Zwolnienia od różnych lekarzy a 182 dni zasiłku chorobowego

Czy L4 od dwóch lekarzy wpływa na limit 182 dni?

Nie. Sam fakt, że pierwsze zwolnienie wystawił neurolog, a kolejne inny lekarz, nie ma decydującego znaczenia dla długości okresu zasiłkowego. ZUS i płatnik zasiłku patrzą przede wszystkim na daty zwolnień, ciągłość niezdolności do pracy oraz przerwy między nimi. Jeżeli zwolnienia następują jedno po drugim, bez dnia przerwy, to wszystkie okresy niezdolności wlicza się do jednego okresu zasiłkowego.

W praktyce oznacza to, że pacjent może mieć L4 od kilku lekarzy, z różnymi rozpoznaniami medycznymi, a mimo to limit 182 dni będzie liczony łącznie. Lekarz wystawiający zwolnienie nie decyduje więc o „nowym” okresie zasiłkowym. Decydują przepisy ustawy zasiłkowej oraz konkretna historia absencji chorobowej.

Znaczenie ma natomiast to, czy między zwolnieniami wystąpiła rzeczywista przerwa i jak długo trwała. Więcej praktycznych problemów na tym tle omawia artykuł o tym, jak traktować krótkie przerwy w L4.

Jak obecnie liczy się 182-dniowy okres zasiłkowy?

Zasadą jest, że zasiłek chorobowy przysługuje nie dłużej niż przez 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą albo przypada w trakcie ciąży, okres ten wynosi 270 dni. Do tego limitu wlicza się także okresy niezdolności, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy.

Do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Jeżeli jedno zwolnienie kończy się w niedzielę, a kolejne zaczyna się w poniedziałek, nie ma dnia przerwy i okres biegnie dalej. Tak samo będzie wtedy, gdy zmieni się lekarz wystawiający L4 albo zmieni się rozpoznanie medyczne.

Aktualnie do okresu zasiłkowego wlicza się również poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem kolejnej niezdolności nie przekraczała 60 dni. Co ważne, w typowej sytuacji nie bada się już tak jak dawniej, czy po przerwie choroba jest „ta sama”, czy „inna”. Krótka przerwa do 60 dni zasadniczo powoduje sumowanie okresów.

Istotny wyjątek dotyczy ciąży. Jeżeli po przerwie nie dłuższej niż 60 dni nowa niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży, wcześniejszych okresów sprzed tej przerwy nie wlicza się do nowego okresu zasiłkowego.

Czy jeden dzień urlopu na żądanie po 182 dniach choroby resetuje L4?

Nie należy zakładać, że jeden dzień urlopu na żądanie po 182 dniach choroby rozpocznie nowy okres zasiłkowy. Taka przerwa jest krótsza niż 60 dni, dlatego poprzednie okresy niezdolności do pracy co do zasady nadal będą doliczone do okresu zasiłkowego. Nie zmieni tego samo wystawienie kolejnego L4 przez innego lekarza.

To bardzo ważna różnica wobec starszych zasad, według których większe znaczenie miało to, czy po przerwie wystąpiła ta sama, czy inna choroba. Obecnie jednodniowa przerwa, nawet wykorzystana jako urlop na żądanie, zasadniczo nie „zeruje” 182 dni.

Trzeba też pamiętać, że po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni pracownik wracający do pracy podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarza medycyny pracy. W sprawach urlopu bezpośrednio po długiej chorobie praktyka może wymagać indywidualnej oceny, zwłaszcza gdy pracodawca kwestionuje rzeczywistą gotowość pracownika do powrotu.

Co zrobić po wykorzystaniu 182 dni chorobowego?

Jeżeli zbliża się koniec okresu zasiłkowego, trzeba ustalić, czy pracownik odzyskał zdolność do pracy, czy nadal jest niezdolny do pracy, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie tej zdolności. W tym drugim przypadku właściwym rozwiązaniem może być wniosek o świadczenie rehabilitacyjne.

Świadczenie rehabilitacyjne może zostać przyznane po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, jeżeli ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje ono na okres potrzebny do odzyskania zdolności do pracy, nie dłużej niż przez 12 miesięcy. W praktyce wniosek warto przygotować odpowiednio wcześniej, aby uniknąć przerwy w wypłacie świadczeń.

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę na urlopie na żądanie?

Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego. Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika. Ochrona ta dotyczy jednak zwykłego wypowiedzenia, a nie każdej możliwej formy zakończenia stosunku pracy.

Przy długotrwałej chorobie trzeba odróżnić wypowiedzenie od rozwiązania umowy bez wypowiedzenia bez winy pracownika na podstawie art. 53 Kodeksu pracy. Jeżeli pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy, taka możliwość może powstać po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 3 miesiące. Jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 6 miesięcy albo niezdolność do pracy wynika z wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, pracodawca może rozwiązać umowę dopiero po upływie łącznego okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące.

Nie oznacza to, że pracodawca zawsze musi rozwiązać umowę. Art. 53 Kodeksu pracy daje mu uprawnienie, a nie obowiązek. Pracodawca nie może skorzystać z tego trybu po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności, jeżeli pracownik jest zdolny do pracy i spełnia wymagania formalne, w tym ma aktualne orzeczenie lekarskie, gdy było wymagane.

FAQ

Czy zwolnienie od innego lekarza daje nowy okres zasiłkowy?

Nie. Zmiana lekarza nie ma samodzielnego znaczenia. Jeżeli niezdolność do pracy trwa bez przerwy albo przerwa między zwolnieniami nie przekracza 60 dni, okresy co do zasady będą liczone łącznie.

Czy inna choroba po krótkiej przerwie resetuje 182 dni?

Zasadniczo nie, jeżeli przerwa między okresami niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni. Po zmianach przepisów nie wystarczy sama inna jednostka chorobowa, aby rozpocząć nowy okres zasiłkowy po krótkiej przerwie.

Ile musi trwać przerwa, żeby zaczął się nowy okres zasiłkowy?

Co do zasady nowy okres zasiłkowy może rozpocząć się po przerwie dłuższej niż 60 dni. Jeżeli przerwa wynosi 60 dni albo mniej, poprzednie okresy niezdolności do pracy zasadniczo dolicza się do obecnego okresu zasiłkowego.

Czy po 182 dniach można dalej dostarczać L4?

Lekarz może wystawić zwolnienie, jeżeli pacjent jest niezdolny do pracy, ale samo L4 nie oznacza automatycznie prawa do zasiłku chorobowego po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. Po wykorzystaniu limitu trzeba sprawdzić możliwość świadczenia rehabilitacyjnego, renty albo powrotu do pracy.

Kiedy okres zasiłkowy wynosi 270 dni?

Limit 270 dni dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą albo przypadającej w trakcie ciąży. W pozostałych typowych przypadkach obowiązuje limit 182 dni.

Czy urlop na żądanie chroni przed zwolnieniem z pracy?

W czasie urlopu pracodawca co do zasady nie może złożyć zwykłego wypowiedzenia umowy o pracę. Trzeba jednak odróżnić to od rozwiązania umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 Kodeksu pracy, które może być dopuszczalne po wyczerpaniu ustawowych okresów ochronnych przy długotrwałej chorobie.

Czy po długim L4 trzeba robić badania kontrolne?

Tak, jeżeli niezdolność do pracy spowodowana chorobą trwała dłużej niż 30 dni, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim. Pracodawca nie może dopuścić go do pracy bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na dotychczasowym stanowisku.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji limit 182 dni nie zależy od tego, czy zwolnienia wystawiał jeden lekarz, czy kilku lekarzy różnych specjalności. Jeżeli L4 następowały po sobie bez przerwy, wszystkie dni wliczają się do jednego okresu zasiłkowego. Jednodniowy urlop na żądanie po wykorzystaniu 182 dni chorobowego nie jest bezpiecznym sposobem na rozpoczęcie nowego okresu zasiłkowego, ponieważ przerwa nie przekracza 60 dni.

Najbezpieczniej sprawdzić dokładne daty zwolnień, ewentualne przerwy, status ciąży lub gruźlicy, prawo do świadczenia rehabilitacyjnego oraz sytuację pracowniczą po wyczerpaniu zasiłku. Przy długiej chorobie znaczenie ma nie tylko ZUS, ale także ochrona trwałości zatrudnienia i obowiązki z Kodeksu pracy.

Źródła

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 8, art. 9, art. 12 i art. 18 - Internetowy System Aktów Prawnych.

2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 41, art. 53 i art. 229 - Internetowy System Aktów Prawnych.

3. Informacje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zasiłku chorobowym i świadczeniu rehabilitacyjnym - ZUS: prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania, ZUS: świadczenie rehabilitacyjne.