Warsztat zwleka z naprawą auta po wypłacie z OC

Czy warsztat ma ustawowy termin na naprawę auta z OC?

W polskich przepisach nie ma ogólnej zasady, zgodnie z którą warsztat samochodowy musi rozpocząć naprawę w określonej liczbie dni po oględzinach rzeczoznawcy albo po przelewie od ubezpieczyciela. Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych określa przede wszystkim terminy dla zakładu ubezpieczeń: co do zasady odszkodowanie powinno zostać wypłacone w ciągu 30 dni od zgłoszenia szkody, a w sprawach wymagających dodatkowych ustaleń w terminach przewidzianych w art. 14 tej ustawy. Te terminy nie są jednak automatycznie terminami dla warsztatu.

Termin działania warsztatu wynika więc przede wszystkim z umowy, zlecenia naprawy, korespondencji, ustaleń telefonicznych lub e-mailowych, regulaminu warsztatu oraz realnych okoliczności sprawy, takich jak dostępność części, zakres uszkodzeń i kolejka napraw. Jeżeli nie ustalono konkretnej daty, zastosowanie ma ogólna zasada z art. 455 Kodeksu cywilnego: gdy termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, świadczenie powinno zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

W praktyce oznacza to, że po kilku miesiącach zwodzenia nie warto ograniczać się do rozmów telefonicznych. Trzeba przejść na tryb pisemny, zebrać dokumenty i wyznaczyć warsztatowi jasny termin na wykonanie umowy albo rozliczenie otrzymanych pieniędzy.

Najpierw sprawdź, czy pieniądze rzeczywiście trafiły do warsztatu

Pierwszym krokiem powinien być kontakt z ubezpieczycielem sprawcy. Należy podać numer szkody i poprosić o informację, czy odszkodowanie zostało wypłacone, w jakiej kwocie, kiedy i na jaki rachunek. Warto zażądać pisemnego potwierdzenia przelewu albo kopii decyzji dotyczącej wypłaty.

Trzeba również sprawdzić, jaki dokument został podpisany w warsztacie. Może to być zwykłe zlecenie naprawy, pełnomocnictwo do kontaktu z ubezpieczycielem, upoważnienie do odbioru odszkodowania albo cesja wierzytelności. To istotne, bo od rodzaju dokumentu zależy, czy żądać od warsztatu zwrotu pieniędzy bezpośrednio na swoje konto, rozliczenia z ubezpieczycielem, zwrotu pojazdu, czy także odwołania albo wypowiedzenia udzielonego upoważnienia.

Jeżeli warsztat twierdzi, że pieniędzy nie otrzymał, a ubezpieczyciel potwierdza przelew, ma Pan mocny punkt wyjścia do pisemnego wezwania. Jeżeli natomiast przelew nie został wykonany, należy wyjaśnić sprawę z ubezpieczycielem, bo opóźnienie może nie leżeć po stronie warsztatu.

Wezwanie warsztatu do wykonania naprawy albo rozliczenia pieniędzy

Jeżeli warsztat nie wyznacza konkretnego terminu, należy skierować do niego pisemne wezwanie. Najlepiej wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem nadania albo złożyć osobiście za pokwitowaniem. W wezwaniu trzeba wskazać numer szkody, datę podpisania dokumentów, kwotę wypłaconą przez ubezpieczyciela, dotychczasowe ustalenia oraz żądanie: przyjęcia auta i wykonania naprawy w określonym terminie albo zwrotu otrzymanych środków.

Termin powinien być realny. W prostszych sprawach często wyznacza się 7 albo 14 dni na rozpoczęcie naprawy lub pisemne wskazanie ostatecznej daty przyjęcia pojazdu, ale przy dużych uszkodzeniach i problemach z częściami odpowiedni termin może być dłuższy. Ważne, aby w piśmie znalazło się zastrzeżenie, że po bezskutecznym upływie terminu rozważy Pan odstąpienie od umowy, zlecenie naprawy innemu warsztatowi i dochodzenie kosztów wynikających z opóźnienia.

Kiedy można odstąpić od umowy z warsztatem?

Umowa o naprawę samochodu jest w orzecznictwie traktowana jako umowa mieszana, do której stosuje się przepisy o umowie o dzieło oraz, w zakresie przechowywania pojazdu, przepisy o przechowaniu. Sąd Najwyższy w wyroku z 25 listopada 2004 r., sygn. akt V CK 235/04, wskazał, że oddanie samochodu do naprawy łączy element wykonania oznaczonego rezultatu z obowiązkiem pieczy nad pojazdem.

Zgodnie z art. 627 Kodeksu cywilnego przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. W przypadku naprawy samochodu tym rezultatem jest sprawne, naprawione auto zgodne z zakresem zlecenia. Jeżeli warsztat opóźnia się z rozpoczęciem albo zakończeniem prac tak bardzo, że nie jest prawdopodobne ukończenie dzieła w czasie umówionym, art. 635 Kodeksu cywilnego pozwala odstąpić od umowy nawet bez wyznaczania dodatkowego terminu.

Jeżeli jednak strony nie ustaliły dokładnej daty naprawy, bezpieczniejszym rozwiązaniem dowodowym jest wcześniejsze pisemne wezwanie i wyznaczenie warsztatowi odpowiedniego terminu. Można też powołać się na art. 491 Kodeksu cywilnego, który przy zwłoce jednej strony umowy wzajemnej pozwala wyznaczyć dodatkowy termin z zagrożeniem odstąpienia od umowy. Po bezskutecznym upływie terminu można złożyć oświadczenie o odstąpieniu.

Zwrot pieniędzy, naprawa w innym serwisie i odszkodowanie

Po skutecznym odstąpieniu od umowy strony powinny się rozliczyć. Z art. 494 Kodeksu cywilnego wynika, że strona odstępująca od umowy może żądać zwrotu tego, co świadczyła, a także naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. W realiach naprawy bezgotówkowej może to oznaczać żądanie zwrotu kwoty przekazanej warsztatowi przez ubezpieczyciela, wydania dokumentacji szkody i rozliczenia wszelkich pobranych kwot.

Jeżeli przez opóźnienie warsztatu poniósł Pan dodatkowe koszty, na przykład koszt transportu pojazdu, koszt diagnostyki, przechowania, najmu pojazdu zastępczego albo różnicę w cenie naprawy w innym serwisie, można rozważyć dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych z art. 471 Kodeksu cywilnego. Trzeba jednak wykazać związek między działaniem warsztatu a szkodą oraz wysokość poniesionych kosztów.

Warto równolegle poinformować ubezpieczyciela, że warsztat mimo wypłaty nie wykonuje naprawy. Ubezpieczyciel może przekazać dokumenty przydatne w sporze, wyjaśnić podstawę przelewu i wskazać, czy kwota została wypłacona jako odszkodowanie należne poszkodowanemu, czy w ramach rozliczenia z podmiotem działającym na podstawie cesji lub pełnomocnictwa.

Czy zwlekanie warsztatu może być oszustwem?

Nie każde niewykonanie umowy przez warsztat jest przestępstwem. Zawiadomienie o podejrzeniu oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego ma sens zwłaszcza wtedy, gdy istnieją konkretne dowody, że warsztat już w chwili przyjmowania sprawy wprowadzał klienta w błąd, działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i nie zamierzał wykonać naprawy ani rozliczyć pieniędzy. Samo opóźnienie, dezorganizacja pracy albo brak części zwykle będą najpierw oceniane jako spór cywilny.

Nie oznacza to, że należy rezygnować z ochrony swoich praw. Jeżeli warsztat otrzymał pieniądze, nie wykonuje usługi, nie odpowiada na pisma i nie chce oddać środków, podstawowym kierunkiem jest pisemne odstąpienie od umowy, żądanie zapłaty, a następnie pozew cywilny. Zawiadomienie organów ścigania można rozważyć dodatkowo, jeżeli okoliczności wskazują na świadome wyłudzenie.

Jak przygotować się do ewentualnego pozwu?

Już na etapie wezwania warto gromadzić dowody. Potrzebne będą: zlecenie naprawy, pełnomocnictwo albo cesja, decyzja ubezpieczyciela, potwierdzenie przelewu, korespondencja z warsztatem, notatki z rozmów, zdjęcia pojazdu, kosztorys rzeczoznawcy, faktury za poniesione koszty oraz dowody nadania pism. W pozwie można żądać zapłaty określonej kwoty, odsetek i kosztów procesu.

Jeżeli samochód nadal znajduje się w warsztacie, trzeba zadbać także o jego wydanie. W piśmie można zażądać wskazania terminu odbioru pojazdu, wydania kluczyków, dokumentów i wszystkich części, a także sporządzenia protokołu stanu pojazdu przy odbiorze. To ogranicza ryzyko późniejszego sporu o to, w jakim stanie auto zostało zwrócone.

FAQ

Źródła

• Art. 455, art. 471, art. 491, art. 494, art. 627 i art. 635 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
• Art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK.
• Art. 286 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2004 r., sygn. akt V CK 235/04.