
Matka znęca się nad dziećmi, a postępowanie zostało umorzone, jak walczyć o bezpieczeństwo dzieci?• Data publikacji: 10-05-2025 • Autor: Adwokat Katarzyna Bereda |
|
Jestem ojcem dwóch chłopców, nad którymi znęca się ich matka – bije ich, wyzywa i straszy domem dziecka. Złożyłem zawiadomienie do prokuratury, jednak postępowanie zostało umorzone, mimo posiadania dowodów, takich jak: dokumentacja medyczna po pobiciu jednego z dzieci, liczne nagrania, na których chłopcy opowiadają, za co i czym byli bici przez matkę. Prokurator umorzył sprawę bez podania przyczyny, nie przesłuchując nawet świadka, który był obecny przy nagrywanych zdarzeniach. Matka wielokrotnie chwaliła się, że „nikt jej nic nie zrobi”, bo ma „odpowiednie znajomości” – co może mieć pokrycie w rzeczywistości. Co mogę zrobić? |
|
Masz prawo złożyć zażalenie – i powinieneś to zrobićJako osoba, która złożyła zawiadomienie, a w szczególności jako opiekun prawny dzieci, ma Pan prawo złożyć zażalenie. Choć postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu dochodzenia nie musi zawierać uzasadnienia, zdecydowanie powinien Pan wnieść zażalenie w terminie 7 dni od otrzymania decyzji. Należy je złożyć do sądu rejonowego właściwego miejscowo – za pośrednictwem prokuratury, która wydała to postanowienie.
Nie wiem, jakie czynności wykonał prokurator, a jakich nie dopełnił, jednak w zażaleniu należy ponownie powołać wszystkie istotne dowody i wskazać na zasadność podejrzenia popełnienia przestępstwa znęcania się nad dziećmi. Czyn ten może być zakwalifikowany m.in. jako przestępstwo znęcania się lub naruszenia nietykalności cielesnej. Czym jest znęcanie się według prawa?Zgodnie z treścią art. 207 § 1 Kodeksu karnego:
Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Istota tego czynu została zatem zawarta w czasownikowym znamieniu „znęca się”, które jest jednak pojęciem szerokim i niedookreślonym i może obejmować różne sposoby zachowania się sprawcy. Katalog tych zachowań jest zatem otwarty i wymaga każdorazowej wnikliwej oceny stanu faktycznego (J.D. Sosnowska, Przestępstwo znęcania się, s. 60). Sąd Najwyższy stwierdził, że znęcanie się oznacza działanie albo zaniechanie polegające na umyślnym zadawaniu bólu fizycznego lub dolegliwych cierpień moralnych (psychicznych), powtarzających się albo jednorazowych, lecz intensywnych i rozciągniętych w czasie (wyr. SN z 8.2.1982 r., II KR 5/82, OSNPG 1982, Nr 8, poz. 114; wyr. SN z 24.10.2000 r., WA 37/00, Legalis; wyr. SA we Wrocławiu z 8.3.2012 r., II AKa 388/11, KZS 2012, Nr 6, poz. 41).
Jak wskazano w doktrynie, znęcanie fizyczne polega na zadawaniu bólu fizycznego oddziałującego ujemnie na organizm człowieka. Zadawanie bólu przez sprawcę nie musi jednak wiązać się z uszkodzeniem ciała lub z naruszeniem nietykalności cielesnej. Czasem bowiem o znęcaniu fizycznym decydować będzie sposób traktowania ofiary zmierzający do pogorszenia jej stanu zdrowia (np. głodzenie, narażenie na mróz lub nadmierne ciepło itd.) (red. Grześkowiak, Legalis 2019). Zgromadź dowody i działaj!Jak Pan wskazał, mogło także dojść do zadawania cierpień psychicznych. Z uwagi na wiek dzieci, czyn może zostać zakwalifikowany jako przestępstwo w formie kwalifikowanej. Proszę zatem złożyć zażalenie, ponownie przedstawić wszystkie dowody oraz zawnioskować o przesłuchanie dzieci. PrzykładyOjciec Piotr i nieuzasadnione umorzenie Piotr, ojciec 9-letniego Adama, zauważył siniaki na rękach i plecach syna. Dziecko przyznało, że matka uderzała go pasem za „nieposprzątanie pokoju”. Piotr zgłosił sprawę do prokuratury, dołączając zdjęcia, opinię psychologa i nagranie, na którym dziecko opowiada o biciu. Sprawa została umorzona bez przesłuchania chłopca ani matki. Piotr nie poddał się – złożył zażalenie do sądu rejonowego, wskazując wszystkie zebrane dowody. Po dwóch miesiącach sąd nakazał wznowienie postępowania.
Tomek był świadkiem, jak jego była partnerka uderzyła ich córkę w obecności opiekunki środowiskowej. Mimo że opiekunka złożyła pisemne zeznania, prokurator umorzył sprawę bez ich uwzględnienia. Tomek w zażaleniu wskazał zaniechanie przesłuchania świadka oraz powołał się na art. 207 § 1 k.k. jako podstawę podejrzenia przestępstwa. Dzięki zażaleniu sąd zarządził przesłuchanie opiekunki i dzieci, co stało się punktem zwrotnym w postępowaniu.
Kamil słyszał od syna, że matka straszy go domem dziecka i zabiera mu jedzenie za karę. Zgromadził nagrania z rozmów z chłopcami, w których szczegółowo opisują przemoc psychiczną i fizyczną. Mimo to, prokurator stwierdził „brak przesłanek do czynu zabronionego”. Kamil złożył zażalenie, wskazując na umyślność i powtarzalność działań matki oraz wiek dzieci jako okoliczność obciążającą. W zażaleniu domagał się przesłuchania dzieci z udziałem psychologa. Sprawa została wznowiona. PodsumowanieW sytuacjach przemocy wobec dzieci nie wolno się poddawać – milczenie instytucji nie oznacza końca walki o bezpieczeństwo najmłodszych. Ojciec ma nie tylko prawo, ale i obowiązek działać, a zażalenie na decyzję prokuratury może być pierwszym krokiem do realnej zmiany. Sprawiedliwość bywa ślepa, ale determinacja rodzica może otworzyć jej oczy. Oferta porad prawnychOferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism procesowych, w tym zażaleń na decyzje prokuratury i zawiadomień o przestępstwie. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem. Źródła:Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adwokat Katarzyna Bereda Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale