Mamy 10 452 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy wydziedziczony może starać się o zachowek?

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 17.10.2017

Niedawno zmarła moja mama. W testamencie cały swój majątek (mieszkanie) mama zapisała siostrze, a mnie wydziedziczyła. Czy to mieszkanie wchodzi w skład masy spadkowej? Czy skoro jestem wydziedziczony, mogę starać się o zachowek? Jeżeli nie, czy przysługuje on mojemu synowi i w jakiej wysokości?

Iryna Kowalczuk

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego spadkobiercom pominiętym w testamencie należy się zachowek w wysokości 1/2 tego, co by im przypadło w razie dziedziczenia ustawowego, którego reguły obowiązują automatycznie, gdy spadkodawca nie zostawił testamentu. Jeśli jednak spadkobierca jest małoletni albo niezdolny do pracy, należy mu się zachowek w wysokości 2/3 schedy spadkowej.

 

Pan jako wydziedziczony nie jest uprawniony do zachowku, natomiast Pana syn, jeżeli nie został tak jak Pan wydziedziczony w testamencie, jak najbardziej takie prawo posiada. Zstępni (dzieci, wnuki) wydziedziczonego są bowiem uprawnieni do zachowku, chociażby wydziedziczony przeżył spadkodawcę (art. 1011 Kodeksu cywilnego). Udział spadkowy, który przypadłby wydziedziczonemu przez spadkodawcę, przypada zstępnym wydziedziczonego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.1971 r., sygn. akt III CZP 5/71, RPEiS 1972, nr 1, s. 350).

 

Jak wynika z powyższego, to nie Pan, ale Pana syn może dochodzić zachowku w wysokości 1/2 albo 2/3 (gdy jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni) tego, co dziedziczyłby Pan, jeżeli nie byłby Pan wydziedziczony.

 

Jeżeli po śmierci Pana mamy jedynymi spadkobiercami ustawowymi są jej dzieci (Pan i siostra), to gdyby nie testament na rzecz siostry, dziedziczyłby Pan spadek w wysokości 1/2 udziału. Zachowek dla Pana syna z uwagi na fakt wydziedziczenia Pana w testamencie wynosi zatem 1/4 (1/2 z 1/2) lub 1/3 (2/3 z 1/2), gdyby na dzień śmierci Pana mamy Pana syn był nieletni lub niezdolny do pracy.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Zasadą jest, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen z daty orzekania. Dzięki temu istnieje możliwość uwzględnienia realnej wartości spadku. Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26.03.1985 r. (sygn. akt III CZP 75/84).

 

Jeśli chodzi o obliczenie zachowku, to najpierw należy obliczyć wartość całego spadku po zmarłej, a następnie udział spadkowy, jaki by przypadł uprawnionemu do dziedziczenia. Na podstawie tych informacji można określić wysokość zachowku.

 

Najpierw trzeba zatem dodać wartości wszystkich rzeczy i praw majątkowych należących do spadku. Do tej wartości spadku trzeba doliczyć wartość darowizn uczynionych przez spadkodawcę – dolicza się nie tylko darowizny dokonane na rzecz osób uprawnionych do zachowku, ale również darowizny na rzecz innych osób, np. spadkobierców. Jak z tego wynika wartość darowanej Pana siostrze nieruchomości przez Pana mamę będzie zaliczana do spadku przy obliczaniu wysokości zachowku. Do spadku nie dolicza się wartości drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, np. prezentów urodzinowych. Nie dolicza się także wartości darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięcioma laty, licząc wstecz od chwili otwarcia spadku, ale tylko wtedy, gdy obdarowany nie jest spadkobiercą albo uprawnionym do zachowku. Natomiast darowizny dokonane na rzecz spadkobierców bądź osób uprawnionych do zachowku zawsze dolicza się do spadku, niezależnie od tego, kiedy ich dokonano. Stwierdzono to w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 01.06.2004 r. (sygn. akt I ACa 285/04), w którym sąd uznał, że „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 K.c.)”. Przeciwnie należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.

 

Taka interpretacja przepisu akceptowana jest też przez naukę prawa (Komentarz do art. 994 Kodeksu cywilnego, w: A. Kidyba (red.), E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz, Tom IV, Spadki, LEX, 2008).

 

Jeżeli zatem w skład spadku po śmierci Pana mamy nie weszło nic wartościowego to wartość należnego Pana synowi zachowku będzie liczona od wartości darowizny nieruchomości poczynionej na rzecz Pana siostry. Tak więc Pana synowi będzie się należał zachowek w wysokości 1/4 lub 1/3 (jeżeli na dzień śmierci Pana mamy Pana syn był nieletni lub niezdolny do pracy) od wartości darowanej Pana siostrze nieruchomości.

 

Aby wystąpić o zachowek musi być najpierw ogłoszony i otwarty testament i przeprowadzona sprawa spadkowa. Następnie należy pisemnie wezwać Pana siostrę do zapłaty zachowku. Jeżeli siostra odmówi, wówczas kieruje się sprawę do sądu. Dochodzić swoich praw do zachowku można w ciągu 5 lat od ogłoszenia i otwarcia testamentu. Po tym czasie roszczenie ulega przedawnieniu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 + III =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Prawo do zachowku po śmierci macochy

Po śmierci mojego ojca w 1994 r. decyzją sądu spadek po nim nabyłem ja i moja macocha. Aktem notarialnym udzieliłem jej pełnomocnictwa do działania w moim imieniu (otrzymałem połowę mieszkania), ponieważ należało ustanowić nowego głównego lokatora mieszkania po ojcu (nakaz prawa spółdzielczego). Miałem ustne zapewnienie od macochy, że majątek po ojcu po jej śmierci będzie należał do mnie. Jak się jednak niedawno dowiedziałem, macocha zmarła pół roku temu, zapisując wszystko swojej bratanicy, która się nią opiekowała pod koniec życia. Czy w tej sytuacji mam prawo do zachowku? Jakie kroki powinienem podjąć?

Czy jest podstawa prawna do żądania wypłaty zachowku od drugiej żony ojca, która po jego śmierci stała się głównym najemcą mieszkania?

Przed kilku laty zmarł mój ojciec, który był po rozwodzie z moją mamą. Mieszkał w mieszkaniu służbowym. Na miesiąc przed śmiercią, w szpitalu, w którym się leczył, zawarł związek małżeński. Obecnie w mieszkaniu ojca mieszka jego druga żona. Czy w tej sytuacji przysługuje mi prawo do zachowku?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »