Groźby byłego kochanka po zakończeniu romansu

Opisany problem trzeba oddzielić od oceny samego romansu. Prawo nie karze za zakończenie relacji ani nie nakazuje utrzymywania kontaktu z osobą, z którą ktoś nie chce już mieć związku. Jeżeli jednak były kochanek nie przyjmuje odmowy, grozi ujawnieniem prywatnych informacji, nachodzi w pracy albo wymusza dalsze rozmowy, sprawa przestaje być wyłącznie prywatnym konfliktem.

W praktyce najważniejsze jest ustalenie, czy druga osoba tylko zapowiada przekazanie prawdziwej informacji, czy używa tej zapowiedzi jako narzędzia nacisku. Znaczenie ma też skala zachowań: pojedyncza emocjonalna wiadomość będzie oceniana inaczej niż wielotygodniowe telefony, SMS-y, wizyty w pracy i grożenie ujawnieniem korespondencji. W podobnych sytuacjach często pojawiają się także groźby przez SMS, wiadomości z komunikatorów albo próby kontaktu przez osoby trzecie.

Czy groźba ujawnienia romansu jest przestępstwem?

Nie każda groźba w potocznym znaczeniu jest przestępstwem. Art. 190 Kodeksu karnego dotyczy grożenia popełnieniem przestępstwa na szkodę danej osoby albo osoby dla niej najbliższej. Jeżeli ktoś mówi: „powiem twojemu mężowi o romansie”, nie musi to jeszcze oznaczać groźby karalnej z art. 190 K.k., bo samo przekazanie informacji małżonkowi nie zawsze jest zapowiedzią przestępstwa.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której groźba ujawnienia romansu, prywatnych rozmów albo kompromitujących materiałów ma wymusić określone zachowanie, na przykład dalsze spotkania, utrzymywanie kontaktu, milczenie, przeprosiny, pieniądze albo znoszenie wizyt w pracy. Wtedy w grę może wchodzić art. 191 Kodeksu karnego, czyli zmuszanie przy użyciu przemocy albo groźby bezprawnej.

W rozumieniu Kodeksu karnego groźbą bezprawną jest nie tylko groźba popełnienia przestępstwa. Może nią być także groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub osoby dla niego najbliższej, jeżeli nie służy wyłącznie ochronie prawa naruszonego przestępstwem lub czynem zagrożonym administracyjną karą pieniężną. Dlatego w wielu sprawach kwalifikacja zależy od treści komunikatów: „powiem prawdę” to co innego niż „jeśli do mnie nie wrócisz, wyślę twojemu mężowi nasze rozmowy i zniszczę ci życie”.

Uporczywe nękanie po zakończeniu romansu

Jeżeli były kochanek wielokrotnie pisze, dzwoni, przychodzi do pracy, czeka pod domem, obserwuje, zaczepia lub kontaktuje się mimo wyraźnego sprzeciwu, może dojść do uporczywego nękania z art. 190a Kodeksu karnego. Obecne brzmienie przepisu obejmuje zachowanie, które wzbudza u pokrzywdzonego uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jego prywatność.

Nie trzeba czekać, aż sprawca fizycznie zaatakuje. Dla oceny nękania istotne są m.in. częstotliwość kontaktów, czas trwania zachowań, reakcja pokrzywdzonego, naruszenie prywatności, wpływ na codzienne życie oraz to, czy sprawca wie, że jego kontakt jest niechciany. Jeżeli problem dotyczy internetu, mediów społecznościowych albo komunikatorów, pomocne może być także omówienie podobnych zasad przy sprawach o dręczenie i prześladowanie przez internet.

W sprawie o stalking warto jasno zakomunikować sprawcy, najlepiej w sposób możliwy do udowodnienia, że nie życzy się Pani dalszego kontaktu poza ewentualną jedną formą niezbędną do załatwienia konkretnej sprawy. Po takim komunikacie kolejne wiadomości, wizyty i próby nacisku łatwiej wykazać jako zachowania niechciane.

Groźba ujawnienia rozmów, zdjęć albo intymnych materiałów

Jeżeli były partner grozi wysłaniem mężowi prywatnych rozmów, trzeba sprawdzić, co dokładnie chce ujawnić i w jakim celu. Prywatna korespondencja, informacje o życiu intymnym, wizerunek i dobre imię mogą być dobrami osobistymi chronionymi przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Ich bezprawne naruszenie może uzasadniać żądanie zaniechania, usunięcia skutków naruszenia, przeprosin, zadośćuczynienia albo odszkodowania.

Jeżeli groźby dotyczą nagich zdjęć albo materiałów z czynności seksualnej, sprawa staje się poważniejsza. Art. 191a Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za utrwalenie takiego wizerunku przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, a także za rozpowszechnienie wizerunku nagiej osoby albo osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody. W takim przypadku warto działać natychmiast, zwłaszcza gdy pojawia się groźba upublicznienia zdjęć.

W języku potocznym takie zachowanie bywa nazywane szantażem. W prawie karnym trzeba jednak precyzyjnie ustalić, czy chodzi o zmuszanie, groźbę karalną, uporczywe nękanie, rozpowszechnianie intymnego wizerunku, naruszenie dóbr osobistych, czy o inny czyn. Osobne znaczenie może mieć również szantaż polegający na żądaniu pieniędzy lub innej korzyści.

Co zrobić, gdy były kochanek nachodzi w pracy?

Wizyty w miejscu pracy są szczególnie dotkliwe, bo mogą naruszać prywatność, powodować stres i narażać na ujawnienie sprawy osobom trzecim. Jeżeli dana osoba nie ma powodu służbowego, aby przebywać w miejscu pracy, warto poinformować przełożonego, ochronę albo osobę zarządzającą obiektem, że kontakt jest niechciany. Komunikat powinien być rzeczowy: chodzi o bezpieczeństwo i spokój w pracy, nie o szczegóły życia prywatnego.

Jeżeli sprawca wdziera się do cudzego lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu lub nie opuszcza takiego miejsca mimo żądania osoby uprawnionej, może powstać także problem z art. 193 Kodeksu karnego, czyli naruszeniem miru domowego. W miejscu pracy osobą uprawnioną do żądania opuszczenia lokalu nie zawsze będzie sam pracownik; często będzie to pracodawca, kierownik, właściciel lokalu albo ochrona działająca w imieniu administratora obiektu.

Warto poprosić o zachowanie nagrań z monitoringu, spisać daty i godziny wizyt, wskazać świadków oraz nie wdawać się w długie rozmowy ze sprawcą. Im bardziej spokojna i konsekwentna reakcja, tym łatwiej później wykazać, że kontakt był niechciany i miał charakter nękania.

Zawiadomienie na policję i wniosek o ściganie

Policja może zareagować, jeżeli z opisu i dowodów wynika podejrzenie popełnienia przestępstwa. W praktyce warto złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i jednocześnie wyraźny wniosek o ściganie. Ma to znaczenie, bo przestępstwa z art. 190 K.k., art. 190a § 1 i 2 K.k., art. 191 § 1 i 1a K.k. oraz art. 191a K.k. są ścigane na wniosek pokrzywdzonego.

W zawiadomieniu najlepiej opisać zdarzenia chronologicznie: kiedy romans się zakończył, kiedy Pani zakazała dalszego kontaktu, jakie groźby padły, w jakiej formie, ile razy sprawca przychodził do pracy, kto to widział i jakie skutki wywołało to u Pani. Warto załączyć wydruki lub zrzuty ekranu wiadomości, historię połączeń, e-maile, nagrania poczty głosowej, notatki z datami oraz dane świadków.

Jeżeli zachodzi bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa, należy dzwonić pod numer alarmowy 112. W zwykłym trybie można udać się do jednostki Policji albo złożyć zawiadomienie w prokuraturze. W toku sprawy można wnosić o zastosowanie środków ograniczających kontakt sprawcy z pokrzywdzonym, na przykład zakazu kontaktowania się lub zbliżania, jeżeli pozwalają na to okoliczności i przepisy postępowania karnego.

Czego policja nie może zagwarantować?

Trzeba uczciwie podkreślić, że zgłoszenie sprawy nie daje pełnej gwarancji, iż mąż nigdy nie dowie się o romansie. Organy ścigania zajmują się przestępstwem, a nie ukrywaniem faktów z życia prywatnego. W postępowaniu mogą pojawić się pisma, przesłuchania, świadkowie, zabezpieczone wiadomości albo inne dowody. Dlatego warto od razu przemyśleć adres do doręczeń i sposób kontaktu z organami ścigania.

Nie oznacza to jednak, że sprawca może bezkarnie zastraszać. Prawo nie chroni romansu jako tajemnicy absolutnej, ale chroni wolność, prywatność, cześć, wizerunek, nietykalność mieszkania i prawo do życia bez nękania. Były partner nie może wymuszać dalszej relacji ani wykorzystywać strachu przed ujawnieniem romansu do przejmowania kontroli nad Pani zachowaniem.

Ochrona dóbr osobistych w sprawie o ujawnienie prywatnych informacji

Niezależnie od postępowania karnego można rozważyć działania cywilne. Jeżeli były kochanek rozpowszechnia prywatne rozmowy, intymne informacje, zdjęcia, treści naruszające dobre imię albo prywatność, można żądać ochrony dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. W zależności od sytuacji roszczenia mogą obejmować zakaz dalszego naruszania, usunięcie skutków, przeprosiny, zadośćuczynienie pieniężne, zapłatę na cel społeczny albo odszkodowanie.

W sprawach pilnych można rozważyć także wniosek o zabezpieczenie roszczenia, np. zakaz rozpowszechniania określonych materiałów na czas procesu. Skuteczność takiego działania zależy od tego, czy da się uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu, a także od tego, czy żądanie jest odpowiednio sformułowane.

Jak zabezpieczyć dowody?

Najczęstszym błędem jest kasowanie wiadomości, blokowanie wszystkiego bez wcześniejszego utrwalenia dowodów albo odpowiadanie w emocjach. Dowody trzeba uporządkować przed zgłoszeniem sprawy. Najlepiej przygotować osobny plik lub chronologiczną tabelę z datą, godziną, formą kontaktu, treścią groźby, świadkami i skutkiem dla Pani.

• zapisz SMS-y, wiadomości z komunikatorów i e-maile w sposób pokazujący numer, profil, datę i godzinę,
• zrób zrzuty ekranu, ale nie usuwaj oryginalnych wiadomości z telefonu,
• zachowaj historię połączeń i wiadomości głosowe,
• spisz daty wizyt w pracy oraz dane świadków,
• poproś pracodawcę lub administratora obiektu o zabezpieczenie monitoringu, jeżeli jest dostępny,
• unikaj prowokowania sprawcy i ogranicz kontakt do jednoznacznego komunikatu o braku zgody na dalsze kontakty.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak podobne sytuacje mogą być oceniane w praktyce. Ostateczna kwalifikacja zawsze zależy od treści wiadomości, dowodów i całego kontekstu.

FAQ

Czy samo ujawnienie romansu mężowi jest przestępstwem?

Nie zawsze. Samo przekazanie informacji o romansie nie musi być przestępstwem. Problem pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy taka zapowiedź służy wymuszeniu określonego zachowania albo łączy się z nękaniem, naruszeniem prywatności, zniesławieniem, rozpowszechnianiem intymnych materiałów lub naruszeniem dóbr osobistych.

Czy mogę zgłosić sprawę na policję, jeśli były kochanek tylko pisze i przychodzi do pracy?

Tak, jeżeli zachowania są uporczywe, niechciane i powodują poczucie zagrożenia, poniżenia, udręczenia albo istotnie naruszają prywatność. Do zgłoszenia warto dołączyć dowody: wiadomości, historię połączeń, daty wizyt, dane świadków i nagrania z monitoringu, jeśli są dostępne.

Czy muszę złożyć wniosek o ściganie?

W wielu tego typu sprawach tak. Groźba karalna z art. 190 K.k., uporczywe nękanie z art. 190a § 1 i 2 K.k., zmuszanie z art. 191 § 1 i 1a K.k. oraz rozpowszechnienie intymnego wizerunku z art. 191a K.k. są ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Najbezpieczniej zawrzeć taki wniosek w treści zawiadomienia.

Czy policja może zakazać sprawcy kontaktu ze mną?

W odpowiednich okolicznościach w postępowaniu karnym można wnosić o środki ograniczające kontakt, na przykład zakaz kontaktowania się lub zbliżania. Nie dzieje się to jednak automatycznie w każdej sprawie. Trzeba wykazać realną potrzebę ochrony i przedstawić dowody zachowań sprawcy.

Czy mogę żądać usunięcia prywatnych rozmów albo zakazu ich rozpowszechniania?

Można rozważyć roszczenia cywilne z tytułu ochrony dóbr osobistych, zwłaszcza prywatności, czci, wizerunku i tajemnicy korespondencji. W pilnych przypadkach możliwy jest także wniosek o zabezpieczenie, np. zakaz rozpowszechniania określonych treści na czas procesu.

Czy zdrada małżeńska ma znaczenie prawne?

Może mieć znaczenie w sprawie rozwodowej, zwłaszcza przy ustalaniu winy za rozkład pożycia. Nie usprawiedliwia jednak nękania, gróźb, zmuszania ani rozpowszechniania intymnych materiałów. Te zachowania ocenia się odrębnie od kwestii małżeńskich.

Podsumowanie

Najrozsądniejsze działanie to spokojne odcięcie kontaktu, zabezpieczenie dowodów i przygotowanie chronologicznego opisu zdarzeń. Jeżeli były kochanek grozi ujawnieniem prywatnych treści, nachodzi w pracy albo wymusza dalszą relację, można rozważyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie. Równolegle, zwłaszcza przy ryzyku rozpowszechnienia korespondencji, zdjęć lub informacji z życia prywatnego, w grę może wchodzić ochrona dóbr osobistych przed sądem cywilnym.

Trzeba jednak pamiętać, że prawo nie gwarantuje pełnej dyskrecji co do samego romansu. Może natomiast chronić przed bezprawnym naciskiem, nękaniem, naruszeniem prywatności i publikacją intymnych materiałów. W takich sprawach decydują szczegóły, dlatego warto ocenić dowody przed podjęciem formalnych kroków.

Źródła

• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383, w szczególności art. 115 § 12, art. 190, art. 190a, art. 191, art. 191a i art. 193: tekst aktu w Dzienniku Ustaw.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1071, w szczególności art. 23 i 24: tekst aktu w Dzienniku Ustaw.
• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 236, w szczególności art. 23, art. 56, art. 57 i art. 60: tekst aktu w Dzienniku Ustaw.