Wyjazd dziecka za granicę, zgoda drugiego rodzica, dobro dziecka

Władza rodzicielska i istotne sprawy dziecka

Zgodnie z art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Zmiana miejsca zamieszkania dziecka, zwłaszcza wyjazd za granicę w celu stałego pobytu, jest uznawana za istotną sprawę dziecka i wymaga współdziałania obojga rodziców posiadających władzę rodzicielską.

Wyjazd dziecka za granicę bez zgody ojca

Sam fakt, że dziecko na stałe mieszka z matką, nie oznacza automatycznie prawa do samodzielnego podjęcia decyzji o przeprowadzce do innego kraju. Wyjazd bez zgody drugiego rodzica może zostać zakwalifikowany jako tzw. uprowadzenie rodzicielskie, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami prawnymi. Dotyczy to również sytuacji związanych z wyrobieniem paszportu dla dziecka, ponieważ i ta czynność należy do spraw istotnych.

Dla uniknięcia problemów konieczne jest uzyskanie zgody ojca dziecka. Dla bezpieczeństwa najlepiej, aby zgoda ta została sporządzona w formie notarialnej, przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego na język państwa docelowego oraz aby dołączono do niej pełny odpis aktu urodzenia dziecka. W różnych państwach obowiązują bowiem odmienne, często bardziej rygorystyczne regulacje.

Brak zgody ojca i rola sądu opiekuńczego

Jeżeli ojciec dziecka nie wyrazi zgody ani na wydanie paszportu, ani na zmianę miejsca zamieszkania dziecka, matka ma prawo wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wydanie zgody zastępującej zgodę ojca. Taki wniosek powinien być szczegółowo uzasadniony.

Sąd, rozstrzygając sprawę, kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka. Analizowane będą m.in. przyczyny wyjazdu, warunki życia dziecka po przeprowadzce, możliwość utrzymywania kontaktów z ojcem oraz z rodziną pozostającą w kraju. Warto wszystkie te okoliczności dokładnie opisać i, w miarę możliwości, udokumentować.

Polubowne rozwiązanie sporu

Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest uzyskanie dobrowolnej zgody ojca dziecka na wyjazd i zmianę miejsca zamieszkania. Jest to droga szybsza, mniej kosztowna i zazwyczaj najmniej obciążająca emocjonalnie dla wszystkich stron, w szczególności dla dziecka.