Kara za głośną muzykę na weselu – co może zrobić DJ?

Głośna muzyka na weselu a art. 51 Kodeksu wykroczeń

W sprawach o zakłócanie ciszy nocnej najczęściej stosowany jest art. 51 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Przepis ten stanowi, że kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Warto od razu doprecyzować: polskie prawo wykroczeń nie posługuje się pojęciem „ciszy nocnej” jako samodzielnym znamieniem wykroczenia. Art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń mówi o zakłóceniu spoczynku nocnego. Godziny zwyczajowo określane jako cisza nocna, np. 22:00-6:00, mogą mieć znaczenie dowodowe i porządkowe, ale same w sobie nie zastępują ustawowych znamion wykroczenia.

Nie każde głośniejsze zachowanie jest wykroczeniem. Odpowiedzialność z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń wymaga wykazania, że doszło do zakłócenia chronionego dobra, czyli spokoju, porządku publicznego, spoczynku nocnego albo zgorszenia w miejscu publicznym, oraz że zachowanie miało charakter krzyku, hałasu, alarmu lub innego wybryku. W podobnych sprawach sądy oceniają całokształt okoliczności, a nie tylko sam fakt, że muzyka była słyszalna poza lokalem.

Jeżeli sprawa dotyczy zachowania w miejscu publicznym albo w przestrzeni dostępnej dla szerszego kręgu osób, mogą pojawić się również inne wykroczenia obyczajowe, ale przy głośnej muzyce z imprezy podstawową kwalifikacją pozostaje zwykle art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Czym jest wybryk i dlaczego ma znaczenie dla DJ-a?

Pojęcie wybryku nie zostało zdefiniowane w Kodeksie wykroczeń. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że wybryk to zachowanie, którego w konkretnych okolicznościach czasu, miejsca i otoczenia nie należało się spodziewać według powszechnie przyjętych norm współżycia społecznego, a które wywołuje negatywne oceny społeczne, oburzenie lub poczucie naruszenia porządku.

Takie rozumienie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 grudnia 1992 r., sygn. III KRN 189/92, wskazując, że wybryk charakteryzuje ostra sprzeczność z powszechnie akceptowanymi normami zachowania. To orzeczenie nadal bywa powoływane przy wykładni art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń.

W przypadku wesela argumentem obronnym może być to, że odtwarzanie muzyki jest normalnym elementem takiej uroczystości. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia z odpowiedzialności. Jeżeli muzyka była wyjątkowo głośna, trwała do późnych godzin, lokal znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie mieszkań, a DJ ignorował prośby o ściszenie lub interwencje służb, sąd może uznać zachowanie za wybryk.

Czy brak informacji od menedżera restauracji wyłącza odpowiedzialność?

To, że DJ grał w lokalu pierwszy raz i nie został uprzedzony przez menedżera o skargach sąsiadów, jest ważną okolicznością, ale nie zawsze wystarczy do uniewinnienia. Zgodnie z art. 1 § 2 Kodeksu wykroczeń nie popełnia wykroczenia sprawca, któremu nie można przypisać winy w czasie czynu. Jeżeli DJ działał w zaufaniu do organizatora i lokalu, nie miał wiedzy o problemach akustycznych, a po interwencji reagował rozsądnie, może to przemawiać za brakiem winy albo przynajmniej za łagodniejszą oceną zachowania.

Jednocześnie osoba obsługująca nagłośnienie ma wpływ na natężenie dźwięku. Jeżeli z okoliczności wynikało, że muzyka jest słyszalna w okolicy w sposób uciążliwy, a mimo to nie podjęto żadnych działań, samo powołanie się na brak ostrzeżenia ze strony restauracji może być niewystarczające.

W praktyce odpowiedzialność DJ-a, organizatora wesela i właściciela lub najemcy lokalu trzeba oceniać osobno. W sprawie o wykroczenie sąd bada zachowanie konkretnej osoby obwinionej. To, że lokal miał problem z sąsiadami, może obciążać menedżera lub właściciela w relacjach cywilnych albo organizacyjnych, ale nie przesądza automatycznie o winie DJ-a.

Jaką karę może orzec sąd?

Art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń przewiduje za zakłócanie spokoju, porządku publicznego, spoczynku nocnego albo wywołanie zgorszenia karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Zgodnie z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń grzywnę wymierza się co do zasady w wysokości od 20 zł do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Jeżeli zachowanie było spowodowane działaniem pod wpływem alkoholu, środka odurzającego albo innej podobnie działającej substancji, zastosowanie może mieć art. 51 § 2 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje surowszą kwalifikację. W typowej sprawie DJ-a wykonującego usługę na weselu taki wariant nie musi mieć zastosowania, ale zależy to od ustaleń faktycznych.

W sprawach wykroczeniowych sąd może również obciążyć obwinionego kosztami postępowania. Wysokość i zakres kosztów zależą od przebiegu sprawy oraz rozstrzygnięcia.

Co zrobić, gdy termin 7 dni już biegnie?

Najpierw trzeba ustalić, jakie orzeczenie zostało doręczone. Jeżeli jest to wyrok nakazowy, zastosowanie ma art. 94 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia: obwinionemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w terminie 7 dni od doręczenia wyroku. Sprzeciw nie musi zawierać rozbudowanego uzasadnienia, ale w praktyce warto wskazać, że obwiniony nie zgadza się z przypisaniem wykroczenia, kwestionuje istnienie wybryku, zakłócenia albo winy.

Jeżeli zapadł zwykły wyrok po rozprawie, należy pamiętać o trybie apelacyjnym. Zgodnie z art. 103 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja. Zgodnie z art. 105 § 1 tego kodeksu apelację wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku z uzasadnieniem, chyba że ustawa stanowi inaczej. W praktyce trzeba więc dopilnować także wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, jeżeli jest wymagany w danej sytuacji procesowej.

Jeżeli termin 7 dni biegnie, nie warto czekać na zebranie wszystkich dowodów. W przypadku wyroku nakazowego najważniejsze jest terminowe wniesienie sprzeciwu. Dowody i szczegółową argumentację można następnie przedstawić w toku postępowania po utracie mocy wyroku nakazowego.

Jak argumentować sprzeciw albo apelację?

W obronie DJ-a można podnieść przede wszystkim, że czyn nie zawiera znamion wykroczenia z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń. Jeżeli zachowanie polegało na prowadzeniu oprawy muzycznej wesela w restauracji, zgodnie z umową i typowym przebiegiem takiej uroczystości, należy wykazać, że nie był to wybryk w rozumieniu tego przepisu.

Drugim kierunkiem obrony jest brak dostatecznych dowodów realnego zakłócenia spokoju lub spoczynku nocnego. Samo subiektywne niezadowolenie jednego sąsiada nie zawsze wystarczy. Znaczenie mogą mieć: liczba skarg, treść notatki policyjnej, zeznania funkcjonariuszy, odległość lokalu od zabudowań mieszkalnych, zamknięcie okien i drzwi, konstrukcja budynku, nagłośnienie oraz to, czy po zwróceniu uwagi muzyka została ściszona.

Trzecia możliwa linia argumentacji dotyczy winy. Na podstawie art. 1 § 2 Kodeksu wykroczeń odpowiedzialność wymaga możliwości przypisania winy. Jeżeli DJ nie znał historii konfliktu z sąsiadami, wykonywał usługę w lokalu przeznaczonym do imprez, nie został poinformowany o ograniczeniach, a po interwencji zachował się prawidłowo, sąd powinien te okoliczności uwzględnić.

Jeżeli sąd uzna, że czyn jednak miał miejsce, można alternatywnie wnosić o łagodniejsze rozstrzygnięcie, np. o odstąpienie od wymierzenia kary, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 39 § 1 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten pozwala w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego, zwłaszcza gdy stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znaczny.

Jakie dowody warto zebrać?

W sprawie o głośną muzykę dowody są często ważniejsze niż same deklaracje. Warto przygotować:

Jeżeli istnieje możliwość uzyskania obiektywnego pomiaru hałasu, może on mieć znaczenie, ale w praktyce w sprawach z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń sądy często opierają się na zeznaniach świadków, notatkach funkcjonariuszy i ocenie sytuacji w konkretnych okolicznościach.

Kiedy są szanse na skuteczne odwołanie?

Szanse na skuteczną obronę są większe, jeżeli materiał dowodowy ogranicza się do ogólnego stwierdzenia, że muzyka była głośna, bez wykazania, na czym polegał wybryk i jakie konkretne zakłócenie nastąpiło. Pomocne jest także to, gdy DJ po interwencji ściszył muzykę, nie był wcześniej ostrzegany, a impreza odbywała się w lokalu przeznaczonym do wesel.

Szanse maleją, gdy z akt wynika, że sąsiedzi wielokrotnie interweniowali, funkcjonariusze słyszeli bardzo głośną muzykę z dużej odległości, impreza trwała głęboko w nocy, a DJ lub organizator zignorowali polecenia ściszenia. Wtedy sąd może uznać, że zachowanie przekroczyło granice zwykłej oprawy weselnej.

Jeżeli sąd dojdzie do wniosku, że czyn nie zawiera znamion wykroczenia, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia.

FAQ

Źródła

• Art. 1 § 1-2, art. 24 § 1, art. 39 § 1 oraz art. 51 § 1-2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.
• Art. 5 § 1 pkt 2, art. 94 § 1, art. 103 § 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
• Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1992 r., sygn. III KRN 189/92.