Podanie nieprawdziwych danych w internecie – kiedy grozi kara?

Stan prawny aktualny na 12 czerwca 2026 r.

Podanie nieprawdziwych danych w profilu internetowym

Na portalach internetowych użytkownicy często posługują się pseudonimem, skróconym imieniem, fikcyjną lokalizacją albo danymi, które nie pozwalają jednoznacznie ustalić ich tożsamości. Samo takie zachowanie nie oznacza jeszcze popełnienia przestępstwa. Może jednak naruszać regulamin serwisu i skutkować usunięciem konta, blokadą profilu albo wypowiedzeniem umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną.

Odpowiedzialność karna pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy nie chodzi tylko o anonimowość lub żart, lecz o wykorzystanie cudzej tożsamości, wyrządzenie szkody, wyłudzenie świadczenia, podszywanie się pod inną osobę albo posłużenie się fałszywym dokumentem. Jeżeli konto na portalu internetowym wykorzystuje cudzy wizerunek lub dane osoby możliwej do zidentyfikowania, podstawowe znaczenie może mieć art. 190a § 2 K.k.

Nie każde podanie błędnych albo fikcyjnych danych jest więc przestępstwem. Kluczowe są: rodzaj danych, cel działania sprawcy, skutek dla pokrzywdzonego oraz to, czy dane dotyczą rzeczywiście istniejącej osoby.

Kiedy fałszywe dane mogą oznaczać przywłaszczenie tożsamości?

Najważniejszy dla takich spraw jest art. 190a § 2 Kodeksu karnego. Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu tej samej karze, co za stalking, podlega ten, kto podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, przez co wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą.

Oznacza to, że dla dokonania przestępstwa nie wystarczy samo założenie profilu pod nieprawdziwym imieniem. Musi wystąpić podszywanie się pod konkretną, realną osobę oraz wyrządzenie jej szkody. Szkoda majątkowa może polegać np. na stracie pieniędzy, konieczności poniesienia kosztów albo utracie zamówienia. Szkoda osobista może dotyczyć reputacji, prywatności, dobrego imienia, relacji rodzinnych lub zawodowych.

Gdy fałszywy profil wykorzystuje cudze zdjęcie, imię i nazwisko, numer telefonu, adres e-mail, nazwę konta, identyfikator zawodowy albo inne dane pozwalające rozpoznać konkretną osobę, można mówić o przywłaszczeniu tożsamości, jeżeli działanie wyrządziło tej osobie szkodę majątkową lub osobistą.

Jaka kara grozi za podszywanie się pod inną osobę?

Za czyn z art. 190a § 2 K.k. grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Taka sama kara grozi za uporczywe nękanie z art. 190a § 1 K.k. Jeżeli następstwem czynu z § 1 lub § 2 jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, zagrożenie karą wzrasta i wynosi od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.

Ściganie przestępstw z art. 190a § 1 i § 2 K.k. następuje na wniosek pokrzywdzonego. W praktyce oznacza to, że samo zawiadomienie o zdarzeniu powinno zostać połączone z wyraźnym wnioskiem o ściganie sprawcy. Warto wskazać, kto został pokrzywdzony, jakie dane zostały użyte, gdzie znajduje się profil lub treść, na czym polegała szkoda i jakie dowody to potwierdzają.

Kiedy podanie nieprawdziwych danych może być oszustwem?

Jeżeli nieprawdziwe dane służą do uzyskania pieniędzy, towaru, pożyczki, usługi, dostępu do konta albo innej korzyści majątkowej, sprawa może wykraczać poza samo naruszenie regulaminu portalu. W zależności od okoliczności w grę może wchodzić oszustwo z art. 286 § 1 K.k., czyli doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd, wyzyskanie błędu albo niezdolności do należytego pojmowania działania.

Przykładowo: osoba zakłada konto z nieprawdziwymi danymi, wystawia fałszywą ofertę, przyjmuje zapłatę i nie zamierza wykonać umowy. Wtedy znaczenie ma nie tylko sam fakt podania danych, ale całe zachowanie sprawcy, zamiar osiągnięcia korzyści oraz skutek po stronie pokrzywdzonego. Podobnie może być przy wyłudzeniach tożsamości, gdy nieprawdziwe dane są używane do uzyskania dostępu do usług, dokumentów lub świadczeń.

Fałszywe dane a fałszerstwo dokumentu

Inaczej należy ocenić sytuację, w której ktoś nie tylko podaje nieprawdziwe informacje w formularzu internetowym, ale posługuje się podrobionym lub przerobionym dokumentem. Zgodnie z art. 270 § 1 K.k. karalne jest podrobienie lub przerobienie dokumentu w celu użycia go za autentyczny albo użycie takiego dokumentu jako autentycznego. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Dlatego czym innym jest wpisanie w profilu fikcyjnego imienia, a czym innym przesłanie skanu podrobionego dowodu osobistego, zaświadczenia, dyplomu, umowy albo pełnomocnictwa. W drugim przypadku sprawa może dotyczyć przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, nawet jeżeli cały kontakt odbywał się przez internet.

Czy zawsze trzeba iść na policję?

Nie zawsze. Jeżeli ktoś używa wyłącznie wymyślonego imienia albo pseudonimu i nie wyrządza nikomu szkody, zwykle wystarczające może być zgłoszenie naruszenia regulaminu administratorowi portalu. Administrator może usunąć konto, ukryć treść, zablokować profil albo poprosić użytkownika o potwierdzenie danych.

Jeżeli jednak profil wykorzystuje dane konkretnej osoby, narusza jej dobre imię, służy do wyłudzania pieniędzy, rozsyłania obraźliwych wiadomości, publikowania prywatnych treści albo zawierania umów na cudze dane, warto rozważyć zawiadomienie Policji lub prokuratury. Przy podejrzeniu phishingu, fałszywej strony lub innego incydentu teleinformatycznego można dodatkowo zgłosić sprawę do CERT Polska.

Jak zabezpieczyć dowody?

W sprawach internetowych dowody potrafią szybko zniknąć, dlatego warto działać od razu. Przed zgłoszeniem profilu administratorowi portalu dobrze jest wykonać zrzuty ekranu, zapisać adres URL profilu lub wpisu, datę i godzinę, treść wiadomości, identyfikator konta, nazwę użytkownika, dane transakcji, numer rachunku bankowego oraz informacje o świadkach.

Jeżeli doszło do szkody majątkowej, należy zachować potwierdzenia przelewów, korespondencję, faktury, numery zamówień i historię płatności. Jeżeli szkoda ma charakter osobisty, przydatne mogą być zrzuty komentarzy, wiadomości od osób trzecich, dowody utraty zlecenia, wezwania od pracodawcy albo dokumenty potwierdzające naruszenie reputacji.

Ochrona cywilna i regulaminowa

Nawet gdy zachowanie nie wypełnia znamion przestępstwa, osoba pokrzywdzona nie jest bezradna. Wykorzystanie czyjegoś imienia, nazwiska, pseudonimu, zdjęcia, głosu, renomy albo innych elementów identyfikacji może naruszać dobra osobiste chronione przez Kodeks cywilny. W takiej sytuacji można żądać m.in. zaniechania naruszeń, usunięcia skutków, przeprosin, zadośćuczynienia albo odszkodowania, jeżeli są do tego podstawy.

Równolegle można skorzystać z procedur serwisu internetowego: zgłosić fałszywy profil, naruszenie wizerunku, podszywanie się, phishing albo wyłudzenie. Czasami szybka reakcja administratora portalu pozwala ograniczyć szkodę szybciej niż postępowanie karne.

FAQ

Czy za samo podanie fałszywego imienia w profilu grozi kara?

Co do zasady nie. Jeżeli dane są fikcyjne, nie dotyczą konkretnej osoby, nie służą do wyłudzenia i nie powodują szkody, sprawa zwykle ma charakter regulaminowy, a nie karny.

Kiedy fałszywy profil jest przywłaszczeniem tożsamości?

Gdy sprawca podszywa się pod realną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest publicznie identyfikowana, i przez to wyrządza jej szkodę majątkową albo osobistą.

Czy trzeba wykazać szkodę przy art. 190a § 2 K.k.?

Tak. Aktualne brzmienie przepisu wymaga, aby podszywanie się i wykorzystanie danych wyrządziło pokrzywdzonemu szkodę majątkową albo osobistą. Przy samym zamiarze wyrządzenia szkody ocena może zależeć od tego, czy można mówić o usiłowaniu lub innym przestępstwie.

Czy sprawa z art. 190a § 2 K.k. jest ścigana z urzędu?

Nie w typowym przypadku. Ściganie przestępstwa z art. 190a § 2 K.k. następuje na wniosek pokrzywdzonego. W zawiadomieniu warto więc wyraźnie napisać, że pokrzywdzony wnosi o ściganie sprawcy.

Czy użycie cudzego zdjęcia bez zgody zawsze jest przestępstwem?

Nie zawsze. Może naruszać dobra osobiste, prawo do wizerunku albo regulamin portalu. Przestępstwo z art. 190a § 2 K.k. wymaga dodatkowo podszywania się pod inną osobę i wyrządzenia jej szkody.

Co zrobić, gdy ktoś podszywa się pode mnie w internecie?

Najpierw zabezpiecz dowody: zrzuty ekranu, adresy URL, wiadomości, daty publikacji i dane świadków. Następnie zgłoś profil administratorowi serwisu. Jeżeli doszło do szkody, wyłudzenia, gróźb, nękania albo wykorzystania Twoich danych, rozważ zawiadomienie Policji lub prokuratury.

Czy platforma internetowa może usunąć konto z nieprawdziwymi danymi?

Tak, jeżeli przewiduje to regulamin albo konto narusza prawa innych osób. Platforma może też ograniczyć widoczność treści, zablokować konto lub zażądać dodatkowej weryfikacji użytkownika.

Źródła

• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w szczególności art. 190a, art. 270 i art. 286: tekst ujednolicony w systemie ELI.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w szczególności art. 23 i art. 24 dotyczące dóbr osobistych: tekst aktu w systemie ELI.
• Ministerstwo Cyfryzacji, informacje o cyberprzestępczości i sposobach zgłaszania zdarzeń: portal Gov.pl.
• Usługa publiczna zgłoszenia przestępstwa: Gov.pl.
• Formularz zgłaszania incydentów do CERT Polska: incydent.cert.pl.