Wysokość zasiłku chorobowego przy drugiej ciąży

Od czego zależy wysokość zasiłku przy drugiej ciąży?

Przy pracownicy zatrudnionej na umowę o pracę podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się zasadniczo z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Wynagrodzenie przyjmowane do podstawy pomniejsza się o część składek na ubezpieczenia społeczne finansowaną przez pracownika, czyli 13,71%.

Jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru. W praktyce najpierw, przez ustawowy okres 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a u pracownika po ukończeniu 50 lat przez 14 dni, pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy. Następnie świadczenie przechodzi w zasiłek chorobowy. Przy ciąży zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy powinny być liczone w wysokości 100% podstawy.

Najwięcej wątpliwości powstaje wtedy, gdy między pierwszym urlopem macierzyńskim lub rodzicielskim a kolejnym zwolnieniem w ciąży wystąpił urlop wypoczynkowy, powrót do pracy albo zmiana wynagrodzenia. Wtedy trzeba sprawdzić, czy działa zasada z art. 43 ustawy zasiłkowej, czy też podstawę należy ustalić od nowa. Spory o wpływ wynagrodzenia na zasiłek pojawiają się zwłaszcza wtedy, gdy krótko przed zwolnieniem w ciąży nastąpiła podwyżka albo zmiana wymiaru czasu pracy.

Art. 43 ustawy zasiłkowej i przerwa między świadczeniami

Kluczowe znaczenie ma obecnie art. 43 ustawy zasiłkowej. Zgodnie z tym przepisem podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków, tego samego albo innego rodzaju, nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.

To ważna zmiana w porównaniu ze starszymi poradami i stanem prawnym sprzed 2022 r., w którym przepis posługiwał się limitem 3 miesięcy kalendarzowych. Dziś nie można więc automatycznie zakładać, że po urlopie rodzicielskim i kilku tygodniach urlopu wypoczynkowego podstawa zasiłku pozostanie ta sama. Trzeba ustalić dokładne daty: ostatni dzień pobierania poprzedniego zasiłku, pierwszy dzień kolejnej niezdolności do pracy oraz to, czy przerwa objęła pełny miesiąc kalendarzowy.

Jeżeli warunek z art. 43 jest spełniony, podstawa zasiłku pozostaje co do zasady taka jak przy poprzednim świadczeniu. Jeżeli nie jest spełniony, pracodawca albo ZUS powinien obliczyć podstawę na nowo według zasad ogólnych. Podobny mechanizm wymiaru zasiłku ma znaczenie również przy przechodzeniu między zasiłkiem chorobowym a zasiłkiem macierzyńskim.

Zwolnienie lekarskie w trakcie urlopu czy po urlopie?

O terminie zwolnienia lekarskiego powinien decydować rzeczywisty stan zdrowia, a nie wyłącznie kalkulacja zasiłkowa. Jeżeli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy w czasie urlopu wypoczynkowego, zwolnienie może rozpocząć się w trakcie urlopu. Wtedy część urlopu niewykorzystana z powodu choroby nie przepada i powinna zostać udzielona w późniejszym terminie.

Jeżeli pracownica wykorzysta cały urlop wypoczynkowy i dopiero potem rozpocznie zwolnienie, urlop za ten okres będzie już zasadniczo wykorzystany. Z punktu widzenia zasiłku trzeba natomiast sprawdzić, czy taka data rozpoczęcia zwolnienia nie powoduje pełnego miesiąca kalendarzowego przerwy między świadczeniami. Jeżeli powoduje, podstawa może być liczona od nowa.

W sprawach podobnych do opisanej problemem nie jest sama druga ciąża po pierwszej, lecz kolejność i daty świadczeń: zasiłek macierzyński, urlop rodzicielski, urlop wypoczynkowy, ewentualny powrót do pracy oraz nowe zwolnienie lekarskie. Te daty powinny wynikać z dokumentacji kadrowo-płacowej.

Co z zaległym urlopem wypoczynkowym?

Niewykorzystany urlop wypoczynkowy nie przepada tylko dlatego, że pracownica zaszła w kolejną ciążę albo przebywa na zwolnieniu lekarskim, urlopie macierzyńskim czy rodzicielskim. Jeżeli choroba przypada w czasie już udzielonego urlopu, pracodawca powinien udzielić niewykorzystanej części urlopu w późniejszym terminie.

Co do zasady urlopu niewykorzystanego w terminie należy udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Przy długich usprawiedliwionych nieobecnościach, takich jak ciąża, urlop macierzyński i rodzicielski, termin faktycznego wykorzystania urlopu może przesunąć się do czasu powrotu pracownicy, ale nie oznacza to, że można zupełnie pominąć przedawnienie.

Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się zasadniczo z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. W przypadku zaległego urlopu bieg terminu trzeba oceniać z uwzględnieniem roku, za który urlop przysługuje, terminu jego udzielenia oraz przyczyn przesunięcia urlopu. Dlatego przy kilku następujących po sobie nieobecnościach warto poprosić pracodawcę o zestawienie urlopu według lat.

FAQ

Czy zasiłek chorobowy w ciąży zawsze wynosi 100%?

Tak, jeżeli niezdolność do pracy przypada w czasie ciąży i jest prawidłowo udokumentowana, świadczenie chorobowe przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru. Nie oznacza to jednak automatycznie 100% aktualnej pensji, ponieważ najpierw trzeba prawidłowo ustalić samą podstawę.

Czy przy drugiej ciąży podstawa będzie taka sama jak przy pierwszej?

Nie zawsze. Taka sama podstawa może pozostać wtedy, gdy między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Jeżeli przerwa była dłuższa, podstawę należy ocenić według zasad ogólnych.

Czy urlop wypoczynkowy między zasiłkami przerywa ciągłość?

Urlop wypoczynkowy nie jest okresem pobierania zasiłku. Może więc tworzyć przerwę między świadczeniami. Decydujące jest jednak to, czy ta przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy, czy objęła co najmniej taki miesiąc.

Czy niewykorzystany urlop po kolejnej ciąży przepada?

Sam fakt kolejnej ciąży, zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego nie powoduje utraty urlopu wypoczynkowego. Trzeba jednak pilnować przedawnienia roszczeń urlopowych i ustalić, z którego roku pochodzi zaległy urlop.

Jak będzie liczony zasiłek macierzyński po urodzeniu drugiego dziecka?

Po urodzeniu dziecka zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego wynosi co do zasady 100% podstawy wymiaru. Za urlop rodzicielski obowiązują inne zasady, w tym wariant 70% albo, po złożeniu odpowiedniego wniosku w terminie, 81,5% podstawy za określone okresy. Część urlopu rodzicielskiego zarezerwowana dla drugiego rodzica jest rozliczana odrębnie.

Źródła

• Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – w szczególności art. 36, art. 37, art. 43.
• Kodeks pracy – w szczególności art. 92, art. 166, art. 168, art. 291.
• Informacja ZUS o wysokości zasiłku chorobowego.
• Informacja ZUS o podstawie wymiaru zasiłku chorobowego dla pracowników.
• Informacja ZUS o wysokości zasiłku macierzyńskiego.