Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa w świetle przepisu art. 353 (1) K.c.

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 19.08.2014

Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego strony mogą dowolnie kształtować treść i cel zawieranej umowy. Zasada ta może podlegać jednak pewnym ograniczeniom ze względu na naturę umowy, przepisy prawa oraz zasady współżycia społecznego.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego1 strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

 

Przepis powyższy ustanawia zasadę swobody umów, opierającą się na autonomii woli stron, która jest podstawową zasadą prawa zobowiązań. Zgodnie z nią strony mogą same, w dowolny sposób ustalać warunki, na jakich zawierają umowę. Dotyczy to zarówno umów dwustronnych, jak i wielostronnych. Nie dotyczy natomiast stosunków prawnych, które umowami nie są, w szczególności stosunków wynikających z prawa rzeczowego, spadkowego, czy rodzinnego. Zasada swobody umów może podlegać ograniczeniom na mocy Kodeksu cywilnego1 lub innych ustaw, a także z uwagi na właściwości danej umowy i zasady współżycia społecznego. Ograniczenia zasady swobody umów mogą dotyczyć zarówno treści, jak i celu umowy.

 

Natura stosunku prawnego

 

Ograniczenie zasady swobody umów, polegające na konieczności respektowania natury danego stosunku prawnego, należy interpretować zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego2 w dwojaki sposób. Interpretacja szersza prowadzi do uznawania za sprzeczne z naturą zobowiązania takiego zniekształcenia umowy typowej, znanej prawu zobowiązań, które wykracza poza ramy stosunku umownego, akceptowanego w sferze danego ustawodawstwa, gdy jednocześnie nie istnieje podstawa do rozumienia stosunku jako umowy o charakterze mieszanym, którą strony pragną zawrzeć. Interpretacja węższa oznacza sprzeczność przewidywanych warunków umowy z jakąkolwiek rozsądną wykładnią stosunku prawnego mieszczącego się w sferze dostępnych naszemu ustawodawstwu instytucji.

 

Ustawowe ograniczenia swobody zawierania umów

 

Swoboda kształtowania treści umowy cywilnoprawnej może być ograniczona również na mocy przepisów o charakterze bezwzględnie obowiązującym, czyli wiążących strony niezależnie od ich woli. Na przykład nieważne będzie postanowienie umowne, na mocy którego strona zrzeka się uprawnienia do wypowiedzenia umowy-zlecenia z ważnych powodów, gdyż będzie to niezgodne z art. 746 § 3 Kodeksu cywilnego.

 

Zasady współżycia społecznego

 

Ograniczeniem zasady określonej w art. 3531 K.c. jest także wymóg, zgodnie z którym treść i cel umowy nie może sprzeciwiać się zasadom współżycia społecznego. Kodeks cywilny nie definiuje tego pojęcia, pozostawiając ocenę zgodności umowy z zasadami współżycia społecznego orzecznictwu. Próbę zdefiniowania klauzuli „zasad współżycia społecznego” podjął Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 27 października 2004 r.3, stwierdzając, że w art. 3531 K.c. chodzi o nakaz minimum takiego uregulowania treści stosunku prawnego, które nie będzie sprzeciwiało się przyjętym w społeczeństwie kryteriom uczciwego i lojalnego postępowania.

 

 

 

 

___________________________

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

2 Uchwała Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 28 kwietnia 1995 r. (III CZP 166/94)

3 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2004 r. (IV CK 122/04)


Stan prawny obowiązujący na dzień 19.08.2014


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 + 2 =

 

»Podobne materiały

Wyzysk w prawie cywilnym

Artykuł omawia warunki konieczne dla uznania, że umowa została zawarta w warunkach wyzysku jednej ze stron oraz skutki tego stanu rzeczy.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »