe roszczenia w tym postępowaniu o dział spadku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V + dwa =

Indywidualne Porady Prawne specjalistów

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło do naszego prawnika specjalisty.

»Podobne materiały

Wydziedziczenie jednego ze spadkobierców przez drugiego

Czy jeden ze spadkobierców może wydziedziczyć drugiego, który nigdy nie interesował się ani nie zajmował się zmarłym? Brat wyjechał bowiem 30 lat temu do Kanady i nawet nie przyjechał na pogrzeb taty, a teraz liczy na połowę jego domu.

Co zrobić, aby cały spadek po dziadku przypadł babci?

Toczy się postępowanie spadkowe po zmarłym dziadku. Co należy zrobić, aby cały spadek przypadł babci?

Śmierć ojczyma a prawa do spadku

Dziadek, czyli ojczym mojej matki, zmarł w 1990 r., nie pozostawiając spadku. Po jego śmierci babcia mieszkała w ich domu. Kilka miesięcy temu zmarła. Jakie prawo do działki i domu ma moja mama, skoro jej ojczym miała czworo dzieci z poprzedniego małżeństwa? Za jego życia toczył się proces o podział majątku po zmarłej żonie (między niego i dzieci), w którego wyniku każde z czworga rodzeństwa otrzymało część ziemi.
wizytówka Szukamy prawników »