Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nagrobek dla rodziców - prawo do decydowania dla rodzeństwa

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 09.01.2019

Mama zmarła 10 lat temu, w tym roku zmarł tata. Jest nas sześcioro rodzeństwa i chcieliśmy postawić rodzicom nagrobek. Postanowiliśmy złożyć się po równo, ale brat, któremu rodzice przekazali gospodarstwo rolne, nie chce się zgodzić. On uważa, że tylko dla niego jest miejsce w grobie rodzinnym, na co z kolei my nie wyrażamy zgody, bo nie zgadzamy się na to, by tylko on decydował, kto może być pochowany w tym grobie. I problem jest taki, że ksiądz nie chce nas wszystkich wpisać na zaświadczeniu o zgodzie na budowę nagrobka. Co możemy zrobić? Jesteśmy w piątkę przeciwko bratu, bo uważamy, że źle traktował naszych rodziców i teraz, po śmierci ich obojga, nie chcemy pozwolić, aby tylko on decydował o ich grobie. Brat od wielu lat nie odzywał się do taty, mimo że mieszkał w tym samym domu. W jaki sposób możemy walczyć o prawo do grobu rodzinnego?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Zbytnim uproszczeniem byłoby twierdzenie, jakoby prawo do grobu było uregulowane wyłącznie w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W orzecznictwie sądowym – w tym w orzeczeniach Sądu Najwyższego (SN) – podkreśla się złożony charakter prawa do grobu. Część orzeczeń zawiera odwołania do artykułu 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych – mogłoby się wydawać, że zstępni (a dzieci niewątpliwie są zstępnymi) posiadają prawo do grobu, ale tenże art. 10 dotyczy głównie prawa do pochowania zwłok ludzkich. Dlatego zbytnim uproszczeniem byłoby twierdzenie, jakoby wszystkie dzieci zmarłego miały takie samo (równe) prawo do grobu – jako (przynajmniej faktyczną) konsekwencję prawa do pochowania swego rodzica (swych rodziców).

 

Zagadnienie pochówków dotyczy rzesz ludzkich, więc przydałoby się jednoznaczne oraz precyzyjne uregulowanie prawa do grobu w przepisach prawnych (szczególnie rangi ustawowej); główne przedmioty faktycznego zainteresowania polityków niemal ciągle od lat pokazują media. Brak regulacji prawnych sprawia, że – zwłaszcza w sporach prawnych – występują wątpliwości, a strony sporów „przerzucają się orzeczeniami” (każdy cytując to, co jemu może najbardziej pasować). Ludzie są więc narażeni na duży zakres niepewności.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Prawo do grobu nie jest prawem ściśle majątkowym – zwłaszcza po dokonaniu pierwszego pochówku w danym grobie (do tego czasu duże, a może nawet dominujące znaczenie ma aspekt majątkowy). Po pogrzebie chodzi – w bardzo dużym stopniu – o przejawy szacunku dla zmarłego (zmarłych), o przejawy kultywowania pamięci o nich. To już jest właściwie materia prawnie chronionych dóbr osobistych – co uregulowano głównie w art. 23 oraz w art. 24 Kodeksu cywilnego (K.c.).

 

Można prawo do grobu traktować jako zespół uprawnień i związanych z nimi obowiązków – zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych. Osoba uprawniona do grobu jest władna decydować o postawieniu na grobie nagrobka – ale nagrobek powinien być stosowny (jak zdecydował ustawodawca w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych); stosowność nagrobka może dotyczyć zarówno samego cmentarza – komunalnego, a zwłaszcza wyznaniowego (by nagrobek był wolny od treści niestosownych z uwagi na to wyznanie) – jak zmarłego lub osób pielęgnujących pamięć o nim (np. wystrzeganie się prześmiewczych sformułowań lub obraźliwych wyobrażeń, np. rzeźb lub malunków). Jak widać, osoba uprawniona do grobu – a zazwyczaj takie uprawnienie ma podstawę w umowie z zarządcą cmentarza) – ma spore uprawnienia, ale również mają one swe ograniczenia (szczególnie z uwagi na prawną ochronę dóbr osobistych).

 

Różnego rodzaju spory (zarówno majątkowe, jak i niemajątkowe) mogą być rozstrzygane na drodze sądowej – w przypadku prawa do grobu chodzi o postępowanie cywilne, prowadzone według Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Daleki jestem od namawiania Pani (Państwa) do szybkiego wchodzenia na drogę sądową – zwłaszcza do tradycyjnego (czyli spornego) „sądzenia się”. Być może okaże się ono niezbędne, ale warto przynajmniej rozważyć możliwość osiągnięcia ugody (art. 917 K.c., art. 918 K.c.). Aktualnie (zwłaszcza w ostatnim dziesięcioleciu) akcentuje się znaczenie sądowego posiedzenia pojednawczego (art. 184-186 K.p.c.) oraz mediacji; zawartą ugodę (także zawartą przy pomocy mediatora) warto przedstawić sądowi do oficjalnego zatwierdzenia, by mogła ona (nawet na wszelki wypadek) stanowić podstawę egzekucji (art. 776 i następne K.p.c.).

 

Dla dobra sprawy należałoby przeanalizować zagadnienie przekazania gospodarstwa rolnego oraz (zwłaszcza dającego się udowodnić) złego traktowania Pani taty przez brata. To może mieć duże znaczenie w zakresie prawa cywilnego (a więc ewentualnego dążenia do ugody). Gdyby w przeszłości miały miejsce zachowania szczególnie naganne (nawet dość dawne), to nie można wykluczyć nawet postępowania karnego.

 

Bez dokładniejszej wiedzy o podstawie prawnej przeniesienia (art. 155 K.c.) na Pani brata własności (art. 140 K.c.) nieruchomości (art. 46 K.c.) albo gospodarstwa rolnego (art. 553 K.c.) za właściwe uważam powstrzymanie się od formułowania propozycji merytorycznych, które mogłyby skłonić Pani brata do ugody. Aktualnie swoiście teoretycznie można rozważać zachowek lub zaliczenie na schedę spadkową lub tak zwany regres alimentacyjny. Przed ewentualnym zawezwaniem do próby ugodowej (przed sądem) warto rozważyć szczegóły.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć - 0 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »