Pozwolenie na broń myśliwską a uzależnienie od alkoholu

Kiedy uzależnienie od alkoholu wyklucza pozwolenie na broń?

Podstawowe znaczenie ma art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Przepis ten stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Chodzi o aktualne uzależnienie, a nie o sam fakt, że w przeszłości ktoś korzystał z terapii, leczenia albo wsparcia medycznego.

Oznacza to, że samo przebyte leczenie alkoholowe nie przesądza jeszcze o odmowie. Decydujące znaczenie mają aktualny stan zdrowia, wynik badania lekarskiego i psychologicznego oraz całość okoliczności ocenianych przez właściwy organ Policji. Jeżeli z orzeczeń wynika, że nie należy Pan do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, wcześniejsza terapia co do zasady nie powinna sama w sobie zamykać drogi do pozwolenia.

Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje. Jeżeli lekarz albo psycholog stwierdzi aktualne uzależnienie, istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego albo znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną, Policja nie może wydać pozwolenia. Jeżeli natomiast leczenie zostało zakończone, stan jest stabilny, a badania potwierdzają brak przeciwwskazań, sprawa powinna być oceniana na podstawie aktualnych dokumentów, a nie wyłącznie na podstawie historii leczenia.

Warunki uzyskania pozwolenia na broń myśliwską

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji pozwolenie na broń wydaje właściwy komendant wojewódzki Policji, a w przypadkach wskazanych w ustawie także Komendant Stołeczny Policji. Z art. 10 ust. 2 tej ustawy wynika, że pozwolenie wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.

W przypadku broni do celów łowieckich ważną przyczynę określa art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Jest nią posiadanie uprawnień do wykonywania polowania, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów. W praktyce wnioskodawca powinien wykazać dokumentami, że spełnia warunki łowieckie, w szczególności wynikające z przepisów regulujących wykonywanie polowania i funkcjonowanie Polskiego Związku Łowieckiego.

Organ Policji bada też przesłanki negatywne z art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Oprócz uzależnienia od alkoholu znaczenie mogą mieć m.in. zaburzenia psychiczne, istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, brak miejsca stałego pobytu w Polsce, a także prawomocne skazania za przestępstwa wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Jeżeli w sprawie występowało wcześniejsze wyrok skazujący, jego znaczenie trzeba oceniać osobno, bo nie każdy dawny wpis w historii kandydata ma takie same skutki.

Badania lekarskie i psychologiczne do pozwolenia na broń

Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń musi przedstawić orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne. Wynika to z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Orzeczenia mają potwierdzać, że wnioskodawca nie należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy, czyli m.in. nie jest osobą uzależnioną od alkoholu, oraz że może dysponować bronią.

Badania wykonują lekarze i psychologowie upoważnieni do przeprowadzania badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji orzeczenia lekarskie i psychologiczne są ważne 3 miesiące od dnia wydania. Jeżeli więc badania zostaną wykonane zbyt wcześnie, a wniosek zostanie złożony po upływie tego terminu, organ może zażądać aktualnych orzeczeń.

Podczas badania należy odpowiadać zgodnie z prawdą. Jeżeli lekarz lub psycholog pyta o wcześniejsze leczenie uzależnienia, terapię, hospitalizację, przyjmowane leki albo nawroty choroby, zatajenie tych informacji może zostać potraktowane jako okoliczność podważająca wiarygodność badanego. Nie oznacza to, że każda informacja o leczeniu prowadzi do odmowy. Przeciwnie, przebyta terapia może wskazywać, że problem został rozpoznany i podjęto leczenie, ale ostateczna ocena należy do uprawnionego lekarza i psychologa.

Czy trzeba wpisać we wniosku informację o leczeniu alkoholowym?

Jeżeli formularz wniosku o pozwolenie na broń nie zawiera pytania o przebyte leczenie alkoholowe, co do zasady nie ma obowiązku opisywania tej historii z własnej inicjatywy w treści wniosku. Wniosek powinien zawierać dane wymagane przez ustawę i praktykę właściwej jednostki Policji oraz załączniki, w tym aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne.

Nie należy jednak mylić wniosku administracyjnego z badaniem lekarskim i psychologicznym. W czasie badań historia leczenia może być istotna dla oceny, czy aktualnie występuje uzależnienie albo inne przeciwwskazania. Jeżeli pytanie padnie, odpowiedź powinna być prawdziwa i pełna. Udzielenie nieprawdziwych informacji może później utrudnić obronę decyzji o pozwoleniu albo stać się podstawą dodatkowych działań organu.

W praktyce najlepiej przygotować się do badania: znać daty leczenia, sposób jego zakończenia, ewentualną dokumentację potwierdzającą abstynencję lub stabilny stan zdrowia, a także informacje o kontroli lekarskiej. Jeżeli problem dotyczył przeszłości, warto spokojnie wyjaśnić, od kiedy nie występują objawy uzależnienia i czy były nawroty.

Co zrobi Policja, gdy ma wątpliwości co do uzależnienia?

Organ Policji nie jest związany samymi zapewnieniami wnioskodawcy. Bada dokumenty, orzeczenia i inne okoliczności sprawy. Jeżeli z materiału wynika, że osoba może stanowić zagrożenie dla siebie, porządku albo bezpieczeństwa publicznego, organ może odmówić wydania pozwolenia, powołując się na art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji oraz odpowiednie przesłanki z art. 15 ust. 1 tej ustawy.

W przypadku osoby, która już posiada pozwolenie, art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji pozwala właściwemu organowi Policji zobowiązać ją do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym, jeżeli ujawniono okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 tej ustawy. Dotyczy to m.in. podejrzenia uzależnienia od alkoholu.

Jeżeli posiadacz pozwolenia okaże się osobą, której pozwolenia nie wolno wydać z przyczyn określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ może cofnąć pozwolenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Wtedy konieczne staje się rozstrzygnięcie, co zrobić z bronią i amunicją zgodnie z przepisami ustawy, w szczególności w zakresie ich zbycia, zdeponowania albo innego legalnego przekazania.

Jeżeli problemem był wcześniejszy odwyk, a obecnie nie występuje uzależnienie, warto zadbać o spójne dokumenty medyczne i aktualne badania. Jeżeli natomiast w tle pojawiały się zdarzenia związane z alkoholem, np. interwencje domowe, wykroczenia albo prowadzenie pojazdu po alkoholu, Policja może oceniać nie tylko stan zdrowia, lecz także bezpieczeństwo i rękojmię odpowiedzialnego dysponowania bronią.

Negatywne orzeczenie lekarskie lub psychologiczne

Jeżeli lekarz albo psycholog wyda negatywne orzeczenie, nie oznacza to jeszcze, że sprawy nie można w żaden sposób zakwestionować. Tryb odwoławczy od orzeczeń przewiduje ustawa o broni i amunicji, w szczególności art. 15h tej ustawy. Co do zasady odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie.

W postępowaniu odwoławczym przeprowadzane jest ponowne badanie przez uprawniony podmiot. Orzeczenie wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne w ramach tej procedury medycznej. Jeżeli więc wynik badań jest sporny, trzeba pilnować terminu i dobrze przygotować dokumentację, np. historię leczenia, zaświadczenia od specjalisty, dokumenty potwierdzające terapię lub abstynencję.

Od decyzji administracyjnej Policji odmawiającej pozwolenia przysługuje odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. W sprawach pozwoleń na broń organem wyższego stopnia jest co do zasady Komendant Główny Policji.

Jak praktycznie przygotować się do wniosku?

Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić wymagania właściwej komendy wojewódzkiej Policji, ponieważ formularze i lista załączników mogą być technicznie opisane w wytycznych danej jednostki. Podstawowe wymogi wynikają jednak z ustawy o broni i amunicji: trzeba wykazać ważną przyczynę, przejść badania oraz nie podlegać przesłankom negatywnym.

W przypadku osoby po leczeniu alkoholowym rozsądne jest zgromadzenie dokumentów potwierdzających zakończenie terapii, brak aktualnego uzależnienia i stabilne funkcjonowanie. Nie zawsze trzeba składać je od razu z wnioskiem, ale mogą być pomocne podczas badania lub w razie wątpliwości organu.

Jeżeli w przeszłości doszło do incydentów związanych z alkoholem, warto ocenić ich charakter. Jednorazowe zdarzenie sprzed wielu lat, zakończone bez skazania, będzie oceniane inaczej niż aktualne nadużywanie alkoholu, przemoc domowa, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości albo regularne interwencje Policji. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy dokumentów.

FAQ

Podsumowanie

Przebyte leczenie alkoholowe nie jest równoznaczne z zakazem uzyskania pozwolenia na broń myśliwską. Najważniejsze jest to, czy aktualnie występuje uzależnienie od alkoholu w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz czy lekarz i psycholog wydadzą pozytywne orzeczenia. Nie warto zatajać historii leczenia podczas badań, bo może to obrócić się przeciwko wnioskodawcy.

Jeżeli orzeczenia są pozytywne, a wnioskodawca spełnia pozostałe warunki, w tym wykazuje ważną przyczynę posiadania broni do celów łowieckich zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wcześniejsze leczenie nie powinno samo w sobie przesądzać o odmowie. W sprawach z historią alkoholową, interwencjami Policji lub postępowaniami karnymi warto jednak przeanalizować sytuację indywidualnie przed złożeniem wniosku.

Źródła

• Art. 10 ust. 1-3, art. 15 ust. 1 pkt 2-6, art. 15 ust. 3-5, art. 15h oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
• Art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
• Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, w zakresie pojęć związanych z zaburzeniami psychicznymi wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.