Pomówienie przez koleżankę w pracy – co zrobić?

Oczernianie przez koleżankę w pracy – od czego zacząć?

W opisanej sytuacji problem nie polega tylko na konflikcie osobistym. Jeżeli współpracownica rozpowszechnia nieprawdziwe informacje, twierdzi, że pracownica jest dwulicowa, pusta, wywyższa się, a przede wszystkim sugeruje kradzież w pracy, może dojść do naruszenia reputacji zawodowej, utraty zaufania przełożonych i realnych konsekwencji w zatrudnieniu.

Najbezpieczniej zacząć od uporządkowania faktów. Warto spisać chronologię zdarzeń: daty, miejsca, osoby obecne przy rozmowach, treść wypowiedzi, reakcję przełożonych i skutki dla pracy. Nie należy odpowiadać plotkami ani publicznym atakiem, bo to może utrudnić późniejszą obronę własnych praw.

Jeżeli oskarżenie o kradzież dotarło do przełożonych, warto poprosić ich o rozmowę i wyjaśnienie, czy wobec pracownika prowadzone są jakiekolwiek czynności. Dobrze jest też pisemnie zażądać wyjaśnienia sprawy i wskazać, że pomówienia wpływają na atmosferę pracy oraz na zaufanie do pracownika.

Kiedy oczernianie w pracy może być mobbingiem?

Konflikt, pojedyncza plotka albo nawet naganne zachowanie współpracownika nie zawsze spełnia ustawowe przesłanki mobbingu. Przy ocenie znaczenie mają przede wszystkim uporczywość i długotrwałość działań oraz ich skutek dla pracownika. Niezależnie od kwalifikacji jako mobbing, powtarzające się pomówienia warto zgłaszać pracodawcy i dokumentować.

Pełne przesłanki oraz możliwe roszczenia opisujemy w materiale o mobbingu w pracy.

Skarga do pracodawcy

W pierwszej kolejności warto złożyć do pracodawcy pisemną skargę. Powinna ona być rzeczowa i oparta na faktach. W skardze należy wskazać, kto rozpowszechnia informacje, jakie dokładnie treści zostały przekazane, komu, kiedy i jakie skutki wywołały. Jeżeli pracownik wie, że zarzut kradzieży dotarł do przełożonych, powinien wyraźnie zażądać wyjaśnienia tej kwestii.

W piśmie można żądać m.in. przeprowadzenia rozmów wyjaśniających, zabezpieczenia monitoringu lub dokumentów, poinformowania osób zarządzających zespołem o bezpodstawności zarzutów, przeciwdziałania dalszym naruszeniom oraz zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków pracy.

Dobrą praktyką jest złożenie skargi za potwierdzeniem odbioru albo wysłanie jej służbową pocztą elektroniczną. Dzięki temu łatwiej wykazać, że pracodawca wiedział o problemie i miał możliwość reakcji.

Pomówienie przez współpracownika

Fałszywe oskarżenie o kradzież jest szczególnie poważne, ponieważ może narazić pracownika na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania pracy. Zgodnie z art. 212 Kodeksu karnego pomówienie polega na przypisaniu innej osobie takiego postępowania albo właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu albo rodzaju działalności.

Za pomówienie grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności, a jeżeli do pomówienia doszło za pomocą środków masowego komunikowania, także kara pozbawienia wolności do roku. Sprawy o zniesławienie z art. 212 Kodeksu karnego są co do zasady ścigane z oskarżenia prywatnego, co oznacza, że pokrzywdzony sam wnosi prywatny akt oskarżenia do sądu.

Nie każda nieuprzejma wypowiedź jest przestępstwem. Jednak zarzut kradzieży, jeżeli jest nieprawdziwy i rozpowszechniany wśród współpracowników lub przełożonych, może spełniać przesłanki pomówienia. W praktyce przed skierowaniem sprawy do sądu warto rozważyć pisemne wezwanie do zaprzestania naruszeń, odwołania zarzutów i przeprosin.

Naruszenie dóbr osobistych

Niezależnie od prawa pracy i odpowiedzialności karnej, oczernianie może naruszać dobra osobiste pracownika. Art. 23 Kodeksu cywilnego chroni m.in. cześć i dobre imię człowieka, a art. 24 Kodeksu cywilnego pozwala żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a także zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny.

W sprawie cywilnej można domagać się np. przeprosin skierowanych do osób, którym przekazano nieprawdziwe informacje, zakazu dalszego rozpowszechniania zarzutów, sprostowania informacji o rzekomej kradzieży oraz zapłaty odpowiedniej kwoty, jeżeli naruszenie było poważne. Jeżeli pracownik poniósł szkodę majątkową, np. utracił premię albo możliwość awansu z powodu fałszywych oskarżeń, może dodatkowo dochodzić jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Jeżeli presja w pracy prowadzi do odejścia z firmy, trzeba oddzielić roszczenia dotyczące dóbr osobistych od roszczeń pracowniczych, zwłaszcza gdy w grę wchodzi mobbing a rozwiązanie umowy. Przy rozwiązaniu umowy z powodu mobbingu oświadczenie pracownika powinno nastąpić na piśmie i wskazywać mobbing jako przyczynę.

Jakie dowody warto zebrać?

W tego typu sprawach najważniejsze są dowody pokazujące nie tylko treść wypowiedzi, lecz także ich zasięg i skutki. Warto zachować wiadomości e-mail, SMS-y, komunikatory, notatki służbowe, zrzuty ekranu, korespondencję z przełożonymi i HR oraz dane osób, które słyszały zarzuty lub mogą potwierdzić zmianę nastawienia zespołu.

Przydatna jest także dokumentacja skutków: odsunięcie od zadań, utrata premii, zmiana grafiku, nieuzasadniona kontrola, gorsza ocena pracy, pogorszenie stanu zdrowia lub korzystanie z pomocy lekarza albo psychologa. W sprawie o mobbing rozstrój zdrowia powinien być wykazany dokumentacją medyczną, jeżeli pracownik żąda zadośćuczynienia z tego tytułu.

Nagrania rozmów mogą być dowodem w postępowaniu, ale ich wykorzystanie zależy od okoliczności. Inaczej ocenia się nagranie własnej rozmowy, a inaczej potajemne rejestrowanie cudzych rozmów, w których pracownik nie uczestniczy. Dlatego przed użyciem nagrań warto skonsultować konkretną sytuację.

Jakie roszczenia wchodzą w grę?

Dobór roszczeń zależy od tego, co da się udowodnić. Jeżeli zachowanie koleżanki jest powtarzalne, izolujące i długotrwałe, można rozważać ścieżkę pracowniczą związaną z mobbingiem. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia pieniężnego. Pracownik, który doznał mobbingu albo z powodu mobbingu rozwiązał umowę o pracę, może żądać odszkodowania nie niższego niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł brutto.

Jeżeli głównym problemem jest fałszywe przypisanie kradzieży albo rozpowszechnianie poniżających informacji, często właściwsza będzie ścieżka cywilna dotycząca dóbr osobistych lub karna dotycząca zniesławienia. Te ścieżki mogą się uzupełniać, ale nie zawsze trzeba korzystać ze wszystkich naraz.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji należy działać spokojnie i etapami: zabezpieczyć dowody, złożyć pisemną skargę do pracodawcy, zażądać wyjaśnienia zarzutu kradzieży, a następnie rozważyć wezwanie koleżanki do zaprzestania naruszeń. Jeżeli działania są uporczywe i długotrwałe, możliwa jest analiza sprawy pod kątem mobbingu. Jeżeli zaś doszło do fałszywego zarzucenia kradzieży, realnym problemem może być pomówienie w pracy oraz naruszenie dóbr osobistych.

Największym błędem jest pozostawienie sprawy wyłącznie na poziomie rozmów korytarzowych. Jeżeli przełożeni zaczęli traktować pracownika z nieufnością, trzeba doprowadzić do formalnego wyjaśnienia zarzutów i utrwalenia stanowiska pracownika na piśmie.

FAQ

Czy zazdrosna koleżanka może dopuścić się mobbingu?

Tak, sprawcą zachowań mobbingowych może być współpracownik. Nie wystarczy jednak sama zazdrość ani jednorazowa plotka. Trzeba wykazać uporczywe i długotrwałe nękanie albo zastraszanie oraz skutki wskazane w Kodeksie pracy.

Czy fałszywe oskarżenie o kradzież jest pomówieniem?

Może nim być, jeżeli zarzut jest nieprawdziwy i może poniżyć pracownika albo narazić go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania pracy. Sprawy z art. 212 Kodeksu karnego są zasadniczo sprawami z oskarżenia prywatnego.

Czy trzeba najpierw zgłosić sprawę pracodawcy?

W sprawach pracowniczych warto to zrobić, zwłaszcza gdy problem dzieje się w zakładzie pracy i wpływa na relacje z przełożonymi. Pisemne zgłoszenie pozwala wykazać, że pracodawca wiedział o naruszeniach i powinien był zareagować.

Jakich dowodów potrzebuję?

Najważniejsze są wiadomości, świadkowie, notatki z datami, korespondencja z przełożonymi, dokumenty pokazujące zmianę traktowania w pracy oraz ewentualna dokumentacja medyczna, jeżeli zachowania wpłynęły na zdrowie.

Czy mogę od razu pozwać koleżankę?

Można rozważyć pozew o ochronę dóbr osobistych albo prywatny akt oskarżenia o zniesławienie, ale wcześniej warto ocenić dowody i skutki naruszenia. Często pierwszym krokiem jest pisemne wezwanie do zaprzestania naruszeń i odwołania nieprawdziwych informacji.

Źródła

• Art. 94³ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy: tekst jednolity Kodeksu pracy.
• Art. 23, art. 24 i art. 448 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny: tekst jednolity Kodeksu cywilnego.
• Art. 212 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny: tekst jednolity Kodeksu karnego.
• Informacja o wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r.: Portal Gov.pl.