Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wymogi formalne odrzucenia spadku za granicą

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 05.08.2016

Zamierzam odrzucić spadek w formie aktu notarialnego. Problem w tym, że mieszkam za granicą. Czy mogę podpisać odrzucenie spadku przed notariuszem brytyjskim? Akt notarialny byłby zaopatrzony w klauzulę apostille. Wcześniej przygotowałby go polski notariusz, tak żeby spełniał wymogi prawa polskiego, następnie przetłumaczyłby go tłumacz przysięgły. Wiem, że można tego dokonać w polskim konsulacie, ale ze względu na niepełnosprawność mojego dziecka podróż do konsulatu jest niemożliwa.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Konwencja znosząca wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzona w Hadze dnia 5 października 1961 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 112, poz. 938) weszła w życie w Polsce 14 sierpnia 2004 r. Również Wielka Brytania jest stroną tej Konwencji od 9 marca 1999 r.

 

Zgodnie z treścią art. 1018 § 3 Kodeksu cywilnego (K.c.) oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym.

 

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt. I CSK 228/2006 (LexPolonica nr 1322890), złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem wymaga formy aktu notarialnego.

 

Z kolei art. 640 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) wskazuje, iż oświadczenie o przyjęciu spadku lub o odrzuceniu spadku może być złożone przed notariuszem lub w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. Notariusz lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie, wraz z załącznikami, do sądu spadku. Zgodnie z § 2 tego artykułu oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.

 

W myśl art. 641 § 1 K.p.c. oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać:

 

  1. imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania,
  2. tytuł powołania do spadku,
  3. treść złożonego oświadczenia.

 

Przy oświadczeniu należy złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy albo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone (641 § 3 K.p.c.).

 

Oświadczenie o odrzuceniu spadku (czy o jego przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza) złożone przed zagranicznym notariuszem i zaopatrzone w klauzulę apostille lub zalegalizowane będzie wywierało skutki prawne w Polsce, o ile to oświadczenie w swojej treści jest zgodne z polskimi przepisami.

 

Warto zwrócić uwagę na uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt. I CSK 228/2006 (LexPolonica nr 1322890):

 

„(…) Pewne wątpliwości może natomiast rodzić kwestia, w jakiej formie ma zostać złożone oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem. Kodeks cywilny w art. 1018 § 3 zdanie pierwsze nie określa bliżej tego sposobu złożenia oświadczenia przez spadkobiercę, niezbędne jest zatem sięgnięcie do przepisów Prawa o notariacie.

Z wyliczenia zawartego w art. 79 w zw. z art. 92 Prawa o notariacie wynika, że oświadczenie woli przed notariuszem może zostać złożone jedynie ustnie (por. zwłaszcza art. 92 § 1 pkt 5 Pr.not.). W obowiązującym stanie prawnym nie sposób przyjąć, że oświadczenie woli składane przed notariuszem może przybrać inną formę niż forma aktu notarialnego. Trafnie wskazał sąd odwoławczy, że złożenie oświadczenia »przed notariuszem« oznacza złożenie oświadczenia woli w jego obecności, nie może zaś budzić wątpliwości, iż oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest oświadczeniem woli spadkobiercy.

(…) Oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przed notariuszem (art. 1018 § 1 zdanie pierwsze K.c.) oznacza konieczność złożenia takiego oświadczenia w formie aktu notarialnego (art. 79 Pr.not.). Konsekwentnie należy przyjąć, że możliwość złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym dotyczy jedynie złożenia takiego oświadczenia przed sądem (…)”.

 

Jeżeli Pana oświadczenie można uznać za oświadczenie o odrzuceniu spadku z podpisem urzędowo poświadczonym, to należy je dodatkowo złożyć w sądzie.

 

„(…) Mieszkający na stałe w UK, nie posiadający w (…) Polsce ani miejsca zamieszkania, ani pobytu nie może skutecznie złożyć oświadczenia spadkowego w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie (art. 640 § 1 k.p.c.). Aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują, by osoba nie zamieszkująca i nie mająca miejsca pobytu w (...) mogła złożyć oświadczenie spadkowe przed sądem (innym niż sąd spadku w toku sprawy spadkowej).

 

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, oświadczenie o odrzuceniu spadku (czy o jego przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza) złożone przed zagranicznym notariuszem z zachowaniem formy właściwej dla tego oświadczenia w myśl przepisów miejsca jego złożenia i zaopatrzone w klauzulę apostille (jeżeli zostało złożone w państwie stronie Konwencji) lub zalegalizowane (jeżeli zostało złożone w państwie, które nie jest stroną Konwencji) będzie wywierało skutki prawne w (...), o ile to oświadczenie w swojej treści jest zgodne z polskimi przepisami. Innymi słowy, oświadczenie winno odpowiadać formie przewidzianej dla miejsca jego złożenia oraz zawierać treść przewidzianą przez prawo właściwe dla spadkodawcy a zatem prawo (...).

 

(…) art. 1138 K.p.c. zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi pod względem ich mocy dowodowej, co do zasady nie wymagając ich legalizacji. Według doktryny, zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie. (…)”

 

Oczywiście ma to zastosowanie do kwestii dowodów – o czym napisałam wcześniej – dokumentu poświadczonego urzędowo – złożonego w sądzie w Polsce.

 

Najbezpieczniej byłoby odrzucić spadek przed konsulem, aby uniknąć zbędnych postępowań w sądzie w Polsce. Ale dokument notarialny, zawierający wszelkie wymagane prawem polskim elementy jest równoznaczny z aktem notarialnym sporządzonym w Polsce.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X - II =

»Podobne materiały

Podział majątku po latach i surogacja

Wzięliśmy rozwód 10 lat temu. W trakcie wspólnoty majątkowej kupiliśmy mieszkanie własnościowe za pieniądze z darowizny, którą otrzymałem od rodziców. W księdze wieczystej eksżona figuruje jako współwłaściciel. Jeszcze w trakcie rozwodu eksżona wyprowadziła się i wymeldowała, zostawiając mnie z

 

Alimenty z tzw. trzynastki

Była partnerka mojego męża ma zasądzone alimenty na ich wspólne dziecko w wysokości 27%, nie mniej niż 600 zł miesięcznie. Mąż pracuje jako wojskowy i otrzymuje tzw. 13. pensję. Była partnerka domaga się również z trzynastki alimentów, lecz mi wydaje się, że trzynastka nie stanowi wynagrodzenia, lec

 

Zaległości czynszowe głównego najemcy a odpowiedzialność osób zameldowanych

Moja siostra (32 lata) była zameldowana w lokalu, w którym tak naprawdę nie mieszkała. Najemcą mieszkania jest nasz ojciec. Ponieważ tata nie regulował należności za mieszkanie, powstały zaległości czynszowe w kwocie ok. 19 tys. zł. Sąd wydał decyzję o eksmisji. Czy w związku z tym, że siostra była

 

Odwołanie od sprawy spadkowej

Dziadek w 1990 r. spisał u notariusza testament, ustanawiając jedynego spadkobiercę – moją mamę. W 1997 r. odbyła się sprawa spadkowa, po śmierci dziadka. Sąd w postanowieniu stwierdził, że spadek otrzymuje w całości siostra mojej mamy (mimo że testament wskazywał mamę). Nikt nie podważał wyro

 

Przerejestrowanie samochodu po zmarłym

Jakich czynności dokonać, by móc przerejestrować samochód na jedną osobę po zmarłej siostrze? Dziedziczą 3 osoby po 1/3 udziału. Mamy już notarialny akt dziedziczenia. Czy robi się to w formie darowizny albo zbycia spadku? Jakie to rodzi zobowiązania?

 

Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami

Otrzymałem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na jeden rok. Czy będę musiał ponownie zdawać egzamin? Co zrobić, aby przywrócono mi uprawnienie do kierowania pojazdami?

 

Wymeldowanie przez urząd miasta z powodu pobytu za granicą

Od przeszło 25 lat jestem właścicielką mieszkania spółdzielczego, regularnie wnoszę wszystkie opłaty do spółdzielni, mieszkanie jest ubezpieczone, a jakiś czas temu wynajęłam je na dwa lata, do czego skłoniły mnie problemy rodzinne. Oczywiście jestem tam od wielu lat zameldowana, ale przebywam za gr

 

Czy rozliczeniu rocznym trzeba uwzględnić spadek?

W ubiegłym roku uzyskałem, na podstawie notarialnego aktu dziedziczenia, spadek po zmarłej matce. Fakt uzyskania spadku zgłosiłem niezwłocznie do odpowiedniego urzędu skarbowego (druk SD-Z2). Decyzją naczelnika ww. urzędu zostałem zwolniony od płacenia podatku spadkowego. W styczniu ub. roku uzyskał

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »