Emerytura wojskowa po 25 latach służby – ile wynosi i jak ją obliczyć?

Ile wynosi emerytura wojskowa po 25 latach służby?

Najkrótsza odpowiedź brzmi: najczęściej 66% albo 60% podstawy wymiaru, zależnie od właściwego sposobu obliczenia. W starszym mechanizmie emerytura wynosi 40% podstawy za 15 lat służby i rośnie o 2,6% za każdy dalszy rok, więc 25 lat daje 66%. W systemie z rozdziału 1a ustawy emerytura wynosi 60% podstawy za 25 lat i rośnie o 3% za każdy dalszy rok (art. 18e).

Daty w tabeli są punktem wyjścia, a nie jedynym kryterium. Od 1 stycznia 2025 r. szczególnie ważny jest art. 18i, który daje szerokiej grupie żołnierzy powołanych po raz pierwszy przed 2013 r. prawo wyboru systemu z rozdziału 1a.

Od czego zależy sposób obliczenia emerytury wojskowej?

Podstawowym aktem prawnym jest ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Przy obliczeniu świadczenia trzeba ustalić przede wszystkim datę i przebieg służby, podstawę wymiaru, okresy równorzędne ze służbą, dopuszczalne okresy cywilne, ewentualne podwyższenia oraz to, czy żołnierz składa oświadczenie o wyborze innego sposobu ustalenia emerytury.

Służba rozpoczęta przed 2 stycznia 1999 r.

W przypadku żołnierza pozostającego w służbie przed 2 stycznia 1999 r. art. 15 przewiduje 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby oraz wzrost o 2,6% za każdy dalszy rok. Sama 25-letnia służba daje więc zasadniczo 66% podstawy wymiaru.

Do wysługi mogą być wliczane także określone okresy poprzedzające służbę: pierwsze trzy lata okresów składkowych zwiększają emeryturę po 2,6% podstawy za każdy rok, dalsze okresy składkowe po 1,3%, a okresy nieskładkowe po 0,7% za każdy rok. Nadal działa jednak ustawowy limit świadczenia.

Pierwsze przyjęcie do służby od 2 stycznia 1999 r. do 30 września 2003 r.

Dla tej grupy trzeba rozróżnić art. 15a oraz szczególny art. 15aa. W obu wariantach punktem wyjścia jest 40% podstawy za 15 lat służby i wzrost o 2,6% za każdy dalszy rok. Art. 15aa pozwala jednak żołnierzowi, który w dniu zwolnienia ma co najmniej 25 lat służby i okresów z nią równorzędnych, zwiększyć emeryturę również o 1,3% za każdy rok określonych okresów składkowych poprzedzających służbę.

Art. 15ab daje tej grupie prawo wyboru między ustaleniem emerytury według art. 15a i art. 15aa. Oświadczenie trzeba złożyć do wojskowego organu emerytalnego najpóźniej w dniu składania wniosku o zaopatrzenie emerytalne; bez oświadczenia emeryturę ustala się na podstawie art. 15a. Niezależnie od tego może mieć znaczenie prawo wyboru systemu z rozdziału 1a wynikające z art. 18i.

Pierwsze powołanie od 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2012 r.

Co do zasady zastosowanie znajduje art. 15a: 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby i dalszy wzrost według zasad wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a–5. Przy 25 latach samej służby oznacza to zasadniczo 66% podstawy. Okresy cywilne poprzedzające służbę nie są tu doliczane na zasadach art. 15 ust. 1 pkt 2–4.

Także żołnierz z tej grupy może jednak – jeżeli spełnia warunki art. 18i – wybrać ustalenie emerytury według rozdziału 1a. Dlatego sama data rozpoczęcia służby nie wystarcza dziś do wskazania jednego sposobu obliczenia.

Pierwsze powołanie po 31 grudnia 2012 r. – i wyjątki

Art. 18a ust. 1 przewiduje co do zasady system z rozdziału 1a dla żołnierza powołanego po raz pierwszy po 31 grudnia 2012 r. do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej. Prawo do emerytury w tym systemie powstaje po co najmniej 25 latach służby wojskowej w Wojsku Polskim (art. 18b), a emerytura wynosi 60% podstawy za 25 lat i wzrasta o 3% za każdy dalszy rok (art. 18e).

Czy żołnierz powołany przed 2013 r. może wybrać system 25-letni?

Tak. Art. 18i przewiduje, że żołnierz powołany po raz pierwszy przed 1 stycznia 2013 r. do zawodowej służby wojskowej, służby kandydackiej albo innej służby uwzględnianej przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej może wybrać ustalenie emerytury na zasadach rozdziału 1a. Oświadczenie o wyborze składa się do organu emerytalnego najpóźniej w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego.

Nie można z góry przyjąć, że system 25-letni będzie korzystniejszy albo mniej korzystny. Zmienia się nie tylko procent świadczenia – 60% zamiast mechanizmu 40% + 2,6% – lecz także sposób ustalenia podstawy wymiaru. Przed wyborem trzeba więc porównać oba warianty na konkretnych danych o uposażeniu i przebiegu służby.

Jak ustala się podstawę wymiaru emerytury wojskowej?

Dla żołnierzy objętych zasadami sprzed rozdziału 1a podstawę wymiaru stanowi zasadniczo uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej (art. 5). Ustawa określa także, które składniki uwzględnia się w podstawie. Świadczenia teleinformatycznego przewidzianego dla osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa nie wlicza się do podstawy, a świadczenie za długoletnią służbę wojskową wlicza się po osiągnięciu 32 lat wysługi emerytalnej.

W systemie z rozdziału 1a podstawa jest ustalana inaczej. Zgodnie z art. 18f stanowi ją średnie uposażenie należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez żołnierza. Jeżeli żołnierz nie wskaże tych lat, przyjmuje się kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających rok zwolnienia ze służby.

Czy praca cywilna zwiększa emeryturę wojskową?

Nie ma jednej zasady dla wszystkich żołnierzy. Trzeba osobno ocenić pracę przed służbą i okresy przypadające po zwolnieniu ze służby, a następnie przyporządkować je do właściwego reżimu emerytalnego.

Praca cywilna przed służbą

U żołnierza pozostającego w służbie przed 2 stycznia 1999 r. art. 15 pozwala uwzględniać określone okresy składkowe i nieskładkowe poprzedzające służbę. Pierwsze trzy lata okresów składkowych zwiększają emeryturę po 2,6% podstawy za rok, dalsze okresy składkowe po 1,3%, a okresy nieskładkowe po 0,7%.

Dla żołnierzy objętych art. 15a takich okresów sprzed służby nie dolicza się według tego mechanizmu. Wyjątkowo grupa przyjęta po raz pierwszy do służby po 1 stycznia 1999 r. i przed 1 października 2003 r. może, po spełnieniu warunków art. 15aa, uzyskać wzrost o 1,3% za każdy rok wskazanych w tym przepisie okresów składkowych poprzedzających służbę.

Praca po zwolnieniu ze służby

Art. 14 dotyczy emeryta, którego emeryturę obliczono na podstawie art. 15. Na jego wniosek można doliczyć wskazane w ustawie okresy przypadające po zwolnieniu ze służby, jeżeli emerytura jest niższa niż 75% podstawy oraz emeryt ukończył 55 lat jako mężczyzna albo 50 lat jako kobieta lub stał się inwalidą. Za każdy rok tak doliczanych okresów emerytura wzrasta o 1,3% podstawy wymiaru.

Art. 15aa ma własny mechanizm doliczania na wniosek określonych okresów opłacania składek przypadających po zwolnieniu ze służby, jeżeli emeryt spełnia warunek co najmniej 25 lat służby i okresów równorzędnych, a świadczenie jest niższe niż 75% podstawy. Z kolei w systemie z rozdziału 1a zwykła praca cywilna nie zwiększa emerytury na zasadach art. 18e; art. 18g przewiduje osobne doliczenie określonych okresów czynnej służby wojskowej, a nie zwykłego zatrudnienia cywilnego.

Trzeba też odróżnić zwiększenie emerytury wojskowej od prawa do odrębnego świadczenia z systemu powszechnego. W niektórych sytuacjach okresy ubezpieczenia mogą mieć znaczenie dla drugiej emerytury cywilnej po wojsku. Odrębnym problemem jest wpływ osiąganego przychodu na wypłatę świadczenia; więcej na ten temat wyjaśnia materiał o tym, jak wygląda praca lub firma podczas pobierania emerytury mundurowej.

Kiedy emerytura wojskowa osiąga 75%?

W starszym mechanizmie 25 lat służby daje 66%, 26 lat – 68,6%, 27 lat – 71,2%, a 28 lat – 73,8%. Przy 29 latach matematyczny wynik przekracza już 75%, dlatego działa limit z art. 18. W systemie z rozdziału 1a 25 lat daje 60%, a każde kolejne 12 miesięcy służby podwyższa wskaźnik o 3 punkty procentowe; 75% osiąga się przy 30 latach służby. W obu systemach trzeba uwzględniać także szczególne podwyższenia i ustawowy limit.

Tabela pokazuje podstawowy mechanizm procentowy bez szczególnych podwyższeń i doliczeń. Maksymalna kwota emerytury bez dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych wymienionych w ustawie nie może przekroczyć 75% podstawy wymiaru (art. 18 oraz art. 18h).

Jak przygotować wniosek o emeryturę wojskową?

Przed złożeniem wniosku warto zestawić chronologicznie cały przebieg służby i okresy ubezpieczenia cywilnego. Potrzebne mogą być w szczególności dokumenty dotyczące służby, decyzje kadrowe, świadectwa pracy i dokumenty potwierdzające okresy składkowe, a także dokumenty dotyczące służby pełnionej w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przy ustalaniu części okresów znaczenie mają pełne miesiące.

Jeżeli żołnierz ma prawo wyboru sposobu ustalenia emerytury, nie powinien odkładać porównania wariantów na czas po wydaniu decyzji. Oświadczenie z art. 18i, a w grupie 1999–2003 także oświadczenie z art. 15ab, składa się do właściwego wojskowego organu emerytalnego najpóźniej w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego. Przydatne może być wcześniejsze sprawdzenie, jak obliczyć emeryturę wojskową na podstawie rzeczywistych okresów służby i uposażenia.

Jeżeli wątpliwość dotyczy okresów nauki, trzeba analizować je osobno od zatrudnienia cywilnego. Nie każdy okres edukacji jest traktowany tak samo jak okres składkowy; odrębnie omawiamy doliczenie studiów do wysługi wojskowej.

Najczęstsze pytania

Czy po 25 latach emerytura wojskowa wynosi 60% czy 66%?

Może wynosić 60% albo zasadniczo 66% podstawy wymiaru. 60% wynika z art. 18e w systemie z rozdziału 1a. W mechanizmie 40% za 15 lat i 2,6% za każdy dalszy rok 25 lat samej służby daje 66%. O właściwym wariancie decyduje historia służby i ewentualny wybór dokonany na podstawie art. 18i.

Czy żołnierz sprzed 2013 r. może wybrać nowe zasady?

Tak, jeżeli spełnia warunki art. 18i. Prawo wyboru obejmuje żołnierza powołanego po raz pierwszy przed 1 stycznia 2013 r. do zawodowej służby wojskowej, służby kandydackiej albo innej służby uwzględnianej przy ustalaniu emerytury policyjnej. Oświadczenie trzeba złożyć najpóźniej w dniu złożenia wniosku emerytalnego.

Czy każdy żołnierz powołany po 2012 r. podlega systemowi 25-letniemu?

Nie. Art. 18a ust. 2 przewiduje wyjątki, m.in. dla określonych osób pełniących służbę kandydacką 1 stycznia 2013 r. oraz dla osób z wcześniejszą, rozpoczętą przed 2013 r. służbą w formacjach wskazanych w ustawie. Dlatego trzeba sprawdzić pełną historię służby, a nie tylko datę powołania do zawodowej służby wojskowej.

Czy w systemie 25-letnim trzeba obecnie ukończyć 55 lat?

Nie. Obowiązujący art. 18b ust. 1 wymaga co najmniej 25 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i nie zawiera już wymogu ukończenia 55 lat. Nie należy jednak mylić tej zasady z warunkiem wieku z art. 14 dotyczącym doliczania określonych okresów po zwolnieniu do emerytury obliczonej na podstawie art. 15.

Czy cztery lata pracy cywilnej zawsze podwyższą emeryturę wojskową?

Nie. W art. 15 okresy poprzedzające służbę mogą zwiększać emeryturę według stawek 2,6%, 1,3% i 0,7%, ale art. 15a nie przewiduje takiego samego mechanizmu. Art. 15aa zawiera szczególne zasady dla grupy przyjętej do służby w latach 1999–2003, a rozdział 1a nie pozwala doliczać zwykłej pracy cywilnej według art. 18e.

Czy po osiągnięciu 75% można dalej zwiększać emeryturę przez pracę?

Co do zasady ustawowy limit uniemożliwia podwyższenie samej emerytury ponad 75% podstawy w opisanych mechanizmach. Przepisy o doliczaniu okresów po zwolnieniu, w tym art. 14, art. 15aa i art. 18g, również odwołują się do warunku, że emerytura jest niższa niż 75% podstawy.

Źródła

• Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 305, w szczególności art. 5, 14, 15, 15a, 15aa, 15ab, 18, 18a, 18b, 18e–18i: tekst aktu prawnego.
• Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2026 r. poz. 26: tekst ustawy zmieniającej. Zmiana dotycząca ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. i nie zmienia opisanych wyżej zasad obliczania emerytury po 25 latach służby na dzień 17 września 2026 r.
• Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny – w zakresie pojęcia uposażenia oraz świadczenia za długoletnią służbę wojskową.