Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Darowizna i wydziedziczenie

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 03.04.2009

Moi rodzice są w podeszłym wieku. Mieszkam razem z nimi w wykupionym mieszkaniu spółdzielczym. Rodzice chcą przepisać na mnie mieszkanie. Czy jest jakiś sposób, żeby mogli zrobić to bez zgody mojego pozostałego rodzeństwa?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Nie ma przeszkód, aby rodzice przepisali na Pana przedmiotowe mieszkanie, czy to w formie darowizny, czy też powołania w testamencie. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu – tak jak prawo odrębnej własności – podlega dziedziczeniu i wolno nim rozporządzać.

 

Niemniej nawet jeśli otrzyma Pan mieszkanie – czy to w drodze darowizny, czy to w drodze powołania do spadku – z pominięciem rodzeństwa, może Pan nie uniknąć obowiązku zapłaty zachowku, który przysługuje dzieciom (w razie ich braku – wnukom) i małżonkowi pozostającemu przy życiu.

 

Stosownie do art. 991 Kodeksu cywilnego każdemu rodzeństwu należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci darowizny uczynionej przez spadkodawcę, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu.

 

Zasadą jest bowiem, że przy obliczaniu zachowku dolicza się do majątku spadkowego darowizny czynione na rzecz osób uprawnionych do spadku lub zachowku, bez względu na czas ich dokonania.

 

Nie ma znaczenia to, że wartość darowizny przewyższa majątek spadkowy, czy też to, że majątku spadkowego w ogóle nie ma. W takim wypadku podstawą obliczenia zachowku będzie wartość darowizn uczynionych przez spadkodawcę. Przy określeniu wartości darowizny uwzględnia się ceny obowiązujące w chwili orzekania o zachowku. Darowizny zalicza się nawet wtedy, gdy ich przedmiot został zużyty lub utracony.

 

Roszczenie o zachowek jest żądaniem o zapłatę stosownej kwoty pieniężnej, tj. odpowiadającej połowie jego udziału spadkowego. W jaki sposób określa się udział spadkowy, wskazuje art. 931 Kodeksu cywilnego, w myśl którego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku.

 

Należy pamiętać, że udziały w majątku wspólnym małżonków są równe, toteż w razie śmierci jednego z rodziców majątkiem spadkowym będzie 1/2 ich majątku wspólnego, gdyż druga połowa pozostaje we władaniu małżonka żyjącego.

 

Swoistym wyjściem z sytuacji jest art. 1008 Kodeksu cywilnego, który przewiduje możliwość pozbawienia uprawnionych zachowku, tzn. wydziedziczenia, jeżeli uprawniony:

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; może tu chodzić o następujące sytuacje:
    • czynienie wbrew woli spadkobiercy,
    • alkoholizm,
    • utrzymywanie się z nielegalnych źródeł,
    • narkomania,
    • zaniedbywanie własnej rodziny i obarczanie spadkodawcy ciężarem jej utrzymania;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Jednakże dla skuteczności pozbawienia rodzeństwa zachowku Pana rodzice musieliby w swoim testamencie (swoich testamentach) pozbawić ich wyraźnie zachowku i wskazać jedną z wyżej wymienionych przyczyn. Skuteczność wydziedziczenia zależy więc od:

  • dokonania go w ważnym testamencie; nieważność testamentu pociąga za sobą także nieważność wydziedziczenia;
  • dokonania go z jednej przyczyn wymienionych w punktach od 1 do 3; wydziedziczenie z innej przyczyny jest nieważne;
  • nieprzebaczenia przez spadkodawcę osobie uprawnionej do zachowku.

 

Wydziedziczenie pociąga za sobą utratę stanowiska spadkobiercy ustawowego, a ponadto uprawnienia do żądania określonej sumy tytułem zachowku.

 

Niemniej musi Pan pamiętać, że udział spadkowy wydziedziczonego przypada jego dzieciom, tzn. dzieci wydziedziczonego rodzeństwa będą mogły dochodzić zachowku.

 

Dochodzenie zachowku jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 9 - V =

»Podobne materiały

Jak odzyskać klucze do mieszkania?

Mój zięć jest właścicielem mieszkania, które dostał po swojej babci na mocy dożywocia. Dwa miesiące przed śmiercią babci zaopiekowali się nią dalecy krewni, pewnie licząc na spadek. Obecnie, po śmierci babci, zięć nie może odzyskać kluczy do mieszkania, które są w posiadaniu owych krewnych. Jak zgod

 

Wizyta w domu bez zgody właściciela

Ja i mój partner (nie mamy ślubu) mieszkamy w domu, który jest moją własnością. On jest w nim zameldowany. Problemem stają się wizyty jego syna z żoną, którzy przyjeżdżają za tydzień, o czym jestem informowana i nie mogę tego zmienić. Są to dla mnie duże koszty. Zażądałam uzgadniania wizyt ze mną i

 

Ryzyko egzekucji z wykupionego mieszkania

Chce wykupić mieszkanie spółdzielcze lokatorskie, ale mam pewne obawy, gdyż mój mąż parę lat temu, prowadząc działalność gospodarczą, nie opłacił należnych składek ZUS i chyba ma jakieś zaległości skarbowe. Obecnie przebywa od kilku lat za granicą. Dopiero w tym roku zdecydowałam się na rozdzielność

 

Wydziedziczenie w testamencie – testament negatywny

Mój ojciec wydziedziczył mnie w testamencie z powodu niedopełniania obowiązków rodzinnych. Uważam, że to wydziedziczenie jest dla mnie bardzo niesprawiedliwe, gdyż na rzecz moich rodziców poczyniłam znaczące darowizny, uszczuplając swój własny majątek. Sprzedałam mieszkanie i wszystko włożyłam

 

Powody wydziedziczenia

Moja mama wydziedziczyła mnie w testamencie. Napisała, że powodem wydziedziczenia syna (tj. mnie) jest „brak szacunku, opieki i miłego słowa”. Sądzę, że działała pod wpływem osób trzecich i zamierzam to udowodnić w sądzie. Czy mam szansę na zachowek? Jakie – według przepi

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »