Zapomniane konto firmowe i wezwanie do zapłaty za opłaty bankowe

Czy bank może żądać opłat za zapomniane konto firmowe?

Samo to, że konto firmowe nie było używane, nie zawsze oznacza, że bank nie może naliczać żadnych opłat. Umowa rachunku bankowego jest odrębną umową zawartą z bankiem, a przy jednoosobowej działalności gospodarczej zobowiązania z takiej umowy obciążają osobę fizyczną prowadzącą działalność. Zamknięcie firmy w CEIDG nie powoduje więc automatycznego rozwiązania umowy rachunku bankowego.

Nie oznacza to jednak, że bank albo firma windykacyjna mogą ograniczyć się do samego wezwania do zapłaty. W razie sporu muszą wykazać, że rachunek nadal obowiązywał, że opłaty były przewidziane w umowie, regulaminie albo taryfie, że zmiany opłat zostały skutecznie wprowadzone oraz że zadłużenie zostało prawidłowo wyliczone.

W praktyce pierwszym krokiem powinno być pisemne zakwestionowanie długu oraz żądanie dokumentów. W piśmie warto domagać się kopii umowy rachunku, regulaminu, taryfy opłat i prowizji obowiązujących w poszczególnych okresach, historii rachunku, zestawienia naliczonych opłat, informacji o datach wymagalności oraz dowodu doręczenia zmian warunków umowy.

Umowa rachunku bankowego i zmiana opłat

Zgodnie z art. 52 ust. 2 Prawa bankowego umowa rachunku bankowego powinna określać między innymi wysokość prowizji i opłat za czynności związane z wykonywaniem umowy oraz przesłanki i tryb ich zmiany przez bank. Jeżeli rachunek przy zawieraniu umowy był reklamowany jako bezpłatny, trzeba ustalić, czy bezpłatność była bezwarunkowa, czasowa, zależna od aktywności na rachunku albo uzależniona od spełnienia innych warunków.

Bank mógł zmienić taryfę opłat, ale taka zmiana musi wynikać z umowy lub regulaminu i zostać zakomunikowana w sposób przewidziany dla danego stosunku prawnego. Jeżeli rachunek był rachunkiem płatniczym objętym ustawą o usługach płatniczych, znaczenie mogą mieć również zasady informowania o zmianach umowy ramowej. Przy rachunkach firmowych część ochronnych reguł może być jednak zmodyfikowana w umowie, dlatego nie da się ocenić sprawy bez dokumentów.

Jeżeli bank odsyła klienta wyłącznie na infolinię, a klient nie ma kodu weryfikacyjnego, warto złożyć reklamację pisemną, listem poleconym albo przez bankowość elektroniczną, jeśli dostęp nadal istnieje. W piśmie należy wskazać, że żądanie zapłaty jest kwestionowane co do zasady i wysokości do czasu przedstawienia pełnej dokumentacji.

Rozwiązanie nieużywanego rachunku po 2 latach

Bardzo ważny jest art. 60 Prawa bankowego. Przepis stanowi, że jeżeli umowa rachunku bankowego nie stanowi inaczej, ulega ona rozwiązaniu, gdy w ciągu 2 lat nie dokonano na rachunku żadnych obrotów, poza dopisywaniem odsetek, a stan środków pieniężnych na rachunku nie przekracza kwoty minimalnej określonej w umowie.

Oznacza to, że trzeba sprawdzić, czy w umowie albo regulaminie bank wyłączył lub zmodyfikował tę zasadę. Jeżeli nie było odmiennego postanowienia, a rachunek faktycznie pozostawał bez obrotów przez 2 lata i spełniał warunek salda, można argumentować, że umowa rozwiązała się z mocy prawa. W takim wariancie bank nie powinien naliczać opłat po dacie rozwiązania rachunku.

Nie wystarczy więc samo twierdzenie banku, że konto było aktywne w systemie. Dla oceny roszczenia znaczenie ma to, czy umowa mogła nadal obowiązywać w świetle art. 60 Prawa bankowego, jakie było saldo rachunku, czy występowały jakiekolwiek obroty i czy umowa przewidywała inne zasady rozwiązania rachunku.

Przedawnienie opłat za rachunek bankowy

Zgodnie z art. 731 Kodeksu cywilnego roszczenia wynikające ze stosunku rachunku bankowego przedawniają się z upływem 2 lat. Nie dotyczy to roszczeń o zwrot wkładów oszczędnościowych. Opłaty i prowizje za prowadzenie rachunku firmowego są typowym przykładem roszczeń wynikających ze stosunku rachunku bankowego, dlatego co do zasady obowiązuje tu termin 2-letni.

Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli taryfa przewidywała miesięczną opłatę za prowadzenie rachunku, każda miesięczna opłata może mieć własną datę wymagalności i własny termin przedawnienia. W aktualnym stanie prawnym trzeba dodatkowo pamiętać o art. 118 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym koniec terminu przedawnienia przypada zasadniczo na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata.

W sprawach starszych należy zwrócić uwagę na przepisy przejściowe i daty wymagalności poszczególnych opłat. Nie zmienia to najważniejszej zasady: opłaty naliczone wiele lat wcześniej bardzo często będą przedawnione, chyba że doszło do przerwania biegu przedawnienia, na przykład przez skuteczne wniesienie pozwu, wszczęcie mediacji albo uznanie długu.

Wezwanie z firmy windykacyjnej albo cesja długu

Jeżeli bank sprzedał wierzytelność firmie windykacyjnej albo funduszowi, nowy wierzyciel musi wykazać nie tylko istnienie i wysokość długu, ale także skuteczne nabycie wierzytelności. Samo pismo o przejęciu długu nie przesądza jeszcze, że żądanie jest zasadne.

W odpowiedzi do windykacji warto napisać, że nie uznaje się długu, kwestionuje się roszczenie co do zasady i wysokości oraz żąda się przedstawienia dokumentów: umowy rachunku, regulaminów, taryf, zestawienia naliczeń, dowodów wypowiedzenia albo rozwiązania umowy, dowodu skutecznego poinformowania o zmianach opłat oraz dokumentów potwierdzających przelew wierzytelności.

Trzeba uważać na propozycje ugody, rozłożenia na raty albo częściowej wpłaty. W określonych okolicznościach takie zachowanie może zostać potraktowane jako uznanie długu i utrudnić późniejszą obronę. Bezpieczniej najpierw uzyskać dokumenty i dopiero potem ocenić, czy jakakolwiek część roszczenia jest zasadna oraz nieprzedawniona.

Co zrobić krok po kroku?

1. Złóż reklamację do banku i zażądaj kompletu dokumentów oraz szczegółowego rozliczenia opłat.
2. Zakwestionuj roszczenie pisemnie wobec banku i firmy windykacyjnej, jeżeli nie przedstawiono podstawy prawnej i rachunkowej długu.
3. Sprawdź art. 60 Prawa bankowego w kontekście umowy: czy rachunek mógł rozwiązać się po 2 latach bez obrotów.
4. Policz przedawnienie osobno dla poszczególnych opłat, zwłaszcza gdy naliczano je miesięcznie.
5. Nie ignoruj pisma z sądu. Od nakazu zapłaty zwykle trzeba wnieść sprzeciw w terminie 2 tygodni od doręczenia.
6. Nie podpisuj ugody i nie wpłacaj części długu, dopóki nie wiesz, czy roszczenie istnieje, w jakiej wysokości i czy nie jest przedawnione.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe – w szczególności art. 52, art. 60 i art. 95.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – w szczególności art. 118, art. 120, art. 455 i art. 731.
• Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych – zasady informowania o usługach płatniczych i zmianach umowy ramowej.