Darowizna z zapisem na wypadek śmierci obdarowanego

Darowizna a zapis na wypadek śmierci

Przedstawiona przez Panią sprawa jest dość niejasna i już na wstępie zaznaczę, że konieczne byłoby przeanalizowanie wspomnianego aktu darowizny. Co więcej, nie ma takiej formy testamentu, jak napisany przez kogoś w imieniu obdarowanego. Tym samym w żadnym wypadku nie ma mowy o działaniu takiego dokumentu w dwie strony.

Jeśli otrzymała Pani nieruchomość w formie darowizny, to jest Pani jej właścicielką. Po takim obdarowaniu to Pani mogła i nadal może sporządzić testament na rzecz taty – swój własny, własnoręczny lub u notariusza. Tak więc nie wiem, o jakim testamencie Pani pisze, skoro mamy do czynienia z darowizną. Załóżmy jednak, że notariusz przygotował coś na kształt zapisu na wypadek śmierci – podkreślam więc, że taki zapis absolutnie nie działa w obie strony. Tato musi sporządzić własny testament na Pani rzecz. Uporządkowując:

• Pani jest właścicielką podarowanej nieruchomości i do niej, także po śmierci taty przed Panią, nikt inny nie ma prawa;
• w przypadku Pani śmierci przed tatą, tata staje się właścicielem Pani nieruchomości – w zależności od zapisu, o którym Pani wspomina, bądź na zasadzie spadkobrania ogólnego jako jedyny spadkobierca, bądź jako zapisobiorca windykacyjny. W tym drugim przypadku dziedziczenie po Pani i tak będzie odbywało się na zasadzie ustawy, a tato stanie się jedynie właścicielem nieruchomości,
• w przypadku śmierci taty nie stanie się Pani automatycznie jedyną spadkobierczynią jego pozostałego majątku; dziedziczenie nastąpi na podstawie ustawy, a spadkobiercami będzie żona i dwie córki każda w 1/3.

Zachowek od darowizny

Inną sprawą jest, że jeśli po tacie nie pozostanie żaden czynny majątek, to mama i siostra będą miały do Pani roszczenie o zachowek z tytułu uzyskanej wcześniej z majątku ojca darowizny. Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego: Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

Innymi słowy, po śmierci taty zostanie obliczona wartość majątku spadkowego z uwzględnieniem darowizn z jego majątku. Obliczona zostanie na bazie tego wartość poszczególnych udziałów i wysokość od tego zachowków. Pani zachowek pokryje darowizna, ale siostra i mama, o ile nie będzie innego majątku po tacie, nie otrzymają wartości należnych zachowków i w związku z tym będą mogły się o niego zwrócić do Pani.