Zwrot pieniędzy za niewykonane zamówienie

Opóźnienie sprzedawcy w dostawie zamówionego towaru

W opisanej sprawie nie chodzi o klasyczną reklamację wadliwego towaru, lecz o niewykonanie albo nienależyte wykonanie umowy przez sprzedawcę. Kupujący zamówił glazurę, zapłacił zaliczkę, następnie dopłacił pozostałą część ceny, a mimo to sprzedawca wielokrotnie przekładał termin dostawy i ostatecznie towaru nie wydał.

Aktualnie podstawowe znaczenie ma art. 543¹ Kodeksu cywilnego. Jeżeli kupującym jest konsument, sprzedawca powinien wydać rzecz niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy, chyba że strony uzgodniły inny termin. Jeżeli w umowie wskazano konkretną datę dostawy, sprzedawca powinien jej dotrzymać.

Po przekroczeniu terminu kupujący nie musi bez końca czekać na realizację zamówienia. Co do zasady powinien wyznaczyć sprzedawcy dodatkowy, odpowiedni termin do wydania towaru. W piśmie warto jasno wskazać, że po bezskutecznym upływie tego terminu kupujący odstąpi od umowy i zażąda zwrotu wszystkich zapłaconych kwot.

Podstawą takiego działania mogą być przepisy o sprzedaży konsumenckiej oraz ogólne przepisy o zobowiązaniach wzajemnych, w szczególności art. 491 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin z zagrożeniem, że po jego bezskutecznym upływie będzie uprawniona do odstąpienia od umowy.

Odstąpienie od umowy i żądanie zwrotu pieniędzy

Jeżeli dodatkowy termin upłynie bezskutecznie, kupujący może złożyć sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Dla celów dowodowych najlepiej zrobić to pisemnie: listem poleconym, e-mailem z potwierdzeniem doręczenia albo przez inny kanał, który pozwoli później wykazać treść i datę złożenia oświadczenia.

Skuteczne odstąpienie od umowy powoduje, że strony powinny zwrócić sobie to, co od siebie otrzymały. Wynika to z art. 494 Kodeksu cywilnego. Jeżeli kupujący zapłacił zaliczkę oraz dopłacił pozostałą część ceny, może żądać zwrotu całej przekazanej sprzedawcy kwoty. Jeżeli poniósł dodatkową szkodę wskutek niewykonania umowy, może rozważyć także roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego.

W wezwaniu do zapłaty warto wskazać konkretną kwotę, numer rachunku bankowego i termin zwrotu, na przykład 7 albo 14 dni od doręczenia pisma. Po upływie tego terminu kupujący może domagać się również odsetek ustawowych za opóźnienie.

Jeżeli sprzedawca mimo wezwania nie zwraca pieniędzy, kolejnym krokiem jest pozew o zapłatę. W wielu sprawach o niedostarczony towar istotne będą: potwierdzenie zamówienia, faktura lub paragon, dowody przelewów, korespondencja ze sprzedawcą, wiadomości o przesuwaniu terminów dostawy oraz kopia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Czy sprzedawca może potrącić koszt projektu?

W opisanej sytuacji sprzedawca twierdzi, że potrąci 300 zł za projekt, który wcześniej miał być wartością dodaną do zamówienia. Taka praktyka budzi poważne zastrzeżenia. Jeżeli projekt był przedstawiony jako gratis albo jako element oferty sprzedaży glazury, a kupujący nie zawierał odrębnej umowy o odpłatne wykonanie projektu, sprzedawca nie powinien jednostronnie obciążać kupującego takim kosztem.

Potrącenie w rozumieniu Kodeksu cywilnego nie polega na dowolnym pomniejszeniu zwrotu. Aby było skuteczne, sprzedawca musiałby mieć wobec kupującego rzeczywistą, wymagalną i możliwą do dochodzenia wierzytelność pieniężną. Jeżeli brak podstaw do naliczenia opłaty za projekt, kupujący może żądać zwrotu pełnej kwoty.

W praktyce warto sprawdzić dokumenty: zamówienie, ofertę, regulamin, fakturę, korespondencję i ewentualną specyfikację usługi projektowej. Jeżeli z tych dokumentów nie wynika odrębna cena projektu, argument sprzedawcy jest słaby. Podobne zasady oceny odpowiedzialności za nienależyte wykonanie profesjonalnej usługi mogą pojawić się także w innych branżach, np. przy sporze o odpowiedzialność biura rachunkowego.

Jak przygotować wezwanie do sprzedawcy?

Najpierw warto wysłać do sprzedawcy krótkie, ale konkretne pismo. Jeżeli kupujący nie odstąpił jeszcze skutecznie od umowy, pismo może zawierać dodatkowy termin na dostawę oraz zapowiedź odstąpienia. Jeżeli dodatkowy termin już upłynął albo sprzedawca jednoznacznie nie wykonuje umowy, pismo może zawierać oświadczenie o odstąpieniu oraz wezwanie do zwrotu pieniędzy.

W piśmie należy wskazać:

• datę zawarcia umowy i numer zamówienia, jeżeli został nadany,
• zapłacone kwoty i daty płatności,
• uzgodniony termin dostawy oraz informację, że nie został dotrzymany,
• oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo dodatkowy termin na wykonanie umowy,
• żądanie zwrotu pieniędzy na wskazany rachunek,
• termin zapłaty i zapowiedź skierowania sprawy do sądu w razie braku zwrotu.

Warto zachować potwierdzenie nadania i doręczenia pisma. Przy korespondencji e-mailowej dobrze jest zabezpieczyć pełną historię wiadomości, ponieważ może ona mieć znaczenie dowodowe w sądzie.

Termin przedawnienia roszczenia o zwrot pieniędzy

Roszczenia o zapłatę nie są bezterminowe. W typowej sprawie konsumenta przeciwko przedsiębiorcy należy liczyć się z ogólnym terminem przedawnienia wynoszącym 6 lat, przy czym koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że szczególny przepis przewiduje termin krótszy. Jeżeli kupujący działał jako przedsiębiorca w związku ze swoją działalnością gospodarczą, termin może wynosić 3 lata.

Nie warto jednak zwlekać. Im szybciej kupujący złoży oświadczenie o odstąpieniu, wezwie sprzedawcę do zwrotu pieniędzy i zabezpieczy dowody, tym łatwiej będzie wykazać zasadność roszczenia.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności art. 354, art. 471, art. 491, art. 494, art. 498 i art. 543¹.
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta – w zakresie praw konsumenta, jeżeli umowa została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa albo na odległość.
• UOKiK, Prawa konsumenta – wydanie towaru: wydanie towaru.
• Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1993 r., sygn. akt III CZP 156/93.
• Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt III CSK 288/06.
• Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 5/98.