Jazda po alkoholu a pozwolenie na broń

Jazda po alkoholu a pozwolenie na broń – od czego zależy ryzyko cofnięcia pozwolenia?

W sprawach o pozwolenie na broń kluczowe jest ustalenie, czy zdarzenie drogowe było przestępstwem, wykroczeniem, czy wpis o skazaniu uległ już zatarciu. Inaczej ocenia się prawomocne skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, a inaczej wykroczenie prowadzenia pojazdu po użyciu alkoholu z art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń.

Najpoważniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy posiadacz pozwolenia na broń jest nadal osobą prawomocnie skazaną za umyślne przestępstwo. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, która należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2–6.

Przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego polega na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego. W praktyce takie skazanie może zostać potraktowane jako przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, o ile nie nastąpiło zatarcie skazania.

Czy Policja musi cofnąć pozwolenie po wyroku za jazdę po pijaku?

Jeżeli osoba posiadająca pozwolenie na broń spełnia przesłankę z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przewiduje cofnięcie pozwolenia. Jest to przesłanka obligatoryjna, a więc organ nie ma tu takiej swobody jak przy przesłankach fakultatywnych z art. 18 ust. 4 albo art. 18 ust. 5 ustawy o broni i amunicji.

Nie oznacza to jednak, że każde zdarzenie związane z alkoholem automatycznie kończy się utratą pozwolenia. Organ powinien ustalić dokładnie: kwalifikację prawną czynu, datę uprawomocnienia się wyroku, rodzaj kary, datę wykonania grzywny, datę zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów oraz to, czy wpis widnieje jeszcze w Krajowym Rejestrze Karnym.

Znaczenie może mieć także to, czy sprawa dotyczy alkoholu w związku z samą bronią. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, która nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego, substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Jest to odrębna i bardzo surowa przesłanka cofnięcia pozwolenia.

Zatarcie skazania za grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów

W dawnej praktyce często wskazywano pięcioletni okres zatarcia przy grzywnie. Aktualnie, zgodnie z art. 107 § 4a Kodeksu karnego, w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Trzeba jednak uwzględnić art. 107 § 6 Kodeksu karnego. Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek albo środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. Zakaz prowadzenia pojazdów jest środkiem karnym wymienionym w art. 39 pkt 3 Kodeksu karnego. W praktyce oznacza to, że przy wyroku obejmującym grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów trzeba sprawdzić zarówno datę zapłaty grzywny, jak i datę zakończenia zakazu.

Po zatarciu skazania działa art. 106 Kodeksu karnego: z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Jeżeli więc jedyną podstawą działania Policji jest stare, zatarte skazanie, strona powinna przedłożyć dowody zatarcia i podnieść, że nie można traktować jej jako osoby skazanej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Jak odróżnić przestępstwo od wykroczenia?

Stan nietrzeźwości w prawie karnym oznacza, zgodnie z art. 115 § 16 Kodeksu karnego, zawartość alkoholu we krwi przekraczającą 0,5 promila albo prowadzącą do stężenia przekraczającego tę wartość, albo zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekraczającą 0,25 mg albo prowadzącą do stężenia przekraczającego tę wartość. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

Stan po użyciu alkoholu, o którym mowa w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zachodzi przy stężeniu alkoholu we krwi od 0,2 promila do 0,5 promila albo obecności w 1 dm3 wydychanego powietrza od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu. Prowadzenie pojazdu w takim stanie może stanowić wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania?

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego jest doręczane stronie na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Nie jest to jeszcze decyzja o cofnięciu pozwolenia. Od tego momentu warto działać aktywnie, bo organ będzie ustalał, czy istnieją przesłanki z art. 18 ustawy o broni i amunicji.

W pierwszej kolejności należy wystąpić o wgląd do akt sprawy. Prawo strony do przeglądania akt, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów wynika z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie trzeba sprawdzić, jakie dokumenty posiada Policja: odpis wyroku, informację z Krajowego Rejestru Karnego, dane o wykonaniu kary, dane o zakazie prowadzenia pojazdów oraz ewentualne informacje o innych naruszeniach.

Warto złożyć pisemne wyjaśnienia oraz dowody. Mogą to być w szczególności: aktualne zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, dowód zapłaty grzywny, dokument potwierdzający zakończenie zakazu prowadzenia pojazdów, postanowienie lub informacja o zatarciu, zaświadczenia z klubu sportowego, dokumenty potwierdzające prawidłowe przechowywanie broni oraz brak innych naruszeń.

Przed wydaniem decyzji organ powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Wynika to z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli organ pominie ten etap albo nie odniesie się do ważnych dowodów, może to być argument w odwołaniu.

Odwołanie od decyzji o cofnięciu pozwolenia

Jeżeli komendant wojewódzki Policji albo Komendant Stołeczny Policji wyda decyzję o cofnięciu pozwolenia, stronie przysługuje odwołanie. Zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji. Termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, co wynika z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odwołaniu należy wskazać, czy organ błędnie ustalił brak zatarcia, czy pominął wykonanie kary lub środka karnego, czy oparł się na nieaktualnym wpisie z KRK, czy też nie wykazał przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jeżeli decyzja organu drugiej instancji będzie niekorzystna, można rozważyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Termin na wniesienie skargi wynosi co do zasady 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

FAQ

Podsumowanie

W przypadku skazania za jazdę w stanie nietrzeźwości najważniejsze jest ustalenie, czy chodziło o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, czy o wykroczenie, oraz czy skazanie zostało już zatarte. Jeżeli skazanie za umyślne przestępstwo nadal figuruje w rejestrze, art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji daje Policji mocną podstawę do cofnięcia pozwolenia. Jeżeli jednak skazanie uległo zatarciu, trzeba ten fakt wykazać w postępowaniu i nie godzić się na automatyczne traktowanie starego wyroku jako aktualnej przesłanki cofnięcia pozwolenia.

Źródła

• Art. 15 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
• Art. 39 pkt 3, art. 106, art. 107 § 4a i § 6, art. 115 § 16 oraz art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
• Art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń.
• Art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
• Art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 73 § 1, art. 127 § 1 oraz art. 129 § 1–2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.