Pozwolenie na broń po skazaniu – kiedy stary wyrok przeszkadza?

Czy osoba skazana może dostać pozwolenie na broń?

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich przypadków. Trzeba odróżnić sytuację osoby, która nadal figuruje jako karana, od sytuacji osoby, której skazanie zostało już zatarte. Zgodnie z aktualną ustawą o broni i amunicji pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Przeszkodą mogą być także niektóre przestępstwa nieumyślne: przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jeżeli zostały popełnione w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W praktyce oznacza to, że organ Policji sprawdza nie tylko samo zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, ale również okoliczności mające znaczenie dla ustawowych przesłanek wydania pozwolenia.

Jeżeli wyrok za kradzież zapadł wiele lat temu, a kara była warunkowo zawieszona, najważniejsze jest ustalenie, czy skazanie uległo zatarciu. Jeżeli tak, skazanie uważa się za niebyłe. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do pozwolenia, bo nadal trzeba spełnić wszystkie pozostałe wymogi ustawowe.

Zatarcie skazania a pozwolenie na broń

Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Przy karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania art. 76 § 1 Kodeksu karnego przewiduje, że skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 1 roku od zakończenia okresu próby.

Trzeba jednak uwzględnić art. 76 § 2 Kodeksu karnego. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Nie może też nastąpić przed wykonaniem środka zabezpieczającego.

W opisanej sytuacji, przy wyroku w zawieszeniu na 2 lata sprzed wielu lat, zatarcie skazania najczęściej powinno już nastąpić, o ile okres próby przebiegł pomyślnie i nie pozostały niewykonane grzywny lub inne środki, które zgodnie z art. 76 § 2 Kodeksu karnego przesuwają moment zatarcia. Najbezpieczniej potwierdzić aktualny status na podstawie informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz, w razie wątpliwości, treści wyroku.

Jeżeli w chwili czynu osoba miała 16 lat, warto dodatkowo ustalić, czy sprawa rzeczywiście zakończyła się skazaniem karnym, czy zastosowano środki wobec nieletniego. Ma to znaczenie, ponieważ nie każda dawna sprawa sądowa jest skazaniem w rozumieniu Kodeksu karnego i ustawy o broni i amunicji.

Warunki uzyskania pozwolenia na broń w 2026 r.

Obecnie pozwolenie na broń wydaje właściwy organ Policji, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Pozwolenie jest wydawane na konkretny cel, np. łowiecki, sportowy, kolekcjonerski albo ochrony osobistej.

Podstawowe warunki, które trzeba ocenić przy wniosku osoby fizycznej, to przede wszystkim:

• ukończenie 21 lat, z wyjątkiem sytuacji, gdy na wniosek m.in. Polskiego Związku Łowieckiego pozwolenie może być wydane osobie mającej ukończone 18 lat, ale tylko na broń służącą do celów sportowych lub łowieckich,
• posiadanie miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• brak przesłanek zdrowotnych i psychologicznych wykluczających dysponowanie bronią,
• przedstawienie aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wydanych przez upoważnionego lekarza i upoważnionego psychologa, nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku,
• brak karalności stanowiącej ustawową przeszkodę do wydania pozwolenia,
• wykazanie ważnej przyczyny posiadania broni właściwej dla wybranego celu.

Wniosek powinien być kompletny i spójny z celem, na jaki ma być wydane pozwolenie. Inne dokumenty uzasadniają pozwolenie łowieckie, a inne pozwolenie do ochrony osobistej.

Pozwolenie na broń do celów łowieckich

W przypadku broni myśliwskiej ważną przyczyną posiadania broni jest posiadanie uprawnień do wykonywania polowania, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów. W praktyce kandydat powinien przejść drogę łowiecką: odbyć wymagany staż i szkolenie, zdać egzamin, uzyskać uprawnienia, zostać członkiem Polskiego Związku Łowieckiego oraz zgromadzić dokumenty wymagane przez właściwy organ Policji.

Samo ukończenie kursu albo samo zainteresowanie łowiectwem nie wystarczy. Dla organu istotne jest, czy wnioskodawca rzeczywiście posiada formalną podstawę do wykonywania polowania i czy nie zachodzą przeszkody z art. 15 ustawy o broni i amunicji.

Jeżeli dawne skazanie uległo zatarciu, nie jest już aktualnym skazaniem w rozumieniu prawa karnego. Nadal jednak organ ocenia pozostałe ustawowe przesłanki wydania pozwolenia, w tym stan zdrowia, przesłanki psychologiczne oraz to, czy wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Pozwolenie na broń do ochrony osobistej

Pozwolenie do ochrony osobistej jest czymś innym niż pozwolenie łowieckie. Nie wystarczy ogólne poczucie zagrożenia, chęć posiadania broni ani argument, że broń zwiększy bezpieczeństwo. Ustawa wymaga wykazania stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.

Przydatne mogą być dokumenty potwierdzające konkretne zagrożenia: zawiadomienia o przestępstwach, postanowienia organów ścigania, wyroki, zakazy zbliżania, dowody powtarzających się gróźb albo inne obiektywne materiały. Sama niekaralność i pozytywne badania nie wystarczą, jeżeli nie ma ważnej przyczyny posiadania broni do ochrony osobistej.

Dlatego osoba, która chce wejść do PZŁ i ubiegać się o broń myśliwską, powinna odrębnie traktować ewentualne pozwolenie do ochrony osobistej. Uzyskanie jednego pozwolenia nie oznacza automatycznego uzyskania drugiego.

Co zrobić przed złożeniem wniosku?

Przed złożeniem wniosku warto wykonać kilka praktycznych kroków. Po pierwsze, uzyskać aktualną informację z KRK. Po drugie, sprawdzić datę zakończenia okresu próby oraz to, czy z dawnego wyroku nie pozostały niewykonane grzywny lub inne środki, które mogłyby opóźnić zatarcie skazania. Po trzecie, ustalić, jakie dokumenty są potrzebne dla konkretnego celu pozwolenia, zwłaszcza przy celu łowieckim. Po uzyskaniu pozwolenia trzeba również pilnować obowiązków formalnych; osobno opisujemy zmianę adresu pobytu przy pozwoleniu na broń.

Jeżeli organ wyda decyzję odmowną, co do zasady przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, i warto odnieść się w nim do konkretnych powodów odmowy.

FAQ

Czy zatarte skazanie trzeba ujawniać we wniosku o pozwolenie na broń?

Jeżeli skazanie zostało zatarte, w świetle prawa uważa się je za niebyłe. Trzeba jednak uważnie czytać formularz i odpowiadać dokładnie na pytania organu. Jeżeli pytanie dotyczy aktualnej karalności, zatarte skazanie nie jest aktualnym skazaniem.

Czy dawny wyrok za kradzież zawsze blokuje pozwolenie łowieckie?

Nie zawsze. Jeżeli skazanie uległo zatarciu, nie stanowi już aktualnej karalności. Trzeba jednak spełnić pozostałe warunki, w tym wykazać ważną przyczynę, przedstawić wymagane orzeczenia oraz nie podlegać innym przesłankom wyłączającym możliwość wydania pozwolenia.

Po jakim czasie zaciera się skazanie przy karze pozbawienia wolności w zawieszeniu?

Zgodnie z art. 76 § 1 Kodeksu karnego skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 1 roku od zakończenia okresu próby. Termin może się jednak przesunąć, jeżeli nie wykonano grzywny, środka karnego, przepadku, środka kompensacyjnego albo środka zabezpieczającego, o których mowa w art. 76 § 2 Kodeksu karnego.

Czy samo członkostwo w PZŁ wystarczy do pozwolenia na broń myśliwską?

Nie. Członkostwo w PZŁ i uprawnienia łowieckie są ważnymi elementami drogi do pozwolenia, ale trzeba jeszcze złożyć prawidłowy wniosek do właściwego organu Policji, przedstawić wymagane dokumenty i orzeczenia lekarskie oraz psychologiczne i spełnić warunki z ustawy o broni i amunicji.

Czy pozwolenie łowieckie daje prawo do posiadania broni do samoobrony?

Pozwolenie jest wydawane na określony cel. Pozwolenie do celów łowieckich nie zastępuje pozwolenia do ochrony osobistej, dla którego trzeba odrębnie wykazać stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia.

Jak sprawdzić, czy skazanie zostało zatarte?

Można uzyskać aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego. W razie wątpliwości trzeba dodatkowo sprawdzić treść wyroku, datę zakończenia okresu próby oraz wykonanie grzywny i innych orzeczonych środków, ponieważ mogą one wpływać na moment zatarcia.

Co zrobić po odmowie wydania pozwolenia?

Po decyzji odmownej należy sprawdzić jej uzasadnienie i pouczenie o środku odwoławczym. Co do zasady odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. W odwołaniu warto odnieść się do konkretnych powodów odmowy i przedstawić dokumenty mające znaczenie dla sprawy.

Źródła

• Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w szczególności art. 10, art. 13, art. 15, art. 17 i art. 18 – ISAP
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w szczególności art. 76 i art. 106 – ISAP
• Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie – ISAP
• Informacja administracji rządowej: uprawnienia myśliwskie i pozwolenie na broń do celów łowieckich – gov.pl
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 129 – ISAP