Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zlikwidowanie służebności przejazdu

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 10.01.2018

Sprawa dotyczy zlikwidowania służebności przejazdu. Przez działkę teściowej, na której stoi jej dom, przejeżdżają sąsiedzi do swojej posesji (tak było od zawsze). Niedawno sąsiedzi zaczęli się interesować, jak prawnie załatwić przejazd przez jej działkę, bo nie chciała im niczego podpisać. Okazało się jednak, że w starej księdze wieczystej jest zapis o prawie przechodu i przejazdu przez działkę teściowej i sąsiedzi wczoraj wpisali tę służebność do aktualnej księgi wieczystej. Czy jest możliwość anulowania - zlikwidowania takiej służebności? Oni teraz rzeczywiście nie mają żadnego innego wjazdu na swoją działkę, oprócz tego przez działkę teściowej, ale jest możliwość wykonania przejazdu w innym miejscu, gdzie ich posesja graniczy z drugiej strony z drogą gminną. Ze zwykłego skąpstwa nigdy takiego rozwiązania nie brali pod uwagę. Te ich przejazdy są dla nas uciążliwe, tym bardziej że mamy małe dzieci, a już kiedyś potrącili naszego psa. Poza tym działka teściowej jest trzy razy mniejsza od ich działki. Czy jest szansa na zlikwidowanie tej służebności przejazdu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zlikwidowanie służebności przejazdu

Ustanie służebności następuje:

 

  1. wskutek jej niewykonywania przez 10 lat (art. 293 Kodeksu cywilnego). W przypadku służebności czynnej będzie to oznaczać brak korzystania z nieruchomości sąsiedniej. W literaturze panuje spór, czy w ten sposób może wygasnąć służebność drogi koniecznej. Zgodnie z dominującym poglądem, służebność drogi koniecznej utrzymuje się tak długo, jak istnieją przesłanki jej ustanowienia, gdyż zastosowanie art. 293 Kodeksu cywilnego byłoby sprzeczne z istotą tego rodzaju służebności. Należy jednak wskazać, iż niewykonywanie przez 10 lat służebności drogi koniecznej najczęściej świadczyć będzie o tym, że utraciła ona dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie. W konsekwencji właściciel nieruchomości obciążonej może wówczas wystąpić o zniesienie takiej służebności na podstawie art. 295 Kodeksu cywilnego.
  2. wskutek zniesienia służebności na żądanie właściciela nieruchomości obciążonej:
    • za wynagrodzeniem, jeśli służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Zmiana stosunków musi mieć charakter obiektywny i to ona właśnie ma spowodować szczególną uciążliwość służebności (art. 294 K.c.). Uważa się, że przepis ten nie dotyczy służebności drogi koniecznej (S. Rudnicki „Prawo...” s. 844),
    • bez wynagrodzenia, jeśli służebność utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie – art. 295 K.c. (np. gdy nieruchomość władnąca uzyskała dogodny dostęp do drogi publicznej);
  3. wskutek zniesienia służebności w uchwale rady gminy o scaleniu lub podziale nieruchomości, jeśli służebność ustanowiona na nieruchomościach objętych scaleniem lub podziałem stała się zbędna do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomości (art. 105 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami; j.t. Dz. U. 2004 r. Nr 261, poz. 2603). W praktyce będą to sytuacje podobne do objętych treścią art. 294 i 295 K.c.;
  4. konfuzji, tzn. połączenia w jednej osobie własności nieruchomości władnącej i nieruchomości obciążonej;
  5. działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (czyli nabycia nieruchomości obciążonej w zaufaniu do treści księgi wieczystej, w której nie została wpisana obciążająca nieruchomość służebność;
  6. upływu terminu, na jaki została ustanowiona.
    Ponadto, jeżeli służebność jest służebnością osobistą, ustaje ona także w razie:
  7. śmierci uprawnionego;
  8. przejścia własności nieruchomości władnącej na inną osobę niż uprawniony.

 

Z powyższych uwag wynika, że ustanie służebności jest pojęciem najszerszym i obejmuje każdy przypadek, kiedy służebność przestaje z jakiegokolwiek powodu istnieć. Pojęcia wygaśnięcia i zniesienia służebności odnoszą się natomiast do określonych przyczyn ustania służebności.

 

Pojęcie wygaśnięcia zarezerwowane jest dla ustania służebności:

 

  • na skutek jej niewykonywania przez lat 10,
  • na skutek tzw. konfuzji,
  • działania zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (na skutek zrzeczenia się służebności przez uprawnionego,
  • w przypadku służebności osobistych, wygaśnięcie powoduje też śmierć uprawnionego.

 

Pojęcie wygaśnięcia odnosi się więc do sytuacji, kiedy ustanie następuje w wyniku sprecyzowanych w ustawie okoliczności, bez konieczności wydania orzeczenia sądu czy podejmowania jakiejś innej czynności. Zajście którejś z podanych okoliczności powoduje więc zawsze koniec istnienia danej służebności, a jeżeli dojdzie do procesu sądowego, wydany w nim wyrok jedynie stwierdzi ten stan rzeczy (będzie tzw. wyrokiem deklaratywnym).

 

Pojęcie zniesienia dotyczy natomiast sytuacji, kiedy służebność nie jest już konieczna dla prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Chodzi tu więc w pierwszym rzędzie o powołane wyżej przypadki, gdy służebność stała się szczególnie uciążliwa wskutek zmiany stosunków lub utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie. Zniesienie wymaga wówczas inicjatywy właściciela nieruchomości obciążonej, który może wystąpić z odpowiednim żądaniem do właściciela nieruchomości władnącej i dopiero zgoda tego ostatniego na ustanie służebności (wyrażona w jednostronnym oświadczeniu woli o zrzeczeniu się służebności lub w umowie z właścicielem nieruchomości obciążonej, co ma miejsce zwłaszcza gdy zniesienie następuje za wynagrodzeniem) lub wyrok sądu sprawiają, że służebność ustaje. Orzeczenia sądowe są wtedy konstytutywne.

 

Nieco inaczej jest tylko w sytuacji opisanej wyżej w pkt 3, tzn. zniesieniu służebności w uchwale rady gminy o scaleniu i podziale, gdyż nie jest wtedy wymagany jakikolwiek wniosek właścicieli nieruchomości obciążonych, analogiczna jest jednak przyczyna zniesienia, którą jest zbędność służebności do korzystania z nieruchomości władnących, jak również i to, że służebność nie ustaje z tego powodu automatycznie, tylko konieczne jest podjęcie przez radę gminy odpowiedniej uchwały.

 

Wydaje się, że bliskie pojęciu zniesienia jest też zwolnienie nieruchomości od służebności, o którym mowa w art. 290 § 1 i § 2 K.c.

 

Sprawy o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności, jej wygaśnięcie i zniesienie należą zawsze do postępowania procesowego, także gdy dotyczą służebności drogi koniecznej.

 

Jak Pan widzi, są podstawy do zniesienia służebności.

 

Jeśli nieruchomość ma inny dostęp do drogi publicznej i jest możliwość wykonania zjazdu z tej drogi publicznej – sąd powinien tę służebność znieść. Oczywiście zawsze będzie to wymagało procesu sądowego, ale bez tego nic Państwo nie wskórają.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus cztery =

»Podobne materiały

Ustanowienie drogi koniecznej na gruncie PKP

Skrajem pasa terenu stanowiącego własność PKP przebiega utwardzona droga gruntowa, wykazywana nawet na aktualnych mapach topograficznych. Drogą tą dojeżdżają do swoich pól rolnicy, nieposiadający żadnego innego dojazdu. Jednakże ani w katastrze, ani w księgach wieczystych ta droga nie jest wykazana

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »