Odzyskanie prawa jazdy po odebraniu go z powodu padaczki

Cofnięcie prawa jazdy z powodu padaczki - od czego zacząć?

W pierwszej kolejności trzeba ustalić, jaka decyzja została wydana w sprawie prawa jazdy. Ma znaczenie, czy starosta wydał decyzję o cofnięciu uprawnienia, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie, czy tylko zatrzymano dokument do czasu wyjaśnienia sprawy. W praktyce najczęściej podstawą jest art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Jeżeli cofnięcie nastąpiło właśnie z przyczyn zdrowotnych, samo oświadczenie kierowcy, że od dwóch lat nie miał napadu, nie przywraca prawa jazdy. Potrzebne jest nowe orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych. Dopiero na tej podstawie można domagać się przywrócenia uprawnień albo ponownego wydania prawa jazdy.

W sprawach dotyczących chorób neurologicznych szczególnie ważne jest, aby zgromadzić dokumentację leczenia, historię wizyt, wyniki badań oraz opinię neurologa. Lekarz uprawniony do badań kierowców ocenia nie tylko sam fakt braku napadów, lecz także rodzaj napadów, leczenie, rokowanie, stosowanie leków i ryzyko utraty świadomości podczas prowadzenia pojazdu.

Czy przy padaczce można mieć prawo jazdy kategorii B?

Tak, w określonych przypadkach jest to możliwe. Aktualnie padaczka nie oznacza automatycznego, bezterminowego zakazu prowadzenia pojazdów kategorii amatorskich. O dopuszczeniu do kierowania decyduje wynik badania lekarskiego przeprowadzonego według ustawy o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.

Dla kierowców z tzw. grupy 1, czyli między innymi kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, lekarz może orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych, jeżeli przebieg choroby, dokumentacja medyczna oraz opinia specjalisty wskazują, że ryzyko napadu podczas kierowania jest akceptowalne. W praktyce istotny jest co najmniej dwuletni okres bez napadów padaczkowych, regularne leczenie i kontrola neurologiczna. Ostateczna ocena zawsze należy jednak do lekarza uprawnionego do badań kierowców.

Inaczej wygląda sytuacja przy kategoriach zawodowych i pojazdach ciężkich. Dla kierowców z tzw. grupy 2, czyli w szczególności kategorii C, C+E, D, D+E oraz kierujących zawodowo, wymagania zdrowotne są znacznie ostrzejsze. Padaczka może w praktyce uniemożliwić uzyskanie lub odzyskanie takich uprawnień, chyba że spełnione są wyjątkowo rygorystyczne warunki medyczne określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r.

Czy trzeba ponownie zdawać egzamin na prawo jazdy?

To zależy od treści decyzji i od czasu, przez jaki uprawnienia były cofnięte. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji.

Jeżeli więc prawo jazdy zostało cofnięte z powodów zdrowotnych i stan ten trwał ponad rok, starosta może wymagać ponownego sprawdzenia kwalifikacji, czyli egzaminu państwowego. Przy kategorii B oznacza to co do zasady egzamin teoretyczny i praktyczny w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego, po wygenerowaniu odpowiedniego profilu kandydata na kierowcę albo profilu do egzaminu.

Jeżeli cofnięcie trwało krócej niż rok, a przyczyna zdrowotna ustała, w wielu sprawach wystarczające może być pozytywne orzeczenie lekarskie i decyzja starosty o przywróceniu uprawnień. Nie należy jednak zakładać tego z góry, bo urząd będzie badał konkretną decyzję, podstawę cofnięcia i aktualny wpis w ewidencji kierowców.

Jak wygląda procedura odzyskania prawa jazdy po cofnięciu z przyczyn zdrowotnych?

Procedura ma charakter administracyjny. Starosta działa na podstawie ustawy o kierujących pojazdami, a w zakresie postępowania stosuje przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy stanowią inaczej.

1. Uzyskaj dokumentację medyczną. Przy padaczce praktycznie potrzebna będzie historia leczenia neurologicznego, informacja o lekach, okresach bez napadów oraz ewentualne wyniki EEG lub innych badań zaleconych przez lekarza.
2. Udaj się do uprawnionego lekarza. Badanie lekarskie kierowcy przeprowadza lekarz uprawniony na zasadach określonych w art. 75 i art. 79 ustawy o kierujących pojazdami oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r.
3. Uzyskaj orzeczenie lekarskie. Jeżeli orzeczenie potwierdza brak przeciwwskazań zdrowotnych, składasz je w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania.
4. Złóż wniosek o przywrócenie uprawnień albo wydanie prawa jazdy. Do wniosku dołącza się dokumenty wymagane przez urząd, w tym orzeczenie lekarskie, dokument tożsamości do wglądu, aktualne zdjęcie, a czasem potwierdzenie opłat.
5. Sprawdź, czy urząd wymaga egzaminu. Jeżeli zachodzi przesłanka z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, konieczne będzie zdanie egzaminu państwowego.

Jeżeli lekarz wyda negatywne orzeczenie, osobie badanej przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Wynika to z art. 79 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie, do jednostki odwoławczej wskazanej w przepisach, najczęściej wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy.

Skierowanie na badanie lekarskie i rola starosty

Jeżeli organ ma uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, może skierować go na badanie lekarskie. Podstawą jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, który przewiduje wydanie decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Takie zastrzeżenia mogą wynikać między innymi z informacji medycznej, zawiadomienia innego organu, dokumentów z postępowania karnego lub informacji o zdarzeniu drogowym. W sprawach dotyczących chorób neurologicznych warto odróżniać samo rozpoznanie choroby od realnego przeciwwskazania do kierowania pojazdem. O przeciwwskazaniu decyduje orzeczenie lekarskie, a nie automatycznie sama nazwa choroby.

Jeżeli problem dotyczy nie tylko padaczki, ale ogólnie zdolności zdrowotnej do prowadzenia pojazdów, pomocne może być omówienie dotyczące spraw, w których prawo jazdy jest kwestionowane ze względu na stan zdrowia kierowcy.

Co grozi za prowadzenie samochodu przed odzyskaniem uprawnień?

Nie należy prowadzić samochodu do czasu formalnego przywrócenia uprawnień. Jeżeli uprawnienie zostało cofnięte decyzją administracyjną, kierowanie pojazdem mechanicznym mimo tej decyzji może stanowić przestępstwo z art. 180a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność za prowadzenie pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu wbrew decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

Jeżeli natomiast dana osoba prowadzi pojazd bez wymaganych uprawnień, zastosowanie może mieć art. 94 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Przepis przewiduje karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 zł. Zgodnie z art. 94 § 3 Kodeksu wykroczeń w razie popełnienia tego wykroczenia orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

Przykłady

FAQ

Czy dwa lata bez napadu padaczki wystarczą do odzyskania prawa jazdy?

Nie zawsze. Dwuletni okres bez napadu jest bardzo ważny przy ocenie kierowców z grupy 1, na przykład kategorii B, ale ostatecznie potrzebne jest pozytywne orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza. Lekarz ocenia całość dokumentacji, przebieg choroby, leczenie i ryzyko nawrotu napadów.

Czy przy cofnięciu prawa jazdy z powodu padaczki zawsze trzeba zdawać egzamin?

Nie zawsze. Egzamin jest szczególnie istotny wtedy, gdy uprawnienie było cofnięte na okres przekraczający rok albo cofnięcie wiązało się z utratą kwalifikacji. Wynika to z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Jeżeli cofnięcie trwało krócej, urząd powinien ocenić sprawę na podstawie konkretnej decyzji i aktualnych dokumentów.

Do jakiego lekarza trzeba się zgłosić?

Badanie musi przeprowadzić lekarz uprawniony do badań osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. W sprawie padaczki lekarz ten zwykle będzie oczekiwał dokumentacji od neurologa, a czasem także aktualnych wyników badań. Sama opinia neurologa nie zastępuje orzeczenia lekarza uprawnionego do badań kierowców.

Czy można odwołać się od negatywnego orzeczenia lekarskiego?

Tak. Zgodnie z art. 79 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami od orzeczenia lekarskiego przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania. Odwołanie składa się za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie. Po badaniu odwoławczym wydawane jest orzeczenie kończące drogę lekarską w tym trybie.

Czy można prowadzić samochód, jeżeli lekarz twierdzi, że stan zdrowia się poprawił?

Nie, jeżeli formalnie nadal obowiązuje decyzja o cofnięciu uprawnień. Do kierowania pojazdem potrzebne jest nie tylko korzystne rokowanie medyczne, ale także formalne przywrócenie uprawnień albo ponowne uzyskanie prawa jazdy. Jazda mimo decyzji o cofnięciu może skutkować odpowiedzialnością z art. 180a Kodeksu karnego.

Źródła

• Art. 49 ust. 1 pkt 3, art. 75, art. 79, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.
• Art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 180a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
• Art. 94 § 1 i § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń.